نما

با سلام و تشکر از ارتباط تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
سستی و کاهلی در نماز علل متعددی دارد. به نظر می رسد مشکل سستی در نماز شما، ناشی از عدم اجابت خواسته ها و دعاهایتان در راستای حل مشکل جسمی و روحیتان است. متاسفانه در باره مشکلتان با ما سخن نگفته اید. بدیهی است ابهام و عدم اطلاع از مشکل مذکور، ما را از بیان جواب دقیق به شما معذور می دارد. ولی به هر حال اینکه گفتید : وقتی می بینم یکی دارد نماز می خواند اشک تو چشم هایم حلقه می زند، نشانه ای است بر اینکه هنوز نسبت به نماز بی تفاوت نیستید. در قبال آن دچار عذاب روحی می شوید،مهم تر این که نشانۀ محبت شما به خداست، همین مسئله به شما کمک خواهد کرد که سریع تر مشکل سستی در نمازتان حل شود. ما هم شما را درک کرده و از خداوند و اولیاء رنج دیدهء او استمداد می طلبیم تا در امور شما گشایش شود. ولی در عین حال مناسب است که شما به طور مختصر، روند زندگی خود و مشکل جسمی و روحیتان را در مکاتبات بعدی برای ما بنویسید تا امکان خدمتگزاری و ارائهء راهکار به شما را داشته باشیم. اما تا رسیدن نامه بعدی تذکر دو نکته را لازم می دانیم:
1- قرآن می فرماید: «إِنَّ اللَّهَ بِالنَّاسِ لَرَؤُفٌ رَحِیم» (1) نفرمود فقط مؤمنان را دوست دارد، بلکه فرمود: خداوند نسبت به همه مردمان (الناس) مهربان و بخشاینده است.
البته بنده هر چه ایمان و معرفت و درجه یقین و اعتمادش به خدا بیش تر باشد، خدا او را بیش تر دوست دارد، با این همه او همه بندگانش را دوست دارد.
شک نکنید خداوند عالم شما را دوست دارد. بنابراین سعی کنید به جای برزبان جاری ساختن جملاتی که سبب کمرنگ شدن ارتباط با خدا می شود، او را شاکر باشید. روشن می شود که مشکلات شما سبب شده در انجام نماز سستی داشته باشید و از این جهت خسته و دلشکسته هستید امانباید فراموش کنید مشکلات و گرفتاری هایی که در زندگی انسان پدید می آید از فلسفه و حکمت های مختلفی برخوردار است. برخی از آن¬ها به جهت شکوفا شدن استعداد های درونی انسان¬ها و خالص شدن و پاک گشتن از ناخالصی ¬ها و ناپاکی¬ ها است. لذا توصیه می کنیم زاویه دید خود را به این سمت معطوف بدارید و با این دید به مشکلات خود نگاه کنید که خداوند شما را در زمره بندگان خوب خود قرار داده که براساس مصالح خداوند در حال رشد در امور معنوی هستید. تامل دراین زمینه سبب نزدیکی شما به خداوند و تقویت اراده تان برای انجام درست و به موقع نمازهایتان می شود.
به خدا حسن ظن داشته باشید که گاهی«حُسن ظن» ما مورد آزمایش قرار می گیرد؛ یعنی استجابت دعا به تأخیر می افتد. تأخیر در استجابت دعا برای این هدف است که فرد «حقیقت ایمان» و جوهر وجودی خود و میزان «حُسن ظن» خود به خدا را آشکار نماید. که در این صورت با سستی در نماز نه تنها مشکلی حل نمی شود بلکه انسان از خدا دور تر می شود. ائمه اطهار - علیهم السلام - همگان را از افتادن در دام بدبینی و سوء ظن به خدا به دلیل عدم اجابت دعا بر حذر داشته اند. گام اول برای نزدیک شدن به خدا وآشتی با او، شناخت خدا و حسن ظن به او و امیدوار بودن به لطف ورحمت اوست.
2- حقیقت آن است که انسان مرتبط با خدا مى‏کوشد تا از طریق دعا (راز و نیاز و مناجات و عبادت) به خدا نزدیک شود. فهم درست حقیقت دعا و کاربرد آن، میتواند موجب آگاهی، بیداری دل و اندیشه، پیوند باطنی با سرچشمه همه نیکیها و خوبیها باشد. این امر هم چنین باعث تقویت روح و اراده کار و تلاش افزایش قدرت اعتماد به نفس، تبدیل کننده شکست به پیروزی، بیماری به سلامتی، ناامیدی به امیدواری، و اضطراب به آرامش می گردد؛ چنان که فهم نادرست آن نیز میتواند توقعی را ایجاد کند که دعا را به یک عامل نا امیدی، سرخوردگی و تخدیر کننده، تبدیل نماید.
از این رو، لازم است یادآوری کنیم دعا به تنهایی راه¬ حل صد در صدی برای حل مشکلات نیست؛ زیرا خداوند نظام هستی و گردش امور و تمام فعل و انفعالات را بر پایه دو دسته عوامل مادی و معنوی استوار ساخته است. دعا، یکی از مجموعه عوامل معنوی است. از این رو، دعا بدون کار و تلاش و تدبیر و برنامه¬ریزی نتیجه¬ای ندارد. پس به جای قهر و آشتی با خدا و سستی در نماز، در صدد حل مشکلتان باشید.
در نهایت شما را به مطالعه کتب زیر توصیه می کنیم:
- پرتوی از اسرار نماز از محسن قرائتی
- صلوة الخاشعین از مرحوم دستغیب
- نماز از دیگاه قرآن و حدیث، سید حسن موسوی لاهیجی، انتشارات جامعه مدرسین .
خواهر گرامی
توسل به اهل بیت علیهم السلام می تواند کمک بسیاری به شما در حل این مشکل نماید. پس فرصت زیارت عتبات عالیات را غنیمت شمرده و ضمن تشرف به حرم اهل بیت از ایشان برای حل مشکلتان و نیز جدیت در نماز و واجبات الهی استمداد بجویید.
موفق و سربلند باشید.
پی نوشت :
1. بقره(2) آیه 142.