دوری از گناه

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

پرسش گر گرامی در ابتدا خدمت تان عرض می کنیم که برای کنترل نگاه تان از حرام که سبب بسیاری از گناهان دیگر می شود، باید هر وسیله ای یا فردی را که شما را به این گناه متمایل می کند از خود دور کنید، مثلا اگر کامپیوتر ویا فضای اینترنت باعث می شود شما به گناه و نگاه حرام بیافتید، سعی کنید جز در مواردضرورت کاری یا علمی، از کامپیوتر استفاده نکنید و خود را از این وسیله دور نگه دارید.
اما برای کنترل نگاه از گناه راهکارهایی وجود دارد که مهم‏ترین آن ها عبارتند از:
1- خداباوری:
اعتقاد به خدا و یقین داشتن به این که انسان در محضر خدا است. خدا ناظر بر تمام احوال و درون آدمی است، به انسان کمک می‏کند نگاه خود را کنترل نماید. امام صادق (ع) می‏فرماید: «فروبستن چشم از گناه میسّر نیست مگر این که انسان عظمت و جلال پروردگار را در قلبش مشاهده کرده باشد».
ِ وَ سُئِلَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ع بِمَا يُسْتَعَانُ عَلَى غَمْضِ الْبَصَرِ فَقَالَ بِالْخُمُودِ تَحْتَ سُلْطَانِ الْمُطَّلِعِ عَلَى سَتْرِكِ؛
از امام علی (ع) سؤال شد: توانایی بر کنترل چشم چگونه حاصل می‏شود؟ حضرت فرمود: «این که خود را تحت قلمرو سلطان آگاه از همه مسائل بدانی و تسلیم او باشی». (1)
2- توجه به آثار فروبستن چشم:
اگر انسان بداند کنترل نگاه چه آثار و برکاتی دارد، قطعاً بر ادامه آن تشویق خواهد شد. آثار و فوائدی که بر چشم پوشی مترتب است، عبارتند از:
الف) راحتی دل:
کسی که چشمش را فرو بندد، دلش را آرام کرده است.
با چشم چرانی انسان احساس آرامش نمی‏کند، زیرا احساسات و غرایز شهوانی تمام ناشدنی و سیری‏ناپذیر است. نفس اماره انسان را به بدی و زشتی هر چه بیش تر وادار می‏کند.
امام علی (ع) می‏فرماید: «کسی که چشم فرو بندد، دلش را صفا داده است». (2)
ب) کشف حقایق:
قَالَ النَّبِيُّ (ص) غُضُّوا أَبْصَارَكُمْ تَرَوْنَ الْعَجَائبِ؛
رسول اکرم (ص) می‏فرماید: «چشم تان را فرو بندد تا عجائبی را ببینید». (3)
ج) شیرینی عبادت را حس کردن:
پیامبر اسلام (ص) می‏فرماید: «مسلمانی چشم خود را از زن نامحرم فرو نمی‏بندد. مگر آن که خداوند شیرینی عبادتش را در دل او ایجاد می‏کند». (4)
د) تزویج حور العین:
امام صادق (ع) می‏فرماید: «کسی که نگاهش به زن نامحرمی بیفتد، پس چشمش را به سوی آسمان افکند و یا نگاهش را فرو بندد، خداوند حورالعین را به ازدواج او در می‏آورد». (5)
3- توجه به عواقب چشم چرانی:
کسی که بداند چشم چرانی چه پیامدهای ناگواری دارد، قطعاً به ضرر خود اقدام نخواهد کرد و نگاهش را کنترل خواهد کرد. رسول اکرم (ص) می‏فرماید: «کسی که چشمش را از حرام پر کند، خداوند روز قیامت چشمش را از آتش پر خواهد کرد، مگر آن که توبه کند و برگردد». (6)
حضرت مسیح فرمود: «از نگاه به نامحرم بپرهیزید که بذر شهوت و رشد دهنده فسق است». (7)
4- طرد افکار شیطانی:
برای کنترل نگاه، باید اندیشه را از نفوذ افکار شیطانی دور نگه داشت، زیرا گام نخست در انحراف، فکر کردن درباره آن است. امام علی (ع) می‏فرماید: «من کثر فکره فی المعاصی دعته إلیها؛
کسی که در اطراف گناه بسیار بیندیشد، سرانجام به آن گناه کشیده خواهد شد». (8)
5- پرهیز از عوامل تحریک‌زا:
تخیلات تحریک کننده، رفت و آمد در جاهایی که نامحرم است، گفت و گو با نامحرم، دیدن فیلم‏ها و عکس‏های مبتدل، زمینه را برای چشم چرانی فراهم می‏کند.
6- دقت در دوست‌یابی:
بررسی‏ها نشان می‏دهد که نوجوانان، اوّلین قدم‏های انحراف و تباهی را به کمک دوستان ناباب برداشته، سپس در سراشیبی سقوط قرار گرفته‏اند. آلودگی و انحراف، به سرعت از طریق دوستان نااهل به افراد پاک و سالم سرایت می‏کند و چشم چرانی از این قاعده مستثنا نیست.
7- ازدواج:
یکی از راه‏های مؤثر در کنترل نگاه، ارضای صحیح غریزه جنسی از طریق ازدواج است. رسول خدا (ص) می‏فرماید:
يا معشر الشباب من استطاع منكم الباه فليتزوج فإنه أغض للبصر و أحصن للفرج؛
ای گروه جوانان! هر یک از شما که قدرت ازدواج دارد، حتماً اقدام کند، زیرا این بهترین وسیله است که چشم را از نگاه‏های آلوده و عورت را از بی عفّتی محافظت می‏کند».(9)
8- تقویت اراده:
چشم چرانی اگر به صورت عادت در آمده باشد، همچون خصایص طبیعی و ذاتی، دامنه دار و پر نفوذ می‏گردد و به منزله طبیعت دوم در می‏آید. در این حال رهایی از این عادت ناپسند، نیاز به تصمیم و عزمی راسخ دارد. آن چه در شروع کار مهمّ است، خواستن و انگیزه داشتن است. برای مبارزه با چشم چرانی باید دو کار انجام گیرد:
الف) به خواسته نفس پاسخ مثبت داده نشود،
ب) عادت پسندیده‏ای جایگزین گردد . خود را به کارهای پسندیده مانند مطالعه کتاب و ورزش مشغول سازد.
پی‌نوشت‏ها:
1. علامه مجلسي، بحار الانوار، مؤسسه وفاء، بيروت،1404 ه.ق ، ج 101، ص 41.
2. محمدی ری شهری،میزان الحکمه،4جلدی، دارالحدیث، ج 4، ص 3289.
3. بحارالأنوار، ج101، ص41
4. میزان الحکمه، ج4، ص 3292.
5. همان.
6. همان،ص 3291.
7. همان، ص 3288.
8. عبدالواحد بن محمد تميمى آمدى، غرر الحكم و درر الكلم، انتشارات دفتر تبليغات اسلامى قم، 1366 ه.ش، ص186، حدیث3543.
9. رضى الدين حسن بن فضل طبرسى، مكارم الأخلاق، يك جلد، انتشارات شريف رضى قم، 1412 ه.ق، ص197.