سلام خسته نباشید
ممنون از باسخ به سوال قبلی.
ببخشید من قصد دارم که دفتری برای خودم درست کنم و تمام اعمالم چه خوب و چه بد رد بنویسم در هر روز.می خواستم ببرسم آیا این کار مشکلی نداره و اگر اعمال خوبم رو هم بنویسم ابن از ثوابم کم نمیشه جون عمل خوبم رو به جشم دیدم؟
دانشمندان اخلاق برای رسیدن به کمال و حقیقت بندگی، برداشتن گام هایی را اساسی و اجرای دستور عملهایی را ضروری می دانند که از جمله آنها محاسبه است. یعنی فرد ساعتی را برای بازنگری در اعمال روزانه خود در نظر بگیرد.
بر این اساس سزاوار است انسان خردمند برای خود چهار زمان، معین کند که یکی از آنها زمان حساب و بازنگری در اعمال روزانه است. البته مناسب است زمان محاسبه شامگاهان پیش از خواب باشد تا انسان کاملا از سود و زیان و دخل و خرج( ثواب وگناه) روزانه آگاه گردد.
امام صادق (ع) فرمود: "ألا فحاسبوا انفسکم قبل أن تحاسبوا فان فی القیامة خمسین موقفا؛کل موقف مثل الف سنة(1) پیش از آن که شما را مورد محاسبه قرار دهند، خودتان به حسابتان رسیدگی کنید، زیرا در روز قیامت پنجاه موقف است که هر موقفی هزار سال طول میکشد".
رسول خدا(ص) در یکی از وصایای خود به ابوذر غفاری فرمود:
"ای اباذر پیش از آن که مورد محاسبه قرار گیری، به حساب نفس خود رسیدگی کن؛ زیرا این کار حساب قیامت تو را آسانتر میکند. قبل از آن که تو را ارزیابی کنند، خود را ارزیابی کن. خویش را برای روز قیامت آماده کن. ای اباذر! هیچ کس از پرهیزکاران محسوب نمیشود جز این که نفس خود را محاسبه کند، سختتر از حسابرسی شریک از شریک خود، تا در نتیجه محاسبه بداند که خوردنیها و نوشیدنیها و پوشیدنیهایش از کجا است؟ آیا از حلال به دست آورده است یا از حرام؟ کسی که به مقررات الهی اعتنا نکند و پروا نداشته باشد که از چه راهی مال کسب میکند ،خدا هم باک ندارد که از چه راهی او را وارد جهنم گرداند".(2)
با توجه به این، اراده شما برای حسابرسی اعمالتان، امری پسندیده است که هر مومنی از آن غفلت نمی کند.
بعد از محاسبه نوبت به معاقبه می رسد. یعنی فرد پس از محاسبه و بازنگری در اعمال روزانه، در محکمه وجدان از خود، دادخواهی کند و در برابر خطاها و خلافهایی که از او سر زده، خود را مقصر بشناسد و از خویش انتقاد کند. زیرا اگر انسان حساب رسی بکند، ولی در مقابل کارهای خلاف، هیچ واکنشی نشان ندهد، این کار باعث جرأت و جسارت نفس سرکش میشود.
و اگر کار خوبی انجام داده سر بر سجده شکر قرار دهد و از این که توفیق پیدا کرده عمل خیری را انجام داده خداوند را شاکر باشد. شکر و سپاس گزاری از خداوند متعال در برابر اعمال خویش مانع از عجب و خود بزرگ بینی در عمل می شود.
مطالعه کتاب های زیر مناسب است :
1. اخلاق عملی از آیت الله مهدوی کنی
2. اخلاق در قرآن، آیتالله مکارم
3. قلب سلیم، آیت الله دستغیب
پینوشتها:
1. ثقة الاسلام كلينى، الكافي، دار الكتب الإسلامية تهران، 1365 ه.ش، ج8، ص 143.
2. شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مؤسسه آل البيت عليهمالسلام قم، 1409 ه.ق، ج16، ص 98 .
