با سلام.از آنجا که دین اسلام دینی جهان شمول است آیا قرآن نیز جهان شمول است؟کدام یک از مفسران به اندیشه جهان شمولی توجه کرده و در تفسیر خود لحاظ نموده اند؟ ممنون میشم اگه پاسخ دهید
با سلام و سپاس از ارتباط¬تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
آیات فراوانی از قرآن بر جاوید و جهانی بودن اسلام و قرآن تاکید دارند:
و ما أرسلناك الاّ كافةً للناس بشيراً و نذيراً؛ ما تو را بشارت دهنده و ترساننده، براي عموم مردم فرستاديم".(1)
نيز فرمود: "و ما أرسلناك الا رحمةً للعالمين؛ ما تو را جز براي رحمت جهانيان نفرستاديم".(2)
از اين رو مي بينيم قرآن در دعوت هاي خود از لفظ "الناس" بهره گرفته و مي گويد: "يا أيّها النّاس قدجائكم الرّسول بالحقّ من ربّكم فآمنوا خيراً لكم؛ اي مردم، رسولي از جانب پروردگار شما به حق نزد شما آمده است. پس به او ايمان بياوريد كه براي شما بهتر است".(3)
البته رسول گرامي اسلام(ص) زماني كه دعوت خويش را آغاز كرد، به طور طبيعي انذار خود را در مرحله نخست، متوجه قوم خود فرمود تا جمعيتي را كه پيش از او براي آنان بيم دهنده اي نيامده بود، انذار كند:
"بل هو الحق من ربک لتنذر قوماً ما أتاهم من نذيرٍ من قبلك؛ اما اين سخن حقي است از سوي پروردگارت تا گروهي را انذار كني كه پيش از تو انذار كننده اي براي آنان نيامده است".(4)
اين به معناي آن نبود كه قلمرو رسالت وي،محدود به ارشاد گروهي خاص است. بدين جهت گاه مي بينيم كه قرآن در عين اين كه جمعيت خاصي را مورد دعوت قرار مي دهد،بلافاصله آن را براي همه كساني كه دعوت او مي تواند به آنان برسد،حجت مي شمرد و مي فرمايد:
"و أوحي إليّ هذاالقرآن لانذركم به و من بلغ؛ اين قرآن بر من وحي شده تا به آن، شما و همه كساني را كه اين پيام به آنان مي رسد، انذار كنم".(5)
بديهي است كه پيامبران در درجه نخست بايستي قوم خود را به آيين خويش دعوت كنند، خواه دعوت آنان جهاني باشد، خواه منطقه اي. قرآن در اين مورد يادآور مي شود كه:
" هيچ پيامبري را جز به زبان قوم خويش نفرستاديم".(6) همان گونه كه مثلاً مسيح را با همان زمان قوم خود فرستاد، اما امروز در تمام نقاط عالم و سرزمين ها با زبان هاي مختلف به مسيح و دين او اعتقاد دارند و به او دعوت می کنند.
ارسال رسول به زبان قوم خويش هرگز به معني انحصار دعوت به آن گروه نيست،همان گونه كه قرآن به زبان عربي است و خود را جهاني معرفي مي نمايد.
قرآن خود را كتاب زندگي بشر تا قيامت معرفي نموده ،از اين رو مسلمانان دين اسلام را دين خاتم و قرآن را برنامه سعادت براي همه بشريت در هر زمان و مكان مي دانند.
بنا بر این نبوت پیامبر اسلام متوجه همه مردم و همه عالمیان است و این هم عموم مکان ها را در بر می گیرد یعنی به قومی اختصاص ندارد و هم همه زمان ها را در بر می گیرد یعنی به زمانی اختصاص ندارد. در ضمن علاوه بر اینها قرآن به صراحت ایشان را "ختم کننده" سلسله پیامبران شمرده است:
ما كانَ مُحَمَّدٌ أَبا أَحَدٍ مِنْ رِجالِكُمْ وَ لكِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَ خاتَمَ النَّبِيِّين (7)
محمّد پدر هيچ يك از مردان شما نيست. او رسول خدا و خاتم پيامبران است.
در روایات هم تصریح شده که بعد از ایشان دیگر پیامبری نبوده و وحی جدید نازل نمی شود.
این جهان شمولی و جاوید بودن مورد توجه همه اسلام شناسان قرار گرفته و راجع به آن سخن گفته اندکه ذیل آیات بالا می توانید به تفاسیر مراجعه کنید.
پي نوشت ها:
1. سبا (34) آيه 28.
2. انبياء (21) آيه 107.
3. نساء (4) آيه 170.
4. سجده (32) آيه 3 .
5. انعام (16) آيه 19.
6. ابراهيم (14) آيه 4.
7. احزاب (33) آیه 40.
