با سلام و تشکر از بابت پاسخ به سوالات
1-در مورد این شبهه توضیح می خواستم: هر دینی یک دروغ بزرگ دارد و دروغ مذهب شیعه غیبت امام زمان است تا بدین صورت حکام بتوانند مردم را تحت فشارهای زیاد قرار داده و همزمان به انها امید ظهور امام را می دهند تا از قیام و شورش انها جلوگیری شودو هر وقت که فشارهای اقتصادی و غیره افزایش می یابد بشارت به ظهور نیز زیادتر می شود.
2- ظهور امام مقارن با تضعیف ایمان مسلمانان است یا تقویت ایمان انها به عبارت دیگر شرایط ظهور امام چیست؟
پرسش: ظهور امام مقارن با تضعیف ایمان مسلمانان است یا تقویت ایمان انها به عبارت دیگر شرایط ظهور امام چیست؟
پاسخ:
حقيقت امر اين است كه وضع ايمان مردم، در هنگام ظهور امام زمان (ع) خيلي روشن نيست، اما آنچه از برخي روايات استفاده مي شود اين است: در هنگام ظهور حضرت، هم انسانهايي با ايمان و هم انسانهايي ضعيف الايمان وجود دارند. شهيد مطهري مي نويسد: "...حديث معروف كه مىفرمايد: يَمْلَأُ اللَّهُ بِهِ الْارْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا بَعْدَ ما مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْراً تكيه بر روى ظلم شده است و سخن از گروه ظالم است كه مستلزم وجود گروه مظلوم است و مىرساند كه قيام مهدى براى حمايت مظلومانى است كه استحقاق حمايت دارند بديهى است كه اگر گفته شده بود: «يَمْلَأُ اللَّهُ بِهِ الْارْضَ ايماناً وَ تَوْحيداً وَ صَلاحاً بَعْدَ ما مُلِئَتْ كُفْراً وَ شِرْكاً وَ فَساداً» مستلزم اين نبود كه لزوماً گروهى مستحق حمايت وجود داشته باشد. در آن صورت استنباط مىشد كه قيام مهدى موعود براى نجات حقِ از دست رفته و به صفر رسيده است نه براى گروه اهل حق ولو به صورت يك اقليت. شيخ صدوق روايتى از امام صادق (ع) نقل مىكند مبنى بر اينكه اين امر تحقق نمىپذيرد مگر اينكه هر يك از شقى و سعيد به نهايت كار خود برسد. پس سخن در اين است كه گروه سعداء و گروه اشقياء هر كدام به نهايت كار خود برسند؛ سخن در اين نيست كه سعيدى در كار نباشد و فقط اشقياء به منتهى درجه شقاوت برسند. در روايات اسلامى سخن از گروهى زبده است كه به محض ظهور امام به آن حضرت ملحق مىشوند. بديهى است كه اين گروه ابتدا به ساكن خلق نمىشوند و به قول معروف از پاى بوته هيزم سبز نمىشوند. معلوم مىشود در عين اشاعه و رواج ظلم و فساد، زمينههايى عالى وجود دارد كه چنين گروه زبده را پرورش مىدهد اين خود مىرساند كه نه تنها حق و حقيقت به صفر نرسيده است، بلكه فرضاً اگر اهل حق از نظر كمّيت قابل توجه نباشند از نظر كيفيت ارزندهترين اهل ايماناند و در رديف ياران سيدالشهداء (1) استاد درجاي ديگر به وجود دوگره انسان- در هنگام ظهور - اشاره نموده مي فرمايد :"... حقيقت اين است كه ماهيت اين قضيه، پيروزى صلاح و تقوا بر فساد و ناپاكى است. در عين اينكه آن جناح به حد كمال خود مىرسد، اين جناح نيز بايد به كمال و شايستگى خود برسد. بايد مردمى وجود داشته باشند كه امام براى پيروزى دادن آنها مىآيد. اگر همه دنيا يكسره فاسد باشند، پس امام به كمك چه كسانى خواهد آمد؟...(2)
درضمن دربرخي روايات به شرايط ظهور اشاره شده است از جمله :
1- آمادگي جهانيان
يكي از شرايط مهم ظهور، آمادگي جهانيان براي پذيرش حكومت جهاني است، بدين معنا كه جامعۀ بشري از وضعيت موجود منزجر و از عمق جان خواهان دگرگوني آن گردد. اين آمادگي با گذشت زمان و با به بنبست رسيدن بشر در زندگی و يأس انسان از وضع موجود و حكومتها به وجود مي آيد.(3) اگر تعدد حكومتها و رخدادها مردم را نااميد و خسته نكنند، آنان به همان حكومتها دل بسته، و آمادگي حكومت واحد را پيدا نمي كنند. آن گاه آمادگي جهاني به وجود مي آيد كه كشتارها و ظلمها جامعه را آسيب پذير كرده و مردم آرزوي جامعه آرماني را نمايند. در پارهاي از روايات از حاكميت ظلم و فساد - قبل از ظهور - سخن به ميان آمده كه اشاره به شرايط ظهور است.(4)
2 - رشد خرد جمعي
پي ريزي حكومت جهاني، با بهره گيري از سرنيزه و آتش توپ و تانك امكان پذير نيست. براي تشكيل آن رشد خرد جمعي لازم است، از اين رو لازم است پیش از ظهور حضرت رشد و بلوغ فكري در جامعه به وجود آید تا مردم آماده پذیرش حکومت جهانی شوند. امام باقر(ع) فرمود:" آنگاه كه قائم ما قيام كند، خداوند دست رحمت و قدرت او را بر سر بندگان مي گذارد. به وسيلۀ او خرد و انديشههاي انساني به تكامل مي رسد".(5)
3 - وجود ياران
براي تشكيل حكومت نياز به ياران است. تشكيل حكومت امام زمان نیز از اين قاعده مستثني نيست. موفقيت امام در تشكيل اداره حكومت، حضور ياران تقواگرا، شجاع و بصير را مي طلبد. در بعضي از روايات يكي از شرايط ظهور امام زمان(ع) وجود ياران بيان شده است. البته روايات در بيان تعداد آنان اختلاف دارند. بعضي از آنها تعداد ياران را 313 نفر ذكر كردهاند.(6) بعضي ده هزار و برخي پانزده هزار(7). ذكر نموده اند . روايات ديگر از ياران امام به عنوان انبوه جمعيت ياد كرده اند .(8). از مجموع روايات استفاده مي شود كه يكي از شرايط ظهور وجود ياران است. برای آگاهی بیشتربه کتاب، دادگستر جهان،ابراهیم امینی، مراجعه نمائید.
پي نوشت ها :
1. شهيدمطهرى، مجموعهآثار، قم، انتشارات صد را، ج24، ص 440.
2. شهيد مطهري، مجموعه ياد داشتها، ج9، ص 396.
3. ابراهیم امینی، دادگستر جهان، قم، انتشارات شفق، 1378، چاپ هیجدهم، ص 228.
4. صافی گلپایگانی، منتخب الاثر ، قم ، موسسه السیده المعصومه، چاپ اول، ص 308 .
5. کلینی، اصول كافي، ناشر: اسلامیه، ج 1، ص 25.
6. مجله حوزه، (شماره 70و71 ) ويژهنامه امام زمان، ص 364.
7. صافی گلپایگانی همان، ص 166.
8. مجله حوزه،( شمار 70-71) ص 366.
پرسش: امام زمان
شرح : با سلام و تشکر از بابت پاسخ به سوالات 1-در مورد این شبهه توضیح می خواستم: هر دینی یک دروغ بزرگ دارد و دروغ مذهب شیعه غیبت امام زمان است تا بدین صورت حکام بتوانند مردم را تحت فشارهای زیاد قرار داده و همزمان به انها امید ظهور امام را می دهند تا از قیام و شورش انها جلوگیری شودو هر وقت که فشارهای اقتصادی و غیره افزایش می یابد بشارت به ظهور نیز زیادتر می شود.
پاسخ:
چنين شبهه اي ناشي از عدم شناخت صحيح از مفهوم انتظار و غيبت امام زمان (ع) مي باشد، يعني برخي به دليل اينكه با فلسفه غيبت امام زمان آشنا نيستند، چنين برداشتي دارند، البته برخي از دشمنان نيز به منظور تحقق اهداف خود، چنين تعريفي از غيبت امام زمان(ع) ارائه مي دهند، و اين در حالي است كه اعتقاد به منجي درهمه اديان الهي- حتي- اديان غير الهي مطرح مي باشد. چنين امري -كه در همه اديان وجود دارد- نمي تواند، دروغ باشد. علل گرايش مردم به منجي ناشي از كمال خواهي، عدالت گرايي و ..... مي باشد، نه ذهن حاكمان وفشارهاي اقتصادي، بدليل اينكه:
1. اگر انديشه بشري بر اساس آن استوار گرديده باشد، هيچ گاه بقاء و ثبات نخواهد داشت. زيرا در اثر تحولات بشري و نقض و ابرامهاي انديشه ديگران بر آن، و زمينه رشد فكري بشر در عالم، خاصيت اوليه خود را از دست داده، كم كم رو به فراموشي سپرده مي شود كه نمونه بارز آن، دين فرعوني است كه تاريخ و تجربه نشان داده كه هيچ گونه اثری از آن در دنياي فعلي وجود ندارد تا تحت عنوان دين فرعوني مطرح باشد.
2. ايمان به ظهور مصلح ديني در عالم و برپا داشتن حكومت عدل الهي در تمام نقاط زمين، از اهداف همه انبياء گذشته بوده و نسل به نسل آن را تقويت نمودهاند.(1)
و هم چنين، از انديشههاي اديان معروف در جهان و ملل گذشته، بشارت به ظهور خاتم ـص ـ و مصلح و منجي بشري در آخر الزمان كه تحقق سعادت بشري در آن است داده شده است.(2) و در طول تاريخ بشري علاوه بر بشارتهاي انبياء به مصلح كل ومنجي بشري، آرزوي همه انسانها بوده است.(3)
3. ايمان به مصلح موعود، خواستة فطري همه انسانهاست. و همه انسانها فطرتاً قايل به كمال بوده و در جستجوي آن ميباشند. و همه انسانها، فطرتاً عدالتخواه بوده و از ظلم و جور بيزارند و حاجتي بشري كه خواهان عدالت وكمال است، در نهاد هر انسان پوشيده بوده و در زمانهاي گوناگون ابراز گرديده است. چنان كه در اين باره محققين ديني اينگونه ميفرمايند:
الف. سيد محمد باقر صدر: «كمال و دوري از نقص و تنفر از زشتيها خواسته فطري همه انسانها بوده است. و بر اساس فطرت انساني و وعده بر حق خداوند، كمال نهايي و برچيده شدن ظلم كامل به وجود مبارك امام مهدي (عج) تحقق خواهد يافت. لذا همه انسانها اعم از موحد و غيرموحد، بر اساس آن نهاد خدادادي به دنبال تحقق يك چنين انديشه بوده، و در طول تاريخ بشري انتظار آن را كشيده اند.( 4)
ب. علامه طباطبايي: از روزي كه بشر در زمين سكني گزيده، پيوسته در آرزوي يك زندگي اجتماعي مقرون به سعادت، و آن هم،به تمام معني مي باشد. و به اميد رسيدن چنين روزي قدم بر مي دارد. و اين خواسته همان خواستن آدم تشنه است كه فطرتاً قايل به آب بوده و اگر آب نبود تشنگي آن برطرف نمي شد.... از اين رو، به حكم ضرورت و فطرت، آينده جهان روزي را دربرخواهد داشت كه در آن روز جامعه بشري پر از عدل و داد شده ...و رهبري چنين جامعه اي منجي جهان بشري و به لسان روايات مهدي (عج) خواهد بود. كه رسول خدا فرمود" المهدي من ولدي".(5)
آيت الله صافي گلپايگاني: حقيقت مهدويت، منتهي شدن سير جوامع جهاني به سوي جامعه واحد، حكومت حق و عدل جهاني، رهبري ابرمرد الهي كه موعود همه انبياء و اديان بوده و دوازدهمين وصي پيغمبر آخر الزمان تحقق است. که مطلوب هر فطرت و خواسته هر وجدان انساني است.(6)
بنابراين، اگر انديشه مصلح كل و موعود امم و ملل، بر اساس حكمت الهي و وعده بر حق و بر مبناي فطرت استوار نبود، هيچ گاه انديشه بشري در تمام جوامع و ملل، اينگونه هماهنگ و بر مدار واحد نخواهد بود.
4. ايمان به مصلح جهاني در تفكر غير ديني؛ چنان كه در بيان بزرگان آمده است، انديشه اصلاح جهاني مربوط به نوع انسان بوده و مختص مؤمنين و متدينان نيست.«برتراند راسل» مي گويد: "عالم در انتظار مصلح است كه همه را به وحدت دعوت نموده و در تحت يك پرچم و يك شعار فراخواند."(7) و هم چنين، انيشتاين نيز مي گويد: "بعيد نيست، روزي بر جوامع عالم بيايد كه همه با صفا و سلام و محبت زندگي كنند" (8)
5. بشارتهاي اديان گذشته؛ دليل ديگري در اين جهت كه انديشه مصلح كل و يا مهدويت خلاق ذهن بشري نمي باشد، بشارتهاي اديان گذشته است. بسياري از كتب اديان، بشارتهائي از پيغمبر خاتم (ص) خبر داده است كه سلسله نبوت در او پايان يافته و نبي و پيامبر ديگر، بعد از او نخواهد بود و قرآن كريم نيز اين وعده را تأييد كرده و از جمله قول عيسي بن مريم(ع) را اينگونه مي فرمايد: حضرت عيسي بن مريم(ع) فرمود: «اي فرزندان اسرائيل، من فرستاده خدا به سوي شما هستم، آنچه از تورات در دست دارم تصديق كنيد. و بعد از خودم به رسولي بشارت مي دهم كه اسم او احمد است.(9) و همان گونه كه اديان گذشته و پيامبران الهي از نبي خاتم(ص)خبر داده و از اوصياء او نيز بشارت داده اند كه به يك نمونه اشاره مي شود:
كتاب مقدس در متن عبري و در سفر تكوين آيات: 17 ـ 20 اينگونه مي گويد: «وعده باري تعالي خطاب به حضرت ابراهيم (ع): «محمد ـ ص ـ خاتم رسولان و ائمه دوازده گانه، اوصياء او مي باشد. او از صلب تو و از نسل اسماعيل به وجود خواهد آمد.(10)
روايات متعدد نيز وجود دارد كه ابعاد مهدويت را- به طور روشن- بيان كرده اند.
درباره امام زمان (ع) به منابع زير مراجعه فرماييد:
1. محمد بهشتي.اديان و مهدويت،
2. صافي گلپايگاني. امامت و مهدويت
3. ابراهيم اميني، داد گستر جهان
4. احمد واسطي.اهل بيت در كتاب مقدس
پي نوشت ها :
1. احمد امين، مهدي و مهدويت، تهران، انتشارات مكتب الاسلام، ص13.
2. آيت الله مرعشي نجفي، ملحقات احقاق الحق، انتشارات مرعشي. ج 13، ص 621.
3. محمد صادقي، نصوص خاصة مهدي موعود، از «بشارت عهدين»، ص 270.
4. سيد محمد باقر صدر، بحث حول المهدي، قم، انتشارات جامعه مدرسين، ص 7 ـ 8.
5. محمد حسين طباطبايي، شيعه در اسلام، تهران، انتشارات دار الكتب الاسلامي، ص 150 ؛ تفسير الميزان، بيروت، موسسة الاعلمي للمطبوعات، ج 15، ص 155.
6. صافي گلپايگاني، امامت و مهدويت، قم، جامعه مدرسين.ج 2، ص 139.
7. عبدالرضا شهرستاني، مهدي موعود و دفع شبهات، بيروت ،موسسه اعلمي، ص 65.
8. همان، ص 7.
9. صف، آيه 60.
10. احمد واسطي، اهل بيت در كتاب مقدس، ص 105 ـ 107.
