آيه تطهير در مورد پنج تن آل عباست
چگونه معصوميت بقيه امامان را اثبات ميكند
باتشكر
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
آيه تطهير در صدد رفع هرگونه رجس و پليدي و در نتيجه عصمت اهل بيت (ع) است اما به صورت صريح مصداق اهل بيت را بيان نكرده است و با مراجعه به شان نزول آيه و روايات وارده از پيامبر اكرم(ص)مسلم آن است كه مطابق آنچه بيان كرده ايد، حداقل آن است كه آيه شامل پنج تن آل عبا شده و در عصمت آنها شكي وجود ندارد.
ولي نكته مهم آن است كه مطابق روايات مطرح شده از همين خمسه طيبه كه عصمت آنها مورد پذيرش است، اهل بيت در آيه شامل همه ائمه مي شود و اختصاصي به آن پنج بزرگوار ندارد آنچنانكه از رسول خدا(ص) نقل شده است كه در باره آيه تطهير فرمود: اى على اين آيه درباره تو و دو فرزندم و امامان از نسل تو نازل شده است، حضرت على (ع) مىفرمايد: عرض كردم: اى پيامبر خدا، چند نفر امام بعد از شما هستند؟ فرمود: اى على، تو سپس دو فرزندت حسن و حسين و بعد از حسين فرزندش على، و بعد از على فرزندش محمّد و بعد از محمّد فرزندش جعفر و بعد از جعفر فرزندش موسى و بعد از موسى فرزندش على و بعد از على فرزندش محمّد و بعد از محمّد فرزندش على و بعد از على فرزندش حسن و حجّت فرزند حسن، اينگونه نامهاى ايشان بر ساق عرش نوشته بود، از خدا درباره اين نامها سؤال كردم، خداوند فرمود: اى محمّد اينها امامان بعد از تو هستند، پاك و معصومند و دشمنان آنها ملعون هستند.(1)
همچنين از جانب خود ائمه بعدي نيز، به اين مطلب اشاره شده است امام سجاد(ع) در راه شام خطاب به پير مردي كه با حالتي طعنه وار به او گفت: شما از اسراي كدام قبيله خارجي هستيد؟ امام فرمود" آيا قرآن خواندهايد؟ گفت: بله. فرمود: آيا آيه شريفه" إِنَّمَا يُرِيدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ أَهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيرًا" را خواندهايد؟ گفت: بله، ولي به شما چه ربطي دارد؟! مگر شما اهل بيت پيامبر اكرم (ص) هستيد؟ امام سجاد (ع) فرمود: اهل بيت پيامبر اكرم (ص) ما هستيم و اين يه در شأن ما نازل شده است.(2)
بنابراين آيه مذكور همه اهل بيت را شامل مي شود و اينكه در شان نزول آيه صرفاً از پنج تن نام برده شده است ، به جهت آن است كه در آن زمان فقط اين پنج تن در قيد حيات بوده اند و به عبارتي در آن زمان مصداق خارجي آيه همين پنج نفر بوده اند اما اين دليلي بر نفي ائمه بعدي نمي شود .
بر اين اساس آيه مذكور ائمه دوازده گانه را شامل است اما در عين حال برفرض عدم ثبوت ، آيات متعدد ديگري وجود دارد كه علاوه بر عصمت خمسه طيبه ،عصمت ائمه ديگر را نيز ثابت مي كند آنچنانكه خداوند در آيه اولي الامر، مؤمنان را به پيروي از پيامبر(ص) و اولي الامر (صاحبان امر) فرا خوانده و مي فرمايد"يا أَيُّهَا الَّذينَ آمَنُوا أَطيعُوا اللَّهَ وَ أَطيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُم (3) اى كسانى كه ايمان آوردهايد! اطاعت كنيد خدا را! و اطاعت كنيد پيامبر خدا و اولو الأمر [اوصياى پيامبر] را..."
در اين آيه خداوند از اهل ايمان ميخواهد كه به صورت مطلق از اولي الامر پيروي كند، بدون آنكه موردي را استثنا كرده باشد، از سوي ديگر ممكن نيست خداوند انسان را به پيروي از گناه و معصيت، يا خطا و انحراف دعوت كند، با توجه به اين مقدمات، روشن ميشود كه آيه مورد بحث بر عصمت اولي الامر دلالت دارد ، و بر پايه روايات متعدد، مقصود از «اولوا الامر» جانشينان پيامبر(ص)، علي ـ عليهالسلام ـ و فرزندان او هستند.(4)
البته آيات فراوان ديگري مانند آيه "وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهيمَ رَبُّهُ بِكَلِماتٍ ..."(5) وجود دارد كه براي اختصار از ذكر آنها خود داري مي كنيم.
پي نوشت ها:
1. على بن محمد خزاز قمى، كفاية الأثر، چ بيدار قم، 1401 ه ق ، ص 155.
2. بحارالانوار، ج 45، ص 129.
3. نساء(4) آيه 59.
4. ر.ك رباني گلپايگاني،علي، عقايد استدلالي،چ هاجر،بي تا، ج2، ص 106 و 107.
5. بقره(2) آيه 124.
موفق و موید باشید
