امر به معروف و نهی از منکر

با سلام و تشكر از ارتباط شما با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
در اسلام فروعات دين، مانند نماز، روزه زكات داراي اهميت مي باشند، اما در اين ميان امر به معروف ونهي از منكر از اهميت خاص بر خوردار است، زيرا جراي امر به معروف ونهي از منكر اجراي فرايض ديكر، مانند نماز وروزه را در پي دارد. به عبارت ديگر امر به معروف و نهي از منكر عامل اجرايي احكام اسلام مي باشد، لذا دربرخي روايات آمده است: تقام به الفرايض، ازسوي ديگر امر به معروف و نهي از منكر موجب اصلاح جامعه مي گردد و عامل مهم مبارزه باظلم و استبداد مي باشد، بر اين اساس امام حسين (ع) به منظور احياي دين، اجراي احكام الهي و سرنگوني حكومت ظالم يزيد قيام كرد و فرمود:"انى لم اخرج اشرا و لابطرا و لا مفسدا و لا ظالما و انما خرجت لطلب الاصلاح فى امة جدى (ص) ارید ان آمر بالمعروف و انهى عن المنکر».(2) يعنى جز اين نيست كه من بمنظور ايجاد صلح و سازش در ميان امت جدم خارج شدم، من در نظر دارم امر بمعروف و نهى از منكر نمايم. من مي خواهم مطابق سيره جدم رسول خدا و پدرم على بن ابى طالب (ع) رفتار نمايم.
به خاطر اهميت امر به معروف ونهي از منكر است كه اصل «امر به معروف و نهى از منکر» در تمامى ادیان ابراهیمى مطرح و وظیفه تمامى پیامبران، رسولان، ائمه (ع) و مؤمنان مى‏باشد. این مسأله یک وظیفه شرعى و فقهى صرف نیست. بلکه ملاک، معیار و در واقع علت فرستادن رسولان الهى است زیرا عالم مادى، عالم اختلاط خوبى‏ها و بدى‏ها، حق و باطل، خوش‏آیندها و بدآیندها، ظلمت و نور، فضایل و رذایل است و این امور گاهى چنان درهم تنیده مى‏شوند که شناخت آنها و سپس تأسى و عمل به آن، دشوار مى‏گردد. ادیان الهى با شناساندن معروف و منکر و در واقع خوب و بد، حق و باطل، ظلمت و نور، فضایل و رذایل به انسان‏ها و به دنبال آن دستور به انجام معروف‏ها و بازداشتن از منکرها، هدایت الهى را به آدمى مى‏آموزند و او را به صراط مستقیم رهنمون مى‏شوند. در اسلام نيز امر به معروف و نهی از منکر یکی از اصول عملی اسلام است، که از مهم ترین و عالی ترین واجبات اسلامی است. درباره عظمت این دو وظیفه مهم، در قرآن کریم و کلمات اهل بیت و اماما ن معصوم(ع) مطالب فراوانی آمده است. قرآن می‌فرماید: "کنتم خیر امة اخرجت للنّاس تأمرون بالمعروف و تنهون عن المنکر و تؤمنون بالله"(3)؛ مسلمانان بهترین امتی هستید (یا بودید) که خدا برای مردم جهان نمایان فرمود، زیرا امر به معروف و نهی از منکر می‌کنید و ایمان به خدا دارید.
علی (ع) می‌فرماید: " تمام کارهای نیک و (حتی) جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف و نهی از منکر، همچون آب دهان در برابر دریای پهناور است. (4)
حضرت صادق(ع) فرمود: "إن الامر بالمعروف و النهی عن المنکر سبیل الانبیاء و منهاج الصلحاء فریضة‌ عظیمة بها تقام الفرائض و ..."(5)؛ امر به معروف از منکر، روش پیامبران و شیوه صالحان و فریضه بزرگ الهی است، که سایر واجبات به وسیله آن بر پا می‌شوند.
درباره قيام امام حسين (ع) به منابع زير مراجعه فرماييد:
پس از پنجاه سال، پژوهشی تازه پیرامون قیام امام حسین (ع)، جعفر شهیدی
حماسه حسيني، شهيد مطهري
تاملي در نهضت عاشورا، رسول جعفريان
تاریخ واقعه کربلا از مدینه تا مدینه،عبد الرحمن انصاری و مصطفی اخوندی .
پی نوشت ها :
1. محدث عاملى، تفصيل وسائل الشيعة إلى تحصيل مسائل الشريعة، آل البيت‏، ج16، ص119.
2.محمدباقر مجلسي، بحارالانوار، اسلاميه، ج44، ص329 .
3. آل عمران(3) آیه 109.
4. سيد رضي ، نهج البلاغه، ناشر: هجرت، ص542 ،(وَ مَا أَعْمَالُ الْبِرِّ كُلُّهَا وَ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عِنْدَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيِ عَنْ الْمُنْكَرِ إِلَّا كَنَفْثَةٍ فِي بَحْرٍ لُجِّي).
5. حر عاملي، وسائل الشیعه، بیروت 542، دار الاحیا التراث العربی، ج11، ص 395.