به نام خدا
شرایط زندگیم درحال تغییر کردن است؛ برای همین قصد دارم برنامه ریزی بلند مدتی برای زندگیم انجام بدهم. اما لازمه ی برنامه ریزی داشتن اهداف مشخص است. در کتب روانشانسی اکثراً افراد را روبه انتخاب اهداف دنیوی سوق می دهند ولی از آنجا که برای من زندگی اخروی مهم تراست ، در اینترنت به دنبال اهداف قرآنی زندگی گشتم. اگر چک کردن نحوه ی خواند حمد و سوره در نماز مهم است، حتما چک کردن اهداف زندگی نیز مهم است؛ لذا متشکر می شوم که اگر موارد آورده شده در زیر نقص یا اشکالی دارند متذکر شوید تا به این ترتیب برنامه ی زندگی و تلاشم را براساس اهدافی صحیح و خدا پسندانه قرار دهم.
1- ھدف مقدماتی (کوتاه مدت)
مقصود از آن ، فراھم شدن زمینه ھای مادی و اجتماعی واستمرار حیات است. از جمله این اھداف می توان به آبادانی زمین و دستیابی به توسعه مادی و اقتصادی اشاره کرد. چنان که در سوره ھود آیه 60 می فرماید:
و الی ثمود اخاھم صالحاً قال یا قوم اعبدواالله ما لکم من اله غیره ھو انشأکم من الارض و استعمرکم فیھا....( سوره ھود آیه 60)
برای قوم ثمود برادرشان صالح را فرستادیم صالح گفت: ای مردم! خدا را عبادت کنید که معبودی غیر از او ندارید. او
شما را از زمین آفرید و آبادی آن را از شما خواسته است.
2- ھدف میانی (متوسط)
الف - آزمایش:
الذی خلق الموت والحیاة لیبلوکم ایکم احسن عملا.... خدایی که مرگ و زندگی را آفرید تا بیازماید شما را که کدام
یک نیکوکار می شوید. (ملک/2)
منظور خداوند از آزمایش نوعی پرورش است ، به این معنی که انسان ھا را به میدان عمل می کشد تا ورزیده و آزموده و پاک و پاکیزه شوند و لایق قرب خدا گردند؛ [ و همچنین متناسب با شایستگی های هر فرد او را پاداش داده و در بهشت درجات دهد.]
ب - عبادت
آیه 56 سوره ذاریات: جن و انس را نیافریدم مگر این که مرا عبادت کنند. « ما خلقت الجن والانس الا لیعبدون »
عبادت مفھوم بسیار گسترده ای دارد و برای آن یک معیار کلی بیان شده است که «آنچه برای خدا انجام می گیرد عبادت است» ولذا « عبودیت، اطاعت بی قید و شرط و فرمانبرداری در تمام زمینه ھاست » و بالاخره عبودیت کامل آن است که انسان جز به معبود
واقعی یعنی کمال مطلق نیندیشد ، جز در راه او گام برندارد و ھرچه غیر او است فراموش کند ؛ حتی خویشتن را.
3- تقرب به خدا ، ھدف نھایی
از دیدگاه قرآن ھدف نھایی زندگی ، تقرب به خداوند است و ھیچ ھدفی متعالی تر از آن وجود ندارد.
بعلاوه موضوع هدف نهايي را به راحتي مي توان از داستان آفرينش انسان در قرآن کريم که کاملا مطابق با سيستم ظهوري هستي است، استنباط نمود. در آن داستان آمده که خداوند به ملائکه فرمود: اني جاعل في الارض خليفه. من مي خواهم در زمين براي خود خليفه بيافرينم. کسي که جانشين من باشد. يعني کسي که مظهر کامل و جامع صفات و کمالات من است.
هدف زندگي و عبادت نيز چيزي جز تحقق مظهريت و شکوفا شدن صفات و کمالات الهي در انسان نيست.
عرفا هم انسان را مظهر کامل اسماء و صفات و کمالات حق تعالي مي دانند، جايگاه او را به عنوان خليفه خدا تعريف مي کنند و براي او ولايت تکويني و قدرت تصرف در طبيعت قايل هستند.
« اني جاعل في الارض خليفه ؛ همانا من روي زمين جانشين قرار خواهم داد » بقره، آيه 30
به قول قرآن کريم در آيه 38 سوره مبارکه بقره: هدف به رنگ خدا در آمدن است. صبغة الله و من احسن من الله صبغة و نحن له عابدون. رنگ خدا و چه زيبا است کسي که به رنگ خدا درآيد.
هدف زندگى رسيدن و بازگشت به حقيقت اصلى خود؛ يعنى، «حقيقت انسان» و «روح خدا» است وخداوند چگونگى و كيفيت رسيدن به اين هدف را توسط پيامبران براى ما روشن ساخته است.
همچنین قرآن اسباب تقرب و نزدیک شدن را زیادی ثروت و کثرت فرزندان نمی داند ، بلکه آنچه را که به عنوان اسباب تقرب و شرایط نزدیکی به خدا بیان می کند دو چیز است: ایمان و عمل صالح.
در آیه 37 سوره سبأ این مطلب چنین بیان می شود:
وما اموالکم ولا اولادکم بالتی تقربکم عندنا زلفی الا من آمن و عمل صالحاً. اموال و اولادتان شما را به ما نزدیک نمی کند مگر آنان که ایمان آورده و عمل صالح انجام دھند. ھمان گونه که قرآن در این آیه ایمان و عمل صالح را اسباب تقرب به خدا معرفی می کند. در آیه 97 سوره نحل این دو چیز را زمینه رسیدن به حیات طیبه می داند و نیز در سوره عصر ، این دو را مایه نجات انسان از خسران عظیم بیان می دارد. می شود چنین نتیجه گرفت که نجات انسان از خسروان عظیم و رسیدن به حیات طیبه و تقرب به خداوند ، ھر سه ، ثمره و نتیجه ایمان به خدا و عمل صالح می باشد که لازم است سرلوحه زندگی انسان قرار گیرد.

با تشکر از راهنمایی شما و با آرزوی زندگی پربار و پربرکت برایتان

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

پرسشگر گرامي هدف عالي و غايي خلقت را خوب تشخيص داده ايد اماچند نكته را لازم است توجه كنيد.
1- آيا مي دانيد مهم تر از تشخيص هدف و مقصد چيست؟ مهم تر از آن «شناخت راه و راهنما و عزم راسخ بر پيمودن راه و عملي ساختن آن است». چه بسا انسان هايي كه هدفي جز خدا نداشتند ولي به دليل نشناختن راه و يا گزينش راهنماياني كه خود « راه شناس و راه دان» نبودند به گمراهي افتادند و سر انجام به جاي تقرب به خدا دشمن خدا شدند و مقرب نزد شيطان. بنا براين هنگامي انسان مي تواند در آزمايش ها و امتحانات خدا قبول شود و نمره عالي كسب كند، و هنگامي مي تواند مطمئن شود كه در مسير عبادت خدا و عبوديت و بندگي او گام بر مي دارد، و بالاخره زماني مي تواند در مسيري قرار گيرد و گام به گام به خدا نزديك شود و در فضاي توحيد خالص و تقرب به خدا تنفس كند كه « راهنماياني» را كه به عنوان « ابواب الله » و درهاي ورودي به توحيد و تقرب معرفي كرده، بشناسيم و به راه ها و تابلو هايي را كه آنان براي جاده هدف و صراط مستقيم مشخص مي كنند، توجه كنيم ، و دنبال سر آنان - نه جلوتر و نه عقب تر و با فاصله زياد - حركت كنيم، در اين صورت است كه قطعا اهل نجات و سعادت و خوشبختي خواهيم شد و مسير هدف هاي مقدماتي و متوسط و نهايي را درست پيموده و به قرب الهي نايل خواهيم شد ان شاء الله. چنان كه در زيارت جامعه كبيره مي خوانيم: ‏َ اللَّازِمُ لَكُمْ لَاحِق. هر كسي ملازم و همراه شما شد به شما ملحق مي شود و مَنْ أَتَاكُمْ نَجَا وَ مَنْ لَمْ يَأْتِكُمْ هَلَكَ هر كسي نزد شما آمد و پشت سر شما حركت كرد نجات يافت و هر كسي نزد شما نيامد به هلاكت رسيد.
2-هدف خلقت آن چيزي است كه انسان براي آن خلق شده است و آن رسيدن به قرب و رضوان الهي است. ساير كارها، فعاليت ها، ذكرها و عبادت ها قبولي در امتحانات الهي و... اگر با انگيزه و نيت خدايي انجام شد و رنگ خدايي داشت و به قصد تقرب به خدا انجام گرفت مي تواند به عنوان هدف هاي مقدماتي يا متوسط قرار گيرند در غير اين صورت از برنامه هدف بايد خارجش كرد. بنا براين بند اول حرف هاي شما كه نوشته ايد: ھدف مقدماتی (کوتاه مدت) ، فراھم شدن زمینه ھای مادی و اجتماعی واستمرار حیات است. از جمله این اھداف می توان به آبادانی زمین و دستیابی به توسعه مادی و اقتصادی ... » وقتي مي توان آن را به عنوان هدف مطرح كرد تمام فعاليت هاي مادي و اجتماعي، آبادانی زمین و دستیابی به توسعه مادی و اقتصادی با نيت تقرب الي الله و اطاعت امر خدا و با طرح و برنامه اي كه خدا تعيين كرده است انجام گيرد. در غير اين صورت كفار و مشركين نيز اين هدف را دنبال مي كنند و در برخي مواقع و مواضع بهتر از موحدان هم عمل مي كنند.
موفق باشید.