قران

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
اين مطلب در سوره مباركه بقره آيه 60 و سوره اعراف آيه 160 آمده است:
« وَ إِذِ اسْتَسْقى‏ مُوسى‏ لِقَوْمِهِ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِعَصاكَ الْحَجَرَ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتا عَشْرَةَ عَيْناً قَدْ عَلِمَ كُلُّ أُناسٍ مَشْرَبَهُمْ كُلُوا وَ اشْرَبُوا مِنْ رِزْقِ اللَّهِ وَ لا تَعْثَوْا فِي الْأَرْضِ مُفْسِدِين‏»(1) و به ياد آوريد زماني را كه موسي براي قوم خويش آب طلبيد به او دستور داديم عصاي خود را بر آن سنگ مخصوص بزن ناگاه دوازده چشمه آب از آن جوشيد آنگونه كه هر يك از طوايف دوازده گانه بني اسرائيل چشمه مخصوص خود را مي شناختند و گفتيم از روزي هاي الهي بخوريد و بياشاميد و در زمين فساد نكنيد.
در اين آيه خداوند به يكي از نعمت هاي مهمي كه به بني اسرائيل ارزاني داشته اشاره كرده است و آن هنگامي بود كه بني اسرائيل در بيابان خشك و سوزان از جهت آب سخت در مضيقه بودند. حضرت موسي از خداوند براي قومش تقاضاي آب كرد و خداوند اين تقاضا را قبول فرمود و به حضرت موسي دستور داد كه عصاي خود را بر سنگ مخصوص بزند و وقتي حضرت موسي عصايش را بر آن سنگ زد ناگهان آب از آن سنگ جوشيد و دوازده چشمه آب به تعداد قبائل بني اسرائيل از آن با سرعت و شدت جاري شد و هر يك از اين چشمه ها به سوي طايفه اي سرازير شد به گونه اي كه قبائل بني اسرائيل هر كدام به خوبي چشمه خود را مي شناختند. بعضي از مفسران گفته اند اين سنگ صخره اي بوده است در يك قسمت كوهستاني مشرف بر آن بيابان و جاي تعجب نيست كه از قطعه سنگي در كوهستان چنين آبي جاري شود ولي مسلما همه اينها يك نوع معجزه بوده است.(2)
آيت الله جوادي آملي نيز در توضيح اين آيه شريفه مي نويسند: بني اسرائيل در مسير حركت در سرزمين و بيابان سينا مامور شدند در قريه و مكاني خاص استقرار يافته و مدتي در آنجا سكنا گزينند از آنجا كه آب محدود يك آبادي براي تامين نيازهاي مختلف جمعيت كافي نبود. بني اسرائل به كم آبي دچار شدند و به حضرت موسي شكايت بردند. درخواست سيراب كردن از سوي بني اسرائيل به حضرت موسي ارائه شد و آنگاه از طرف آن حضرت به حضور خداوند معروض شد. شكافتن سنگ آن هم از طريق زدن عصا و خارج ساختن دوازده چشمه از آن امري عظيم و شگفت انگيز و از بزرگترين نشانه هاي قدرت خداي سبحان و صدق دعوي نبوت حضرت موسي و يكي از نعمت هاي خداوند بر بني اسرائيل است. سنگ مزبور كوچك و قابل حمل نبوده، بلكه تخته سنگي معين و منصوب در مكاني خاص بوده كه ظرفيت به وجود آمدن دوازده آبشخور جدا از هم را داشت. اين سنگ با همان عصاي معروف كه به اژدها تبديل مي شد و موسي كليم با آن دريا را شكافت، شكافته شد و آب از آن جوشيد آنگاه دوازده آبشخور جدا از هم به وجود آمد كه هر كدام در جهتي خاص و داراي نشانه اي ويژه بود به گونه اي كه هر كدام از گروههاي دوازده گانه جايگاه مخصوص خود را مي شناخت و هر مشربي به اندازه اي وسعت داشت كه مي توانست جمعيت زياد اسباط را به راحتي سيراب كند. بني اسرائيل در اين حال هم از من و سلوي برخوردار بودند هم استقرار نسبي يافتند. با جوشيدن دوازده چشمه آب نيز مشكل بي آبي يا كم آبي آنها حل شده و هم با تقسيم بندي چشمه ها به عدد اسباط بهانه اي براي نزاع و اختلاف نداشتند از اينرو خطاب شد كه از رزق خدا بخوريد و بياشاميد و با هم در گير نشويد و در زمين فساد نكنيد و نعمت الهي مايه طغيان شما نشود.(3)
پي نوشت ها:
1. بقره(2)آيه60 و اعراف(7)آيه160 با اندكي اختلاف.
2. مكارم شيرازي، تفسير نمونه، انتشارات دار الكتب الاسلاميه، ج1، ص325.
3. جوادي آملي، تفسير تسنيم، انتشارات اسراء، ج4، ص591.