سلام دختر سه ساله ی من از نماز خواندنم می ترسد وقتی که باهم تنها هستیم نمی گذارد نماز بخوانم دائم گریه می کند ومی خواهد فقط در آغوشم باشد بااینکه در تمام طول نماز دستش را می گیرم اما فایده ای ندارد از این موضوع خیلی رنج می برم هیچ گاه نمی توانم به موقع نماز بخوانم لطفا راهنمایی کنید چه کنم وبا این موضوع چگونه برخورد کنم که دخترم نماز گریز نشود. ممنون

این حالت فرزند شما می تواند حکایت از وابستگی بیش از حد کودک تان داشته باشد. اگر کودکان در موقعیت های مشابه که او را تنها می گذارید و یا توجه خود را از او بر می دارید، گریه می کند و ترس و اضطراب او را فرا می گیرد و می خواهد دائماً پیش شما باشد و به شما بچسبد در این حالت، می توان گفت که فرزندتان در حقیقت، وابستگی شدید به مادر دارد و اختصاصاً باید راهکارهایی که به کاهش وابستگی کودک به مادر می انجامد روی بیاورید، ولی اگر فرزندتان فقط در هنگام نماز خواندن شما این رفتار را از خود بروز می دهد، احتمالاً از نماز خواندن و یا شیوه چادر پوشیدن شما به هنگام نماز دچار نوعی ترس و اضطراب می گردد که در این صورت، می توانید برخی از راهکارهایی که در مورد کودکانی که ترس از تاریکی و یا شیء خاصی دارند اعمال می شود، بهره بجویید.
در ادامه یک سری مطالب کلی و راهکارهایی که برای هر دو قسمت مفیدند ذکر می کنیم:
وابستگی کودک به مادر در کودکان زیر 3سال، تا حدودی طبیعی است و زیاد جای نگرانی نیست و به مرور زمان از بین خواهد رفت اما، اگر در همین سنین وابستگی کودک، با ترس و واهمه ی شدید همراه شود و بیش از 6 ماه ادامه یابد، یعنی از حالت طبیعی خارج شده است و باید چاره ای اندیشید.
وابستگی به مادر در کودکان بالای 3سال غیر طبیعی است و برای قطع وابستگی کودک در این سن باید کوشید؛ زیرا در صورت تداوم این حالت، در مرحله ی پیش دبستانی و دبستان با مشکلاتی مواجه خواهد شد. وابستگی افراطی کودک به مادر، می تواند در شکل گیری شخصیت او در آینده تاثیر سویی داشته باشد. پس بهتر است از همین ابتدا، برخوردی معقول و سنجیده انجام دهید؛ تا تبدیل به معضلی لاینحل در نوجوانی و جوانی نگردد. در صورتی که وابستگی کودک به شما خیلی زیاد است، لحظه ای از شما جدا نمی شود و دائماً اصرار دارد نزد شما بماند، بخوابد و...، حتماً به یک روان پزشک و روانشناس اطفال مراجعه کنید.
برای کاهش وابستگی کودک به مادر برخی از راهکارهای زیر مفیدند:
- سعی کنید به مرور و به طور مقطعی از کودک تان جدا شوید.
- او را به طور مقطعی و برای زمانی کوتاه با پدر، بعد پدربزرگ یا مادربزرگ، سپس با یکی از نزدیکان تنها بگذارید. زمان تنهایی باید با توجه به میزان وابستگی اش به شما باشد بنابراین، هر قدر وابستگی اش بیشتر است، زمان تنهایی باید کمتر باشد. بهتر است زمان جدایی از شما ، کیف، روسری یا عکسی از خودتان را در اختیارش قرار دهید.
- او را به پارک ببرید و وقتی مشغول بازی شد، به آرامی، چند قدم از او دور شوید. اگر ترسید، مقداری باز گردید و این کار را با فاصله زمانی مناسب تکرار کنید. وقتی جداییِ چند قدمی را پذیرفت، در پارک، روی نیمکتی بنشینید و به کار خود بپردازید؛ ولی گاهی برایش دست تکان دهید و با او صحبت کنید. توجه داشته باشید که وقتی از او جدا می شوید، از جمله های آرامش دهنده مثل: نگران نباش، من این جا هستم، اگر مشکلی پیش آمد، مرا صدا کن و... استفاده نکنید.
- از بازی« قایم باشک» استفاده کنید و به تدریج فاصله را با او بیشتر کنید.
- ارتباط او را با همسالان در منزل، یا بیرون از منزل بیشتر کنید. بازی کردن و گذراندن وقت با همسالان یکی از روشهای موثر در کاهش وابستگی کودک به مادر است.
- زمانی که کودک شما با بچه های دیگر دوست می شود و بازی می کند، در میهمانی ها از شما جدا می شود و شب را به تنهایی در اتاق خودش می خوابد، او را تشویق و از او تعریف کنید.
- اجازه دهید در کارهای شخصی اش( پوشیدن لباس و کفش، خوردن غذا، استحمام و ...) مستقل باشد. جدا کردن اتاق کودک و داشتن اتاق مستقل نیز موثر است.
- از او بیش از حد مراقبت نکنید. مراقبت بیش از حد، به او پیام می دهد که دنیا، جای ناامنی است و وابستگی اش را بیشتر می کند.
- هنگامی که به شما می چسبد، او را با جمله هایی چون « خجالت بکش» و... نیازارید بلکه، به کودک اجازه دهید هرگاه دوست دارد، شما را در آغوش کشد. این اجازه ی وابستگی، او را به دور شدن از شما تشویق می کند.
اگر فرزندتان از نماز خواندن شما می ترسد در این صورت راهکارهای زیر مفید خواهد بود:
- گاهی می توانید او را به مسجد ببرید و یا تصویر و فیلم نماز جماعت را به او نشان دهید تا رفتار دیگران را به هنگام نماز مشاهده کند.
- گاهی می توانید به صورت صوری در غیر از اوقات نماز، نماز بخوانید و بدون این که پوشش به هنگام نماز واقعی را داشته باشید او را در آغوش بگیرید و حرکات نماز را با او به جا آورید تا ترس او فروکش کند.
- می توانید چادری برای او بدوزید و سجاده ای برای او پهن کنید و او را تشویق کنید تا برخی از حرکات نماز را انجام دهد و یا در کنار شما نماز بخواند.
- در نهایت می توانید برخی از اسباب بازی و سرگرمی های او را در اختیارش قرار دهید و یا او را به کسی بسپارید تا سرگرمش کند و شما با فراغت بال نمازتان را بخوانید.