فراماسون

فراماسونري
فراماسون (freemason) يا فراماسونري (freemasonary) از واژة فرانسوي فرانماسون (franemacon) به معناي بنّاي آزاد گرفته شده است. در قرون وسطي در اروپا تعدادي از بنّاهاي آزاد، انجمني پنهاني براي همياري پديد آورده بودند، ولي از قرن هيجدهم گروهي كه هيچ وابستگي با صنف بنا نداشتند، به تشكيلات پنهاني فراماسوني راه يافتند كه از اين پس فراماسونري از يك تشكيلات صنفي به يك تشكيلات جهاني و با هدف استعماري مبدل شد.
در سال 1717 ميلادي دكتر "دزاگوليه" و دكتر "اندرسن" در انگلستان اين تشكيلات را بنا نهاد. دزاگوليه در سال 1719 به عنوان استاد بزرگ انتخاب شد و پنجاه و پنج نفر از نجبا و اصيل زادگان انگلستان به عضويت آن در آمدند و قانون اساسي فراماسونري را نوشتند، در نتيجه لژ بزرگ لندن تأسيس شد. اين لژ مادر ديگر لژها است. هر لژي كه در هر كشوري فعاليت كند، بايد زير نظر لژ مادر باشد.
سازمان مخفي فراماسونري انگلستان طبق شعائر آن سلطنت طلب است و وليعهد آن در 21 سالگي به عضويت آن در مي آيد.
اين تشكيلات آيين خاصي دارد كه شامل مقرراتي مي‌شود كه انجمن هاي محلي موسوم به لژ (loge) يا لاج به وسيلة آن‌ها با يكديگر ارتباط حاصل مي كنند و خيلي سرّي است، به جهت سرّي بودن و راز داري و حفظ اسرار آن توسط اعضا، از آن به فراموش خانه ياد كرده اند.
آنان براي حفظ اسرار مقررات شديدي وضع كردند كه از جمله در نظر گرفتن حكم اعدام براي فاش كنندة‌ اسرار است.
تشكيلات مخفي فراماسونري گسترده ترين و جهانگيرترين انجمن هاي پنهاني است كه با پيشرفت امپراتوري بريتانيا در جهان گسترش يافت. به گفتة برخي از صاحب نظران حدود شش ميليون نفر عضو اين شبكه هستند.
فعاليت هاي اين تشكيلات گاهي براي واژگون ساختن يك حكومت است، گاهي براي مسلط ساختن نظريات خاصي در يك جامعه و گاهي براي ايجاد شكاف و پاشيدن بذر اختلاف در صفوف مردم است. اين شبكه كوشش دارد افراد خود را در هر نقطه از دنيا ياري رساند تا آنان در منصب هاي حساس كشورها گمارده شوند و از اين راه به بهترين وجه به خواسته هاي استعماري خويش نايل گردند.
در اواخر قرن نوزدهم و اوايل قرن بيستم شعبه هاي دستگاه فراماسونري در كشورهاي خاور ميانه مانند تركيه، مصر و ايران بر پا شدند. اين ها در اين كشورها به وسيله اي براي پيشبرد سياست هاي استعماري اروپايي به ويژه استعمار انگلستان مبدل شدند.
فراماسون در ايران:
در ايران ميرزا ملكم خان ناظم الدوله ارمني در اين راه پيشگام بود. او اولين لژ فراماسونري در ايران را تأسيس كرد. نامبرده در ده سالگي به فرانسه عزيمت كرد و ضمن تحصيل عضو فراماسون شد و در سال 1268 شمسي به ايران بازگشت و فراموشخانه را تشكيل داد.
لژ ديگر، لژ بيداري ايرانيان بود. اين لژ در سال 1907 ميلادي در ايران تشكيل شد و مؤسس آن اديب الممالك فراهاني بود. سيد حسن تقي زاده و ذكاء الملك فروغي از گردانندگان اصلي آن بودند. اين ها تا انقلاب اسلامي ايران فعاليت داشتند و پست هاي كليدي و حساس مملكت را در اختيار داشتند. يكي از چهره هاي شاخص فراماسونري در ايران شريف امامي بود كه از سال 1342 به مدت پانزده سال استاد اعظم فراماسونري در ايران بود و بسياري از رجال نامدار آن زمان عضو همين لژ فراماسون بودند.
براي اطلاع بيشتر رجوع شود به:
1- تاريخ سياسي عناصر ايران،‌ دكتر سيدجلال الدين مدني؛
2- دايره المعارف فارسي، مصاحب، ج 2، ص 1852؛
3- سازمان مخفی فراماسونری در ایران و جهان،محمد خاتمی؛
4- دانشنامة سياسي، داريوش آشوري؛