خواب

با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

بدن انسان مانند هر موتوري به خواب و استراحت نياز دارد تا بتواند با كسب قدرت و انرژي جديد فعاليت هاي خود را به وجه نيكو انجام دهد. حضرت امام محمد باقر(ع) فرمودند: بدن انسان به استراحت و خواب نياز دارد. بايد مقدارى بخوابد تا نفس و روح از آن جارى شود. بنا بر اين وقتى بخوابد و روح از بدن خارج شود بدن استراحت مى‏كند و پس از آن كه روح به بدن برگشت بدن با قوّه و نيروى بيشترى به كار مى‏پردازد.(1) اندازه خواب مورد نياز افراد به وضعيت سني، جسمي و روحي، و ميزان فعاليت هاي بدني و فكري آنان بستگي دارد.اما بهترين ساعات براي خوابيدن و بيدار شدن در شب ساعاتي است كه پيامبر اكرم (ص) و ائمه معصومين عليهم السلام در آن ساعات مي خوابيدند و بيدار مي شدند. آنان بعد از خواندن نماز عشاء در وقت فضيلت آن - كه وقت آن تقريبا حدود يك ساعت بعد از اذان مغرب مي باشد- به رختخواب مي رفتند و مي خوابيدند تا آن حقوقي كه چشم و به طور كلي جسم و جان بر انسان دارد اداء شود. آنان پس از نصف شب و گاهي يك سوم و زماني نيز دو سوم از شب كه گذشته بود جهت تلاوت قرآن و اقامه نماز شب و خواندن دعا و مناجات با خدا از خواب بيدار مي شدند. زيرا نشاط و سرور روح و روان و سلامتي جسم انسان با بيداري در اين ساعات تأمين مي شود. حضرت امام باقر(ع) در وصف امير المؤمنين(ع) و شيعيانش مي فرمايد: ايشان در اوّل شب مى‏خوابند و وقتى دو ثلث از شب گذشت يا مقدارى كه خدا مى‏خواهد از خواب برخاسته و به درگاه الهى پناه برده در حالى كه به عبادتش راغب و از عذابش بيمناك و در رحمت و آنچه نزد او است طمع و اميد دارند، (2) امام صادق (ع) مي فرمايد: برنامه رسول خدا (ص) اين بود كه وقتي نماز عشاء را مي خواندند به رختخواب خود مي رفتند و تا نصف شب مي خوابيدند. (3)‏
ائمه (ع) پس از بيدارشدن جهت نماز شب ديگر نمي خوابيدند تا هنگام خواب قيلوله يعني نزديك ظهر برسد. آنان هر وقت فرصت داشتند در آن ساعت مي خوابيدند. زيرا خواب قيلوله علاوه بر آن كه باعث باز سازي بدن و بازيافت انرژي جديد براي جسم و روان است ،موجب تقويت حافظه و هوش نيز مي شود. آنان خواب بعد از نماز صبح يا طلوع آفتاب را مكروه مي دانستند. حضرت امام رضا(ع) در توضيح و تفسير آيه شريفه« فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً»(4) مي فرمايد: «الْمَلَائِكَةُ تُقَسِّمُ أَرْزَاقَ بَنِي آدَمَ مَا بَيْنَ طُلُوعِ الْفَجْرِ إِلَى طُلُوعِ الشَّمْسِ فَمَنْ يَنَامُ فِيمَا بَيْنَهُمَا يَنَامُ عَنْ رِزْقِهِ »( 5) فرشتگان [ به امر خدا ] رزق و روزي را هر روز در فاصله اذان صبح تا طلوع آفتاب بين فرزندان آدم تقسيم مي كند، هر كسي در اين ساعات در خواب بماند رزق و روزي اش نيز در خواب مي ماند. يعني خواب در آن ساعت باعث كم شدن رزق و روزي مي گردد.
پي نوشت ها :
1. الفقيه، شيخ صدوق، ج1، ص 305، انتشارات جامعه مدرسين قم، سال انتشار 1413ق.
2. همان.
3. التهذيب، شيخ طوسي، ج 3، ص 69، دار الكتب الاسلاميه – تهران، 1365 ش.
4. ذاريات (51)، آيه 4
5. الفقيه، شيخ صدوق، ج 1، ص 504، انتشارات جامعه مدرسين قم، سال انتشار 1413ق.

موفق و موید باشید