سلام خسته نباشید . حدود چند سال (حداقل بیست سال ) وسواس دارم به طوری که از خیلی کارهایم به خاطر همین وسواس دور مانده ام . وسواسم فقط در امور پاکی و نجاست است و اصلاً کاری به تمیز بودن یا کثبف بودن ندارم . اگر تمام لباسم کثیف باشد شاید برایم مهم نباشد اما از زمانی که لباسم فقط یک قسمت کوچکی نجش شود تمام ذهنم را به خودش جلب می کند . نود درصد هنگام برطرف کردن نجاست به یقین نمی رسم که پاک کردم و مرتب به خودم می گویم باید مانند یک انسان متعارف رفتار کنم وحتی به خاطر این نجاست کل احکام را حفظ کردم اما باز هم نتوانسته ام نجات پیدا کنم . خانواده ام که به تنگ آمده اند می گویند یک سال نماز نخوان تا بهتر شوی خواهش می کنم کمکم کنید به خاطر همین مشکلم دچار بیماریهای فراوانی از جمله بیماری اعصاب شدم . باور نمی کنید که روزانه چندین بار برای پاک بودن وسیله ای نجاست اول بعد نجاست دوم و بعد نجاست سوم را مرور می کنم تا مطمئن شوم که آن وسیله نجس نشده است . بعضی وقتها سوالاتی به ذعن می رسد که حتی در رساله هم نمی باشد .
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
با آرزوي بهره برداري از اين ايام پربركت، من قبل از پرداختن به پاسخ، در ابتدا براي آشنايي شما با اختلال وسواس كه در اصطلاح به آن obssession گفته مي شود توضيحي مختصر ولي مفيدي مي دهم و بعد به پاسخ سوال شما مي پردازم.
وسواس از جمله ي اختلال هاي اضطرابي است يعني ريشه ي آن به اضطراب باز مي گردد و معادل انگليسي آن obssession است، ولي برخي معتقدند كه وسواس معادل خوبي براي اين واژه نيست زيرا نقطه مركزي در آنچه كه به نام وسواس مشهور است «گيردادن» است و بهتر است كه معادل واژة فوق را «گير دادن» بدانيم زيرا گير دادنِِ «بيمارگونه» و غير عادي، ويژگي مشترك تمام انواع و اقسام وسواس است.
وسواس از نظر محتوا، در يك تقسيم بندي كلي به سه قسم تقسيم مي شود:
1- وسواس فكري كه محتوايش فكري است؛ در اين قسم شخص به گيردادن هاي فكر خود كه بصورت اجباري دائما تكرار مي شوند و شخص را راحت نمي گذارند مبتلا مي شود. يعني يك فكر خاصي بدون اراده او و بصورت آزار دهنده اي در ذهن او تكرار مي شود و شخص را بيچاره مي سازد كه اگر فرد اقدام به درمان آن نكند اين اختلال پيشرفت كرده و حتي امكان دارد شخص را به حد جنون برساند. اين قسم خود به چندين دسته تقسيم مي شود مثل وسواس تكرار اعدا در ذهن و وسواس تكرار يك جمله در ذهن و...
2- وسواس عملي كه محتوايش عمل است، در اين قسم شخص به طور ناخود خواسته مبادرت به تكرار يك عمل مي كند، مثلا درب خانه را قفل ميكند و بعد از اينكه چند قدم از خانه دور شد دوباره باز ميگردد و قفل درب را باز بيني ميكند و دوباره بعد از چند ثانيه باز مي گردد و همين كار را تكرار مي كند. كه اين قسم نيز به دسته هاي مختلفي همانند وسواس دقت وسواس شستشو و غيره تقسيم مي شود.
3- وسواسي كه محتوايش فكري عملي است، گاهي دو قسم ذكر شده؛ باهم تركيب شده و قسم سومي به نام وسواس فكري و عملي كه در اصطلاح روانشناسي علامت اختصاري آن OCD (obsession compulsion disorder) به معني اختلال وسواس فكري و عملي مي باشد، درست مي كنند. در اين قسم شخصي كه دچار وسواس فكري است، براي رهايي از فشارهاي افكاري كه بصورت آزاردهنده اي در ذهن او تكرار ميشوند و دست از سر او برنمي دارند؛ به تكرار يك عمل روي مي آورد تا آن فكر مزاحم دمي او را راحت بگذارد. مثلا فكري در ذهن شخص كه به او مي گويد دستت نجس است، دائما و به صورت آزار دهنده اي تكرار مي شود و شخص براي رهايي دست خود را مي شويد و چون دوباره آن فكر به طور ناخواسته اي تكرار مي شود شخص دوباره براي رهايي شستن دست خود را تكرار مي كند و دائما اين عمل تكرار مي شود.
معمولا وسواس يك مبناي زيست شناختي(biological) دارد، در اين صورت شخص مبتلا به وسواس و به ويژه در نوع شديد آن، بايد ابتدا به يك متخصص اعصاب و روان(روان پزشك) مراجعه نمايد تا با شروع درمان بوسيله دارو تا حدي بتواند بر خود مسلط شود و بعد از آن مداخلات روان درماني و رفتار درماني براي بهبود وضعيت شخص مبتلا به وسواس شروع مي شود. تكنيك هاي كنترل و توقف فكر و غرقه سازي بهترين و متداول ترين روش براي درمان انواع وسواس مي باشد ولي همان طور كه گفته شد در وسواسهاي شديد ابتدا بايد درمان دارويي صورتَ پذيرد. و براي مقابله با وسواس فكري تكنيك هايي مانند بازداري انديشه، جابجايي انديشه و آموزش مواجهه صحيح با افكار مزاحم، و مقابله با تصاوير ذهني مزاحم وجود دارد كه در صورت نياز به استفاده ازآنها بايد با مشاورين مراكز مشاوره تماس گرفت. زيرا حضور مشاور و روان درمانگر در اجراي اين تكنيك ها و دست كم آموزش آنها ضروري مي باشد.
اگر در تهران زندگي ميكنيد من تلفن يك روانپزشك را كه روان درمانگري نيز مي داند را به شما مي دهم تا در باره مشكل خود هرچه زودتر به ايشان مراجعه نماييد چون با توجه به طول مدت وسواس شما، براي بهبودتان ابتدا حتما بايد مداخلات دارويي و بعد مداخلات روان درماني صورت گيرد.
موفق و موید باشید
