سلام علیکم
ضمن عرض خدا قوت و خسته نباشید می خواستم از محضرتون بپرسم
فرق اله با الله چیست ؟
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
"اله" در مقايسه با "الله" اسم عام است يعني معنايي عام دارد. اله به معناي " معبود و خدا است ، حال اين معبود واقعي باشد يا موهوم و فرضي. فرقي ندار د ، به گونه اي كه حتي در قرآن، هواي نفس انسان هم به عنوان اله انسان معرفي شده است:
"أَ رَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ أَ فَأَنْتَ تَكُونُ عَلَيْهِ وَكيلاً" (1)
يعني: آيا ديدى كسى را كه هواى نفسش را معبود خود برگزيده است؟! آيا تو مىتوانى او را هدايت كنى (يا به دفاع از او برخيزى)
اما " الله"اسم خاص خداي متعال است كه آفريننده زمين و آسمان و اين جهان مي باشد."إِنَّني أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاعْبُدْني وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِكْري"
يعني:من «اللَّه» هستم معبودى جز من نيست! مرا بپرست، و نماز را براى ياد من بپادار! (2)
قرآن پژوهان در فرق ميان "الله" و " اله" آورده اند:
الله اسم ذات خداوند در زبان عربي است كه پيش از اسلام نيز به همين معنا به كار مي رفته است و در لغت به معناي خدا و معبود بر حق است. مشهور ترين و برترين نام خداي متعال در قرآن است و جامع صفات جماليه و جلاليه مي باشد.(3)
و اما معناي اله:
مصدر اين واژه به معناي عبادت و حيرت است و اله بر وزن فعال مصدر و به معناي مألوه،معبود،مي باشد و نظر به اطلاقات قرآني اين واژه اعم از خداي متعال و غير آن است به همين جهت هر جايي كه خداوند و معبود ديگري اعتبار شود لفظ "اله" به كار برده مي شود و اختصاص به خداي متعال ندارد و بنا بر اين، لفظ "اله" اسم جنس است(4)مثل آيه شريفه" الَّذينَ يَجْعَلُونَ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ"(5)
يعني:همان ها كه معبود ديگرى با خدا قرار دادند، امّا به زودى مىفهمند!
البته در آثار پژهشي مربوط به قرآن شناسي مباحث گسترده و مبسوط تري بيان شده است و به شكل خلاصه اين تعاريف نسبت به اله و الله به چشم مي خورد
1. مثلا در مورد اله نوشته اند: اله همان خداي سبحان است و بعدا مشركين براي هر معبودي غير خدا آن را به كار بردند و جمع آن آلهه است
گفته شده است اصل الله اله است و سپس اين نام مختص خداي متعال شده است و گفته شده است الله از اله به فتح همزه و لام يعني متحير شدن به اين دليل كه عبد هنگامي كه در صفات الله تفكر مي كند متحير و سر گردان مي شود و گفته شده است اصل الله ولاه بوده و بعدا از واو به همزه تبديل شده است به اين دليل كه هم مخلوقات واله و شيداي او هستند و اين شيدايي يا به تسخير خالي است مثل شيدايي جمادات و نباتات و يا با تسخير و اراده با هم است مثل بعضي از مردم و گفته شده است اصل الله از لاه يلوه بوده يعني به معناي پشت حجاب و پوشش بودن است و ...(6)
2.و نوشته اند:
اصل اللّه- إله است همزهاش حذف شده، و (الف- لازم) بر سر آن در آمده و مخصوص باري تعالى است و
مخصوص بودن واژه (اللّه) به باري تعالى، دليل اين آيه است كه مىفرمايد:
"هَلْ تَعْلَمُ لَهُ سَمِيًّا"(1)سوره مريم آيه 65) يعنى آيا نامى براى او مىدانى كه با آن نام، ناميده شده باشد.
و اله، نامى است كه براى هر معبودى و ذاتى قرار دادهاند....(7)
3. و باز نوشته اند:
"اللّه" اسم ذات واجب الوجود و مستحق جميع محامد است. و "اله" (بر وزن كتاب) جمع آن "آلهه" (بر وزن فاطمه) است يعنى معبود- هر معبودى(8)
پي نوشت ها:
1.سوره فرقان، ايه 43
2.سوره طه،آيه 14
3.خرم شاهي بهاء الدين، دانش نامه قرآن و قرآن پژوهي، تهران، انتشارات دوستان، سال 1377 ه ش، چاپ اول، ج 1 ص 276.
4.همان،صفحه 281
5.سوره حجر،آيه 96
6. مصطفوي حسن، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، انتشارات بنگاه ترجمه و نشر كتاب، سال 1360 ه ش، ج1، ص 120 متن عربي
7. خسروي حسيني سيد غلام رضا، ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن، تهران، انتشارات مرتضوي، سال 1375 ه ش، چاپ دوم، ج1، ص 187.
8.بلاغي سيد عبد الحجت،حجة التفاسير و بلاغ الإكسير، قم، انتشارات حكمت، سال 1386 ه ق، جلداول تعليقه،ص 7 و 8.
موفق و موید باشید
