توبه

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
خداي مهربان از باب لطف و رحمتي كه به بندگانش دارد پس از هر گناه آنان را از محبت خود محروم نمي كند بلكه مدتي به آنان – به ويژه اگر جوان باشد- مهلت مي دهد تا از پشت كردن به خدا و توجه كردن و روآوردن به شيطان توبه كند و به سوي وليّ نعمتش باز گردد. چه آن كه خود فرموده است : « إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِين » (1) همانا خداوند بسيار توبه كنندگان را دوست مي دارد. از اين رو وقتي بنده گنه كارش توبه مي كند، توبه اش را مي پذيرد و محبت خود و اميد به آمرزش را در دل وي قرار مي دهد. بنده چون از آثار دنيوي گناه و عواقب اخروي آن آگاهي حسي و عين اليقيني ندارد مجددا عهد و پيمانش با خدا را مي شكند و فرمان نفس اماره و شيطان را بر فرمان محبت آميز خدا مقدم مي دارد و به جاي اطاعت راه گناه را بر مي گزيند، اما پس از انجام گناه چون هنوز وجدانش زنده و بيدار است و نفس لوامه و ملامتگرش فعال مي باشد از گناه خود ناراحت و پشيمان مي شود باز به توبه و عهد و پيمان با خدا رو مي آورد و خدا او را مجددا مشمول محبت خود قرار مي دهد تا بنده اش شعورش را به كار گيرد و خير و شر خود را تشخيص دهد. اما مهلت دادن هاي محبت آميز خدا بي نهايت و نامحدود نيست. محبت هايش تا اندازه اي است كه حجت بر او تمام شود وقتي حجت تمام شد، اگر بنده سركش وي هم چنان خواسته هاي دل و هواي نفس خود را بر لطف هدايت و محبت خدا مقدم بدارد مانند پدر و مادر مهرباني كه جهت تربيت فرزند خطا كارش او را تنبيه مي كند، نخست او را گوشمالي مي دهد، اولين گوشمالي خدا اين است كه لذت دعا و مناجات واحساس محبتي را كه هنگام توبه و استغفار در دلش ايجاد مي كرد، از او سلب مي كند، تا به بنده اش بفهماند كه من هم مراقب و ناظر بر همه كارهاي تو هستم و هم از عفو و آمرزش هايم سوء استفاده نكن و مپندار كه اين مهلت دادن ها و محبت و آمرزش ها هميشگي است و محدوديت ندارد. به همين دليل است كه انسان معتقد به خدا از نماز و دعا و راز و نياز با خدا يك حلاوت و لذت خاصي را در دلش احساس مي كند اما بر اثر گناه زياد و تكرار آن كم كم آن احساس كم مي شود تا به جايي مي رسد كه ديگر از نماز و دعا و مناجات و حتي توبه و استغفار آن لذت و حلاوت را احساس نمي كند. در اين هنگام اگر شخص فكر اساسي نكند و تصميم جدي براي توبه و بازگشت پايدار نگيرد به مرحله اي مي رسد كه نه تنها از توبه و استغفار و دعا و نماز لذت نمي برد بلكه از نماز و عبادت فاصله مي گيرد، وقتي شيطان بر او تسلط يافت او را سر انجام به راه كفر و انكار اصول و مقدسات وسوسه مي كند. چنان كه آيه شريفه 61 سوره بقره (. ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كانُوا يَكْفُرُونَ بِآياتِ اللَّهِ وَ يَقْتُلُونَ النَّبِيِّينَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ذلِكَ بِما عَصَوْا وَ كانُوا يَعْتَدُون) ريشه و عامل اصلي گرايش به سمت كفر ورزيدن به آيات خدا و حتي كشتن پيامبران الهي را تكرار گناه و تجاوز نمودن از قوانين وحي برشمرده است. بنا براين حلاوت و لذت زيباي توبه را احساس نكردن يك پيام روشن و هشدار جدي و در عين حال همراه با لطف و عنايت ويژه و مخفي خدا است، آن را حتما جدي بگيريد. پيام را خوب دريافت كنيد و با تصميم جدي بر ترك گناه براي هميشه به مقتضاي آن عمل كنيد، تا مجددا درهاي رحمت و مغفرت خداي « توابّ و رحيم » به روي شما باز گردد . تكرار گناه و توبه شكستن مكرر اگر چه زمينه توفيق توبه را كاهش مي دهد ليكن گناه كار هر وقت موفق به توبه حقيقي شود گناه او بخشيده مي شود. شاعر به همين نكته در شعرش اشاره دارد كه از زبان خدا سخن مي گويد :
غرق گنه نا اميد مشو ز دربار ما كه عفو كردن بود، در همه دم كار ما
بنده شرمنده تو، خالق بخشنده من بيا بهشتت دهم، مرو تو در نار ما
توبه شكستي بيا، هر آنچه هستي بيا اميدواري بجو، ز نام غفار ما
پي نوشت ها :
1. بقره (2) آيه 222.

موفق و موید باشید