باعرض سلام و خسته نباشید. نحوه ازدواج ائمه اطهار(ع) چگونه بود ویا ایشان چگونه همسری را برای خود انتخاب می نمودند؟
با سلام و آرزوي قبولي طاعات و عبادات شما در اين ماه عزيز و سپاس از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
پيامبر(ص) و ائمه(ع) در زندگي مانند بقيه انسانها هستند."قل انّما أنا بشر مثلكم؛(1) اي پيامبر، به مردم بگو: من بشري مثل شما هستم".
بر اين اساس پيامبر(ص) و ائمه(ع) مانند مردم، و ميان آنان زندگي مي كردند. در خوراك و پوشاك و معاشرت و غيره با مردم تفاوتي نداشتند. از اين رو براي امرار معاش كار مي كردند و از محصول خود استفاده مي كردند. طبيعي است كه براي فرزنددار شدن مانند افراد ديگر ازدواج مي كردند.
بايد براي گزينش همسر ملاك ها و معيارهاي منطقي و درستي در دست داشته باشيم. بهترين ملاك ها در آيات و روايات معصومان(ع) بيان شده است -كه البته خود بدان عمل نموده و زندگي خود را به همان صورت آغاز نموده اند- توجه به آنها زمينه ساز ازدواجي سالم و هدفمند است اين ملاك از سوي خالق هستي و رسولي الهي و اولياء الهي بيان شده است. آنان با اسرار هستي آشنايند و بهترين راهنمايان زندگي هستند بايد دانست كه برخورداري از هر كدام از اين ملاك ها نسبي است و وجود تمام ملاك ها در يك فرد تقريبا محال به نظر مي رسد.
- قرآن كريم و روايات معصومان(ع) ملاك هاي مهمي را براي اين مسئله بيان كرده است كه در اين نوشتار به چند نمونه مي پردازيم:
1- ايمان و ديندارى:
متون دينى ما، اولين و مهم ترين ملاك در انتخاب همسر را ديندارى معرفى كرده است. امام صادق(ع) مى فرمايد:«اگر مرد با زنى براى جمال يا مال ازدواج كند به همين امر واگذار مى شود. ولى اگر براى ديندار بودن او ازدواج كند خدا مال و جمال را نيز نصيبش مى گرداند.»(2)
و نيز رسول خدا(ص) مى فرمايد:
«هر كس با زنى براى مالش ازدواج كند خدا او را به همين امر واگذار مى نمايد و هر كس كه براى جمالش ازدواج كند به چيزى مى رسد كه از آن كراهت دارد و هر كسى كه براى ديندارى ازدواج كند خداوند هر سه را برايش جمع مى كند.»(3)
2- عقل و هوش:
بعد از ديندارى، عقل و زيركى از مهم ترين معيار و ملاك يك همسر خوب محسوب مى شود. اداره و تداوم و پيمودن راه راست و حل مشكلات زندگى كار آسانى نيست. اگر دو همسر با هم تفاهم داشته باشند و موقعيت يكديگر و شرايط و امكانات زندگى را خوب درك كنند، مى توانند زندگى را بر پايه صحيحى استوار سازند و به انجام وظيفه مشغول باشند و به كانون خانواده صفا و محبت و گرمى دهند و با عقل و درايت مشكلات را حل و فصل كنند.
امام على(ع) مى فرمايد: «با انسان احمق و نافهم ازدواج نكنيد زيرا معاشرت با او بلايى است عظيم و فرزندانش نيز ضايع خواهند شد.»(4)
3- اخلاق نيك:
زن و شوهر يك عمر در كنار هم اند و ارتباط كلامى و غير كلامى فراوانى با هم دارند.
بدين روى اخلاق حسنه و خوش رفتارى و نيك گفتارى در همه زندگى ها بسيار ضرورى است و بدون آن زندگى بى روح و خسته كننده خواهد بود.
زندگى با زن و مرد داراى كمالات و زيبايى، اما بد اخلاق و بد رفتار و تندخو، رنج آور خواهد بود و انسان هر روز آرزوى مرگ مى كند. زيرا ديدن حالات و رفتار و مشاهده گفتارهاى تند و خشن او از تحمل هر انسان صبور و شكيبايى خارج است.
بنابراين شرط اساس زندگى سالم، صميمى، با نشاط و با صفا، داشتن همسرى خوش اخلاق و عفيف و نيك گفتار است.
رسول خدا (ص) مى فرمايد:«اگر كسى به عنوان خواستگارى به نزد شما آمد كه خلق و دينش را مى پسنديد با او ازدواج كنيد و اگر به اين دستور عمل نكنيد. فتنه و فساد بزرگى در زمين به وجود خواهد آمد.»(5)
و نير در روايات ديگر مى فرمايد:
«دخترت را به ازدواج انسان متقى و پرهيزگار در آور، زيرا اگر دخترت را دوست داشته باشد او را اكرام و احترام مى كند و اگر نسبت به او بغض داشته باشد به او ظلم نمى كند.»(6)
4- عفت و پاكدامني:
در فرهنگ دينى و سفارش پيشوايان معصوم(ع) كه اينقدر به پاكى و عفت مردان و زنان تأكيد شده است براى آن است كه اگر پدر و مادر بد رفتار و ناپاك باشد و توجه به دستورات شرعى نداشته باشند، در اخلاق و روش كودك اثر نامطلوبى برجاى خواهد گذاشت و اغلب كودكان و بخصوص دختران قدم جاى قدم مادران مى گذارند.
قرآن شريف در همين زمينه مى فرمايد: «مرد زناكار جز با زن زناكار يا مشرك ازدواج نمى كند، و زن زناكار را جز مرد زناكار يا مشرك، به ازدواج خود در نمى آورد، و اين كار بر مؤمنان حرام شده است.»(7)
امام صادق(ع) درباره پاكى درونى و منش زنان در سرنوشت و تربيت بهتر و برتر كودكان فرموده است:
«خوشا به حال كسى كه مادرش پاكدامن باشد.»(8)
5- شرافت خانوادگى:
بايد در انتخاب همسر بسيار دقت كرد و از خانواده داراى كرامت و شرافت و اصالت همسر را برگزيد؛ در غير اين صورت آثار منفى رشد و تربيت خانوادگى در آينده زندگى مشترك و نسل آينده تأثير زيادى برجاى خواهد گذاشت.
در همين زمينه قرآن كريم مى فرمايد:
«سرزمين پاكيزه (و شيرين) گياهش به فرمان پروردگار مى رويد، اما سرزمين هاى بد طينت (و شوره زار) جز گياه ناچيز و بى ارزش از آن نمى رويد.»(9)
همچنين پيامبر اسلام(ص) فرمودند:
«بنگر كه فرزند خود را در چه مكانى قرار مى دهى، زيرا رگ و ريشه در فرزند اثر مى گذارد.»(10)
منابع كمكي براي مطالعۀ بيشتر:
- «مطلع مهر» روشهاي كاربردي انتخاب همسر، نويسنده: اميرحسين بانكي پورفرد.
- جوانان و انتخاب همسر، علي اكبر مظاهري.
- انتخاب همسر، نويسنده: آيت الله ابراهيم اميني.
- انتخاب عاقلانه زندگي عاشقانه، نويسنده: زينب صفري قهساره.
پي نوشتها:
1. فصلت (41)، آيه 6.
2. شيخ صدوق، محمد بن على بن الحسين ابن بابويه قمى، من لايحضره الفقيه، ترجمه على اكبر غفارى، چاپ اول، محل نشر صدوق، سال 1368.
3. حر عاملى، محمد بن حسن، وسائل الشيعه، ح14، ص14.
4. كلينى، محمد بن يعقوب، اصول كافى، ج1، ص70، چاپ چهارم، محل نشر ترجمه آيت اللّه كمره اى، انتشارات اسوه، سال 1379.
5. الطبرسى، حسن بن فضل، مكارم الاخلاق، ص233، تهران، سال 1376.
6. مستدرك الوسايل، محدث نوري، ج14، ص1 و 2، چاپ مؤسسه آل البيت ،قم، سال انتشار 1408 ه ق.
7. نور(24)، آيه8.
8. مجلسى، محمدباقر، بحارالانوار، ج5، ص285، بيروت، مؤسسه الوفاء، 1409.
9. اعراف(7)، آيه58.
10. متقى، علاءالدين بن حسام الدين الهندى، كنزالاعمال، ج15، ص155، بيروت، مؤسسه الرساله، سال 1409.
موفق و موید باشید






