اولین حمله ی اعراب به ایران

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
همزمان با گسترش اسلام در عربستان، وضعيت داخلي ايران دچار اغتشاش و بحران بود. اخبار مربوط به نابساماني وضع داخلي ايران و ناتواني پادشاهان ساساني در اداره كشور به خارج از مرزهاي ايران رسيد. «مثني» رئيس قبيله «بكربن وائل» ضمن گزارش اوضاع ايران به «ابوبكر»، از او اجازه خواست تا به نواحي تحت تصرف ايران حمله برد. ابوبكر لشكري را به فرماندهي «خالدبن وليد» به نزد مثني فرستاد و اين لشكر به عنوان اولين قواي اسلام به سوي ايران روانه شدند.
سپاهيان اسلام به سوي عراق حركت كردند و نخست به حيره وارد شدند. آنان ابتدا با نبردي كوچك و سپس با انعقاد قرارداد صلح حيره را فتح كردند. گفته مي‌شود نخستين مال المصالحه‌اي كه در اسلام از ايرانيان گرفته شد، مبلغ نود هزار درهم بود كه حاكم شهر حيره به مسلمانان پرداخت. فتح حيره در سال دوازدهم هجري روي داد و از آن پس فتوحات مسلمانان در ايران ادامه يافت. (1) اما اين سرزمين وسيع يكباره تحت فرمان مسلمانان درنيامد و حاكميت ايشان بر ايران تدريجي، ولي با موفقيت صورت پذيرفت.
با فتح حيره كليد تصرف «بين‌النهرين» در دست مسلمانان قرار گرفت. به طوري كه پس از آن شهرهاي ديگر ناحيه مانند «انبار»، «ابله» و «عين التمر» يكي پس از ديگري در مدت كوتاهي تسخير شدند. از آن پس تا زمان جنگ «قادسيه»، چند درگيري ميان ايرانيان و مسلمانان رخ داد. در نبرد «جسر» (پُل) كه به «قُس الناطف» نيز مشهور است ايرانيان پيروز شدند. اما در ساير نبردها از جمله نبرد «مهران» يا «نُخَيله» برتري با مسلمانان بود.(2) اگر چه روايات زيادي از پيامبر (ص)در ستايش از ايرانيان نقل شده، ولي اين دليل عدم حمله به حكومت ايران نمي باشد. چون ستايش از برخي مردم شده نه از حكومت ايران. ولي در زمان پيامبر (ص) به ايران حمله نشد.
پي نوشت ها:
1. مجله مشكو‌ة ، تابستان 1375 - شماره 51 ؛ الكامل في التاريخ، ج 1، ص384 -387-، ابن اثير، بيروت، دار صادر .
2. مجله مشكو‌ة، همان.

موفق و موید باشید