با سلام آیا روایتی در صحیح بخاری یا مسلم آمده که امام زمان (حضرت مهدی) از فرزندان حضرت فاطمه می باشد؟
با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
پرسشگر محترم دو کتاب "صحیح" از ابو عبدالله محمد بن اسماعیل بخاری و "صحیح" از مسلم بن حجاج قشیری نیشابوری دو کتابی هستند که از نظر غالب اهل سنت همه روایاتشان صحیح است و اهل سنت برای این دو کتاب اهمیت فوق العاده قائل هستند ولی این انتظار صحیحی نیست که همه روایات صحیح را فقط در این دو کتاب بیابیم و خود آن دو و هیچ کس از اهل سنت ادعا نکرده که همه روایات صحیح در این دو کتاب جمع آوری شده اند از این رو صحیح ها و مسند های زیادی نوشته شده که حاوی روایات صحیحی هستند که در این دو کتاب نیامده هم چنان که حاکم نیشابوری مجموعه وسیع "المستدرک علی الصحیحین" را نوشته تا روایاتی که بر اساس مبنای بخاری و مسلم یا یکی از آنها صحیح است و باید در آن کتاب می آمده و نیامده، را جمع آوری کرده و ارائه دهد.
روایات مربوط به حضرت مهدی به صراحت و با نام و نسب و ... در این دو کتاب نیامده، ولی چند روایت مربوط به حضرت در آن دو هست که با توجه به روایات دیگر معنا و مفهوم آنها روشن می گردد و معلوم می شود که مربوط به حضرت مهدی است.
در صحیح بخاری آمده :
ابوهریره از رسول خدا نقل کرده که فرمود:
کیف انتم اذا نزل ابن مریم فیکم و امامکم منکم. (1)
چگونه خواهید بود آن گاه که فرزند مریم در بین شما نازل شود و امام شما از خودتان باشد؟
در صحیح مسلم آمده :
ابوهریره از رسول خدا:
کیف انتم اذا نزل فیکم ابن مریم فامّکم منکم (2)
چگونه خواهید بود آن گاه که ابن مریم در بین شما نازل شود و فردی از خودتان امامت کند؟
همچنین در صحیح مسلم آمده:
جابر از رسول خدا :
لا تزال طائفة من أمتي يقاتلون على الحق ظاهرين إلى يوم القيامة قال فينزل عيسى بن مريم صلى الله عليه وسلم فيقول أميرهم تعال صل لنا فيقول لا ان بعضكم على بعض امراء تكرمة الله هذه الأمة (3)
پیوسته تا قیامت طایفه ای از امت من برای حاکمیت حق مبارزه می کنند و مورد تاییدند تا این که عیسی بن مریم نازل می شود و امیر مسلمانان حق طلب به او می گوید: پیش بایست تا نماز بگذاریم و عیسی گوید: نه ، بعض از شما باید بر بعض دیگر امامت کند و این کرامتی است از جانب خدا که نصیب شما امت شده است.
خود این سه روایت به اجمال بسیاری از مطالب مربوط به حضرت مهدی را در خود دارد. در روایات دیگر منجی آخر الزمان "مهدی" نام دارد و در این روایات گر چه به این نام تصریح نشده، ولی همین که با وجود حضرت عیسی (ع) امامت جماعت با اوست ، نشان از "مهدی = هدایت یافته" بودن او دارد.
این روایت از زمره روایاتی است که بر بودن امامی هدایتگر از امت اسلام در بین آنان تا قیامت دلالت دارد که در روایات دیگر تعدادشان دوازده نفر شمرده شده که آخرینشان فرزند امام عسکری است. (4)
در روایات مربوط به حضرت مهدی آمده که حضرت عیسی برای یاری امام زمان نازل می شود.
اما از روایات تصریح کننده به این که حضرت از نسل پیامبر و فاطمه زهرا و امام حسین و ... است ، سخنی در این دو کتاب
به میان نیامده است ولی همین اندازه که آمده ، نشان دهنده این است که مطالب مربوط به حضرت در آن دو کتاب اجملا مطرح شده است.
پی نوشت ها:
1. بخاری، صحیح، بیروت، دار الفکر، 1401 ق، ج 4، ص 205.
2. مسلم، صحیح، بیروت، دار الفکر، ج 1، ص 94.
3. همان، ص 95.
4. ر. ک: روایات امامان دوازدهگانه در روایات اهل سنت. ابن حجر، فتح الباری شرح صحیح البخاری، بیروت، دار المعرفه ، ج 1، ص181-186.
