سلام
طلحه و زبیر با آن همه سابقه ای که در رکاب پیامبر خدا صلی الله علیه وآله وسلم داشتند ، چه عواملی منتهی به آن شد که مقابل ولی امرشان امیر المومنین علی علیه السلام ایستادند ؟! لطفا شرح بدین.
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
گرچه طلحه و زبير از مجاهدان بودند و سابقه خوبي داشتند، اما آنان اين امر را حفظ نكردند. دو عامل مهم رياست طلبي و دنيا گرايي موجب شدند كه اينان جايگاه خود را حفظ ننمايند و سابقه خود را فراموش كنند. نمونه هاي زير نشان از دنيا گرايي وحب رياست اين دو نفر دارند:
1ـ طلحه و زبير گرچه از اصحاب رسول خدا بودند و در موارد متعددي از اسلام حمايت كردند، ولي مانند بيشتر مردم، شيفتة مال و مقام و ثروت شدند! اينان كساني بودند كه به منظور رسيدن به حكومت كوفه و بصره، با امام علي (ع) بيعت نمودند، اما به اين امر دست نيافتند بر اين اساس طلحه و زبير، بعد از بيعت با امام به حضور حضرت رسيدند و گفتند: با تو بيعت كرديم كه در رهبري با تو شريك باشيم، امام نپذيرفت و فرمود: يا من بيعت كرديد كه مرا در وقت ناتواني كمك كنيد.(1) هم چنين اين دونفر خواهان بيشتر بيت المال بودند، از اين رو با روش امام علي (ع)- در تقسيم بيت المال -مخالفت نمودند. علي(ع) فرمان داد كه بيت المال را عادلانه تقسيم كنند و كسي را بر ديگري برتري ندهند، طلحه و زبير، نزد علي(ع) آمده و به شيوه تقسيم بيت المال كه مساوات شده بود، اعتراض كردند و چگونگي طبقه بندي دورة خلافت عمر را (كه بر مبناي تبعيض بود) يادآور شدند و سوابق و خدمات خود را مطرح كردند، كه علي(ع) در پاسخ شيوه تقسيم بيت المال، در زمان رسول خدا را مطرح كردند. آنان قانع نشدند و انتظار داشتند كه سهم بيشتري از بيت المال به آنها داده شود!(2)
2ـ چون معاويه از بيعت مردم مدينه با علي(ع) آگاه شده به طلحه و زبير نامه هاي جداگانه نوشت و آنان را تحريك كرد كه دو شهر بزرگ عراق، كوفه و بصره را تصرف نمايند. به زبير نوشت:«من از مردم شام براي تو بيعت گرفته ام» و آنان را تشويق نمود كه هرچه زودتر براي خونخواهي عثمان قيام كنند! زبير از اين نامه خوشحال شد و طلحه را در جريان گذاشت و هر دو مصمم شدند كه عليه امام قيام كنند.(3)
3. جنگ جمل . طلحه و زبير خوب مي دانستند كه امام علي (ع) شايسته ترين فرد براي رهبري امام است، اما اينان جنگ را عليه امام تحميل نمودند، اين امر نيز نشان از قدرت طلبي ودنيا گرايي آنان دارد
پي نوشت ها:
1. جعفر سبحاني، فروغ ولايت، قم، انتشارات صحيفه، 1368ش، ص 367.
2. دانشنامه امام علي (ع)، زير نظر علي اكبر رشاد، تهران، سازمان انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، 1380،چاپ اول، ج 10، ص49.
3. جعفر سبحاني، همان، ص 359.
موفق و موید باشید
