با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خواهر بزرگوار خرسنديم از اينكه در مورد شبهات و ترديد هاي خود حساس بوده و به دنبال پاسخ آن هستيد، اما قبل از پاسخ دهي به مواردي كه اشاره فرموديد خوب است بدانيد كه شك و ترديدي كه اكنون در آن به سر مي بريد روندي طبيعي است كه نه تنها به معني خراب شدن دين شما نيست. بلكه اتفاقا شروعي است براي بازسازي اعتقادات قلبي شما كه بخشي از آن بدون تفكر و تحقيق و صرفا به تبعيت از گذشتگان پذيرفته شده است و اكنون ذهن فعال شما با ايجاد ترديد در آموزه هاي قبلي در سدد است تا با تفكر و تعقل و تمام معارف و اعتقادات گذشته را بازبيني و عقلاني نمايد. لذا از وجود چنين شك و ترديد هائي نگران نباشيد. اما با همين جديدت به دنبال پاسخ ترديد هاي خود باشيد، كه در صورت داشتن پشت كار و تلاش كافي ان شاء الله بعد از مدتي همه اين ترديد ها مبدل به اطمينان و ايمان راسخ خواهد گشت و اعتقادات شما بيش از گذشته مستحكم خواهد گرديد. لذا اگر چه پرسشهائي كه مطرح نموديد متعدد و متنوع مي باشد و در ظرفيت يك پاسخ نمي گنجد. ولي فعلا به صورت مختصر به برخي پاسخ ها اشاره مي شود، كه در صورت باقي ماندن برخي از شبهات لطفا هر كدام را به صورت مستقل مطرح فرمائيد، در اين رابطه به چند نكته توجه فرمائيد:
1. در حكمت و دليل نماز خواندن و روزه گرفتن همين بس كه بدانيم خداوند متعال هيچ احتياج و نيازي به نماز و روزه و عبادات و بندگي ما ندارد، او انسان را به هدف رساندن او به سعادت و خوشبختي و كمال نهائي خود آفريد براي رسيدن به اين مقصود همه ابزار ها و امكانات لازم را در اختيار او قرار داد و دستورالعملهاي لازم براي طي اين مسير و رسيدن به اين رشد و بالندگي را نيز براي او در قالب احكام و بايدها و نبايدها براي او بيان نموده است. لذا قطعا اگر مي گويد نماز بخوان براي خاصيت و تاثيري است كه در اين عمل براي هدايت انسان وجود دارد. مثلا نماز خواندن با آداب و شرايط خود به انسان نيرو و تواني مي دهد كه مي تواند در برابر هواهاي نفساني و شهوات خود مقاومت داشته و آنها را كنترل و هدايت نمايد:«وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَر»؛« و نماز را برپا دار، كه نماز (انسان را) از زشتيها و گناه بازمىدارد»(1) و يا روزه به انسان قدرت صبر و استقامت در برابر مشكلات و ناهمواري ها و رسيدن به ملكه تقوا مي دهد. (2)
2. در مورد رفتار پيامبر اسلام نيز بايد به چند نكته توجه نمود، اول اينكه براي تحليل رفتار هر فردي حتي افراد عادي نيز نمي توان با شرايط و انگيزه ها و هيجانات فعلي خودمان رفتار فردي با اختلاف سن و تفاوت شرايط و اقتضائات زمان و مكان مختلف را تحليل دقيق نمود، مثلا لازم است ابتدا خود را در شرايط و زمان و مكان فرد مورد نظر و انگيزه ها و گرايش هاي فرد مورد نظر قرار دهيم و بعدا در مورد درستي يا نادرستي رفتار او قضاوت نمائيم، تا چه رسد به فهم و درك رفتار انساني كه به تعبير قرآن كوچكترين رفتار و حتي كلام او از روي تمايلات نفساني خودش نيست و همه كلمات و رفتارهاي معصومانه او بر اساس خواسته خداوند و ميل الهي مي باشد.(3)
در نتيجه اگر هم بر فرض توجيهي براي يك رفتار انسان معصوم نيابيم با توجه به آن اصل كلي باور داريم كه رفتار او حكيمانه و مورد رضايت خداوند بوده است، در عين حال اگر چه در نگاه اوليه ما با نگاه فعلي ما نسبت به ازدواج و همين شرايط زماني و مكاني فعلي، شايد ازدواج پيامبر با عايشه و يا افراد ديگر قابل هضم نباشد. اما زماني كه رفتار پيامبر را با توجه به جوانب كار و تاثيرات اين رفتار او مشاهده كنيم، مي فهميم كه در فرهنگ اعراب حجاز در زمان بعثت پيامبر همين وصلتها بيشترين تاثير را در جلب حمايت و هدايت قبائل سرسخت حجاز داشته و با توجه به سن پيامبر اسلام در هنگام اين ازدواج ها و روحيات اخلاقي حضرت در دوران گذشته او كه در اوج جواني و قدرت جسمي جز حضرت خديجه همسر ديگري نگرفت. نشان مي دهد كه اين رفتار حضرت نيز از روي مصلحتهاي هدايتي بوده است. در عين حال پيامبر به جز عايشه و حفصه كه دختران خليفه اول و دوم بودند و با اصرار پدران آنها و خود دختران به عقد پيامبر در آمدند به هيچ دختر ديگري ازدواج نكرد و همه همسران پيامبر زنان مسن و بيوه بودن، همچنين هيچ يك از همسران پيامبر دختر سران قبائل نبودند. بلكه از قبائل مختلف بودند كه همين مقدار براي جلب حمايت و پذيرش اسلام از سوي آن قبيله كافي بود. البته نكات متعدد ديگري در اين زمينه وجود دارد كه مي توانيد مراجعه فرمائيد.(4)
3.منظور شما از تكه و پاره بودن سوره هاي قرآن خيلي روشن نيست، حتي برخي از مفسران معتقدند چينش آيات و سوره هاي قرآن نيز بر اساس اراده و خواست پيامبر تنظيم شده است. يعني چينش قرآن نيز وحياني است (5) در عين حال بر فرض هم كه اين چينش سوره ها و يا برخي آيات بعد از پيامبر جمع آوري شده باشد. ولي با توجه به اين كه نه كلمه اي از آن كم شده و نه كلمه اي بر آن اضافه شده است و دقيقا همان آيات نازل شده بر پيامبر جمع آوري شده است، خللي بر اعجاز و مصونيت قرآن از تحريف وارد نمي شود.(6)
4. با توجه به اختياري بودن دين و پذيرش هدايت الهي، جداشدن افراد و يا گروهي و يا فرقه اي از مسير هدايت اصلي و ايجاد فرقه هاي كاذب و دروغين در كنار مكتب اصلي و راه مستقيم الهي كاملا طبيعي است و نبايد وجود فرقه ها و مذاهب مختلف را در كنار مسير مستقيم هدايت و دين الهي امري غير عادي و موجب ترديد در اصل دين تصور كرد، بلكه اين اتفاق بر اهميت تحقيق و حساسيت در كشف دين و مذهب حقيقي جديد انسان را بيشتر مي كند.
5. در مورد فلسفه و حكمت حجاب نيز نكات فراواني وجود دارد كه مي توان اصلي ترين نكته را همان نكته اول كه در ابتدا براي نماز و روزه اشاره نموديم بدانيم. ولي نكات متعدد ديگري در اين زمينه وجود دارد كه مي توانيد با مطالعه كتاب هاي مختلف كه در اين زمينه نگارش شده اند با حكمت آن آشنا شويد مثلا كتاب «مساله حجاب » اثر استاد شهيد مطهري مناسب مي باشد. در عين حال در مورد هر كدام از موارد بيان شده ابهام و سؤال شما باقيست لطفا از همين طريق و يا با شماره تماس (09640 ) مي توانيد با كارشناسان اين مركز مطرح فرمائيد.
پي نوشت ها:
1. عنكبوت(29) آيه 45.
2. بقره (2)آيه 183.
3. نجم(53)آيه 3و 4.
4. رك:http://www.pasokhgoo.ir/node/533
5. نشريه بينات، پاييز 1388، شماره 3، ص 58 الي 79.
6. همان.
موفق و موید باشید
