اصلا الله مگر خداست؟

با سلام و تشكر از ارتباط شما با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
به نظر می رسد دوست شما در طرح این پرسش گرفتار یک مغالطه عمدی یا سهوی شده است؛ در واقع ایشان - و با کمی تعجب شما - بین حقیقت خدا و عنوان او دچار خلط و مغالطه شده اید و این دو مساله کاملا متفاوت را یکسان دیده اید.
اجازه بدهید مطلب را به گونه دیگری روشن نماییم؛ ایشان می پرسد "بر چه اصلی الله خداست؟ " ما قبل از هر چیز از ایشان می پرسیم منظور شما از تعبیر " خدا" چیست ؟ اگر همان موجود برتری که فارسی زبانان موحد آن را می پرستند و لفظ خدا یا همان " خودآ " یعنی "خود آمده" که معادل واجب الوجود است را به او اطلاق می کنند باشد که در این مساله تفاوتی بین لفظ خدا و لفظ الله و لفظ یهوه و مانند آن نیست.
در واقع همه این الفاظ عناونی مختلف و نام های گوناگون برای یک حقیقت هستند که ما در فارسی او را خدا و عرب ها ان را الله و ... می نامیم؛ در نتیجه ما مسلمانان بر اطلاق لفظ "الله" هیچ اصرای ندارند چنان که مسلمانان فارسی زبان الله را خدا و پروردگار و یا آفریدگار و مانند آن خطاب می کنند.
اما اگر منظور دوست شما این است که مصداق خدای معرفی شده مسلمانان با خدای معرفی شده در سایر ادیان متفاوت است و همه این ها نمی توانند یک حقیقت واحد باشند و تنها یکی از این ها خدای حقیقی است و خدایان دیگر خدایان باطل و دروغین هستند ؛ در جواب باید بگوییم:
اولا اگر مشکل در مصداق خدا است به میان آوردن تعبیر الله کاملا اشتباه بود که این اشتباه عمدی نباید در یک بحث دقیق علمی مطرح شود و موجب اختلال روند بحث گردد.
ثانیا ما این ادعا را قبول نداریم که مصاتدیق معرفی شده از خداوند در بین ادیان گوناگون مختلف باشد، بلکه معتقدیم همه ادیان آسمانی در اعتقاد به خدا اشاره به یک حقیقت واحد دارند که منشا آفرینش و ایجاد عالم هستی و خالق همه کائنات و مدبر جهان و موجودات در آن است؛ البته در بیان جزئیات و ویژگی های این موجود برتر در ادیان مختلف اختلافاتی به جهت تفسیر و تبیین های درون دینی وجود دارد، اما تامل و دقت در محتوای این آموزه ها نشان می دهد نگاه کلی همه ادیان به خداوند واحد و مشترک است.
خداوند در قرآن به همین حقیقت اشاره دارد و از پیامبر می خواهد خطاب به یهودیان و مسیحیان بگوید:
« قُلْ يا أَهْلَ الْكِتابِ تَعالَوْا إِلى‏ كَلِمَةٍ سَواءٍ بَيْنَنا وَ بَيْنَكُمْ أَلاَّ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّه (1) بگو: «اى اهل كتاب! بياييد به سوى سخنى كه ميان ما و شما يكسان است كه جز خداوند يگانه را نپرستيم.»
این نشان می دهد که با وجود همه اختلافات اصل ایمان به خدای واحد و لزوم پرستش او بین همه ادیان آشمانی مشترک می باشد.
ثالثا دلیل این که خدایی که از جانب اسلام معرفی می شود و نام الله در قرآن بر او اطلاق شده، همان خدای حقیقی است، ادله و براهین گوناگونی است که در منابع اسلامی اعم از منابع عقلی و نقلی بیان شده و به روشنی لزوم وجود چنین موجودی را ثابت می نماید؛ در واقع ده ها برهان عقلی مستدل و قطعی در بین اندیشمندان اسلامی بر وجود حقیقت واجب الوجود در عالم طرح شده که در عین حال این موجود برتر را متصف به صفاتی می داند که بدون این صفات واجب الوجود بودن او قابل قبول نخواهد بود ؛ در نتیجه هر انسان اندیشمندی لزوم وجود این موجود برتر را به حکم عقل و دانش انسانی خود در می یابد و آنگاه به روشنی می بیند که این موجود برتر بر خدایی که در منابع اسلامی توصیف شده کاملا منطبق است، در نتیجه به این نتیجه می رسد که الله همان خدای حقیقی است که درراس هرم وجود در عالم قرار دارد.
البته چنان که گفتیم ما معتقدیم پیروان ادیان آسمانی هم در واقع همان خدا را می پرستند، اما در شناخت دقیق از این خدا و در کم و کیف پرستش او آنگونه که خود خداوند خواسته دچار ضعف و اشتباهاتی هستند که باید با تغییر شریعت خود به آن حقیقت برسند و الا ما خدای آن ها خدایی دیگر و مستقل از الله نمی دانیم.
به همین نسبت مسلمانان به حکم عقل به نوبت پیامبر اسلام و کتاب او ایمان آوردند که در صورت تمایل می توانیم تک تک ادله اثبات عقلی این امور را ارائه دهیم و تردید را از دوست شما بزدائیم، یا لااقل بستر یک گفتگوی منصفانه علمی را فراهم نماییم. .دراین زمینه پیشنهاد می کنیم به منابع اعتقادی اسلام برای آشنایی با این ادله مراجعه نمایید منابعی مانند:
آموزش عقاید نوشته آیه الله مصباح یزدی نشر سازمان تبلیغات اسلامی
آموزش کلام اسلامی نوشته محمد سعیدی مهر نشر طه
پی نوشت ها :
1. آل عمران (3) آیه 64.