توبه

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
توبه كننده، محبوب خداست قرآن كريم فرموده: «ان الله يحب التّوابين؛ (1) يقيناً خداوند توبه كنندگان را دوست دارد».
پس توبه مخصوص گناه خاصي نيست و شخص خاصي را نيز شامل نمي‌شود. خداوند نسبت به هر عمل زشت و گناهي وعدة پذيرش توبه داده است. در اين جهت فرقي بين گناه كبيره و صغيره نيست، اما بايد شرايط توبه واقعي تحقق يابد و توبه تنها به زبان نباشد. پشيماني دروني و قلبي و قصد جدي و قاطع در ترك آن گناه براي هميشه، از جمله شرايط آن است.
از اين نكته غافل نباشيد كه جلوي ضرر را از هر كجا كه بگيريد، سود و منفعت است. كسي كه مسير زندگي را بيراهه رفته و به جاي عروج و كمال، پيوسته رو به سقوط و تباهي گام برداشته وبه جاي "فلاح"، درمسير"خسران"افتاده است، در حال باختن زندگي است و هر لحظه كه متوجه اين راه خطا و بن بست شود و به مسيرنوراني و خدايي"فطرت" برگردد، مي تواند گذشته سياه و تباه را هم جبران كند.
با توبۀ واقعي گناه از بين مي رود، بلكه با حسناتي كه أنجام مي دهيد، جاي گناهان را نورانيت مي گيرد و روحيۀ ايمان در شما تقويت مي شود.
مستند اين سخن آيه شريفه است: ً إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ اللَّهُ سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وَ كانَ اللَّهُ غَفُوراً رَحِيماً؛(2) مگر كسي كه توبه كند و ايمان آورد و عمل صالح انجام دهد كه خداوند گناهان اين گروه را به حسنات تبديل مي كند. و خداوند آمرزنده و مهربان است.
توبه، يك روزنه اميد است و جوان توبه كار، نزدخدا عزيز وباعث مباحات خدا بر ملائك است. اگر خداوند قول داده است كه توبه توابين را بپذيرد، اين بزرگ ترين لطف او در حق بندگان و گشودن آن روزنه رو به روشنايي است و اگر فرموده است: "لاتقنطوا من رحمه الله ان الله يغفرالذوب جميعا" (3)از رحمت خدا نااميد نشويد، خداوند همه گناهان را مي آمرزد.هم اميدواري مي دهد وهم از نوميدي نكوهش مي كند، چرا كه بخشايش الهي بيش از گناه بندگان است و رحمت او پيش از غضب اوست. (4) و هر چقدر گناهمان عظيم باشد، ازرحمت بي كران ونا محدود او كه عظيم تر نيست.! نگاهمان به خدامي بايست يك نگاه والا وبلند باشد نه نگاه به يك انسان كه ممكن است به سادگي از خطاهايمان چشم پوشي نكند. او مهربان ترين مهربان هاست و دنبال بهانه است تامخلوقات خود راببخشد.
خداوند، از روي مهر به بنده اش، اول او را دعوت به توبه مي كند، به دل او مي اندازد كه برگردد، گاهي غمگينش مي سازد كه به فكر افتد و از غفلت درآيد، گاهي مبتلايش مي سازد كه رويكردش به خدا بيشتر شود وبه خودآيد، گاهي مبتلايان و گرفتاران را سر راه او قرار مي دهد تا تكان بخورد و برگردد. اين زمينه سازيهاي الهي براتي توبه انسان، جلوه هاي ديگري از رحمت اوست، تا انسان از اسارت نفس و شيطان رهاشود. به تعبير حضرت امير(ع): "فتح لك باب المتاب" (5) خداوند، در توبه و بازگشت را به رويت گشوده است.
برادر محترم!
مگر مي شود گنهكار، از صميم دل با نيت راستين و خالص به سوي خدابرگردد وخداوند در به رويش ببندد و او را نپذيرد؟! آيا توبه بنده، زمينه ساز گشايش پنجره اي رو به رحمت الهي نيست؟!
گناه، هر چند زياد باشد، لطف و كرم خدا بيشتر است. رابطه با خدا را بايد بر اساس وسعت كرم و گستردگي رحمت او برقرار ساخت.
وقتي همه درها به روي انسان بسته شود، آغوش رحمت الهي به روي عاصيان گشوده است.
امابه شرط آنكه اين "بازگشت"، ندامت واقعي و عزم استوار باشد! چيزي كه در فرهنگ ديني از آن به "توبه نصوح" ياد مي شود. (6)
- راهي آسان تر از توبه؛ اين نكته حكيمانه كه"پيشگيري بهتر از درمان است"، در مسايل اخلاقي و تربييتي هم صحيح است. درست است كه خداي مهربان، گناهكاران را در بن بست قرار نداده و دري به نام توبه به رويشان باز كرده و آنان را به توبه فراخوانده است، ولي آيا همه اهل معصيت، به اين آگاهي مي رسندكه بد كرده اند و بايد توبه كنند؟ اگر توفيق توبه نيايد چه؟ اگر اجل، مهلت توبه ندهد چه كند؟
پس اين است كه در مورد گناه نيز پيشگيري بهتر و راحت تر از مداواست، يعني از اول گناه نكردن. حضرت علي(ع)مي فرمايد:"ترك الذنوب اهون من طلب التوبه" (7) تر گناه، آسان تر از درخواست توبه است.
و در انتها:
به محض گناه و ارتكاب آن، از رحمت الهي مأيوس نباشيد. با توبه مجددا راه پاكي را فراگيريد. سعي كنيد كه تكرار نشود.
بكوش اندر دعا تا مي تواني چو گاه استجابت را نداني
برادر گرامي! اين را يقين بدانيد كه آيينۀ وجودي شما با توبه كردن پاك خواهد شد.
- معرفي كتاب براي مطالعه بيشتر:
1.توبه بازگشت به فطرت؛ جوادمحدثي ؛(درسهايي از نهج البلاغه2) ؛ناشر:بنيادپژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي مشهد.
2.استغفار بهترين عبادت وبرترين بركت؛ رسول نجات بخش؛ناشر: بنيادپژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي مشهد.
3. اخلاق جنسي در اسلام و جهان غرب، شهيد مطهري، انتشارات صدرا.
4.مشكلات جنسي جوانان؛آيت الله مكارم شيرازي؛ انتشارات نسل جوان قم.چاپ33؛1376ش.
پي نوشت ها:
1. بقره (2) آيه 222.
2. فرقان(25) آيۀ 70.
3. زمر (39) آيه 53.
4. دعاي جوشن كبير (فراز 19)"يا من سبقت رحمته غضبه" اي كسي كه رحمتش بر غضبش پيشي مي گيرد.
5. نهج البلاغه؛ ترجمه جعفر شهيدي؛ نامه31. ص31؛ ناشر: شركت انتشارات علمي و فرهنگي؛ چاپ14؛ تهران1378.
6. توبه، بازگشت به فطرت؛ جوادمحدثي ؛(درس هايي از نهج البلاغه2)؛ ص14؛ ناشر: بنياد پژوهش هاي اسلامي آستان قدس رضوي مشهد؛ چاپ نهم 1387.
7. نهج البلاغه؛ حكمت17. (بر اساس نهج البلاغه محمدعبده).
موفق و موید باشید