اگر اسلام دین خوبی است چرا همه ی کشور هایی که دین اسلام دارند عقب مانده اند؟؟؟
اسلام همواره مسلمانان را به فراگیری علوم و فتح قلههای رفیع پیشرفت و ترقی فرا خوانده است. اسلام این قدرت را داشت که تمدن سازی نموده و افکار عمومی را جذب نماید. بنا بر این علل عقب ماندگی مسلمانان، اسلام نیست.
در صدر اسلام، مسلمانان چنان پشیرفت نمودند که بخش وسیعی از جهانیان را تحت تأثیر تمدن و فرهنگ خود قرار دادند .همگان را به علم گرائی فراخواندند .در فراگیری علوم مرزهای جغرافیایی را نادیده گرفتند.
یکی از علل سرعت پیشرفت اسلام و مسلمانان این بود که در اخذ علوم و فنون و صنایع و هنرها تعصب نمیورزیدند. علم را در هر نقطه و در دست هر کس مییافتند، از آن بهره میگرفتند.
در احادیث نبوی، به این نکته توجه داده شده است که علم و حکمت را هر جا و در دست هر کس پیدا کردید، آن را فرا گیرید. رسول اکرم فرمود: «کلِمَةُ الحِکمَة ضالةُ الموُمِنِ فَحَیثُ وَجَدَها فَهُوَ اَحَقُ بِها؛
دانش راستین گمشده مومن است. هر جا آن را بیابد ، خودش به آن سزاوارتر است.»(1)
آری در آن روزی که اسلام و احکام قرآن عملا اجرا میگردید، به خوبی نشان داد و اثبات کرد که چگونه میتواند از عقب افتاده ترین ملت ها، نیرومندترین حکومتها و متمدن ترین ملت ها را به وجود آورد. روزی که مسلمانان در بغداد و اسپانیا بزرگ ترین دانشگاه ها را دارا بودند، جهالت و خرافات بر سراسر جهان مغرب(اروپا و آمریکا) حکومت میکرد حتی چندین قرن بعد از آن رجال و شخصیتهای علمی را که تازه در مغرب زمین ظهور کرده بودند، به جرم داشتن عقاید علمی، زنده در آتش میسوزانیدند.در این جا مناسب است مقداری از نقش اسلام و مسلمانان در تمدن را از زبان یکی از دانشمندان غربی برای شما بازگو کنیم.
دکتر گوستاولوبون، مستشرق و وزیر سابق فرانسوی مینویسد: کتاب های پزشکی محمد زکریای رازی در دانشکدههای پزشکی اروپا تا مدت زیادی جزء کتاب های درسی بود . کتاب های بوعلی به تمام زبان های دنیا ترجمه شد و تا مدت شش قرن اصول و مبانی طب شناخته میشد.(2)
سیادت و پیشتازی تمدن و انقلابات علمی و صنعتی تا آن هنگام منحصراً در اختیار مسلمانان بود که فقط قرآن بر آن ها حکومت میکرد . علل عقب ماندگی مسلمانان را باید در عوامل دیگر جستجو کرد .
اسلام به ذات خود ندارد عیبی هر عیبی که هست از مسلمانی ماست
عوامل عقب ماندگی مسلمانان را میتوان در موارد ذیل جستجو کرد:
1.برداشتهای انحرافی از آموزههای اسلام:
یکی از علل مهم عقب ماندگی مسلمانان در زمینههای مختلف ، برداشتهای انحرافی از آموزههای دینی است، برخی تصور کردهاند که دین با علم و تکنولوژی مخالف بوده و دین مردم را به آخرت گرایی فراخوانده است .بر این اساس مسلمانان به جای پرداختن به علم و نوآوریها، به مسایل فردی پرداختند. این نگرش و رویکرد موجب شد که مسلمانان از قافله علم و تمدن و عقب بمانند، حال آن که اسلام نه تنها با علم و تکنولوژی و فنون نظامی مخالف نیست، بلکه همگان را به یادگیری علم فرا خوانده و برای یادگیری علوم، مرز جغرافیایی نشناخته (3) از علم وحکمت به عنوان «گمشده مؤمنان» یاد کرده است.(4) یادگیری برخی از علوم را واجب شمرده است.(5) به سبب بهرهگیری از علوم بود که مسلمانان در صدر اسلام، به پیشرفتهای مهم علمی و تمدن دست یافتند.
2. ترک جهاد و عدم تلاش برای توانمندی نظامی مسلمانان
قرآن با نگاهی جامع مسلمانان را فرا خواند که از قوّت و قدرت نظامی برخوردار باشید . سلاحهای همسو با شرایط زمان را داشته باشید.(6)ولی مسلمانان دستورها و آموزههای دینی را فراموش کردند. به تن پروری پرداختند. یکی از نویسندگان مینویسد: ... آری جهاد در صحنههای علمی و فرهنگی و سیاسی و اقتصادی و نظامی به دست فراموشی سپرده شده ؛ حُبّ نفس و عشق به دنیا و راحتطلبی و کوته نگری و اغراض شخصی بر آنها چیره شده، تا آن جا که کشتگان شان به دست خودشان بیش از کشتگانی است که دشمن از آنها قربانی میگیرد .(7)
3 . تلاشهای تخریبی دشمنان :
یکی از عوامل مهم عقب ماندگی مسلمانان، دشمنان اسلام و مسلمانان میباشند. قدرتهای بزرگ که تمدن و پیشرفتهای مسلمانان را بر نمیتابیدند، سعی کردند که با بهرهگیری از ابزار مختلف، عقب ماندگی را به مسلمانان دیکته کنند. متأسفانه سیاستهای استکبار با عدم خود باوری مسلمانان همسو شده و زمینه عقب ماندگی مسلمانان را افزایش داد. امروزه نیز استکبار جهانی پیشرفتهای ایران اسلامی را بر نمیتابد، از این رو سعی میکنند با بهرهگیری از اهرمهای مختلف نگذارد که ایران قلههای رفیع علم و تکنولوژی را فتح کند.
برای پیشرفت جهان اسلام و دست یابی به تمدن بزرگ اسلامی لازم است که مسلمانان به هویت اسلامی خویش برگشته ؛ دستورها و آموزههای دینی را در خصوص علوم نظامی، اقتصادی و... رعایت کنند. از سوی دیگر شجره طیبه خود باوری را تقویت نمایند . بدانند که اسلام با علم و صنعت مخالف نیست . در اسلام هم سعادت دنیا و هم سعادت آخرت مسلمانان لحاظ شده است.
4. حکومتهای وابسته در کشورهای اسلامی :
یکی از عوامل مهم عقب ماندگی مسلمانان حکومتها هستند که تحت تأثیر دشمنان خارجی قرار گرفته ، موجب شدند که مسلمانان از پیشرفتهای علمی و صنعتی محروم شوند، زیرا برخی از حکومتهای جهان اسلام بقا و دوام خویش را در عقب ماندگی فرهنگی و تضعیف استعداد و قابلیتهای مسلمانان جستجو میکردند.
5. اختلافات و چند دستگیهای مسلمانان
جنگهای داخلی جهان اسلام و جنگهای گروهی و فرقهای در کشورهای اسلامی نیز موجب شد که مسلمانان از پیشرفتهای علمی و صنعتی بی بهره شوند.
غیر از کشورهای اسلامی برخی کشور های دیگر نیز بوده و هستند که از کاروان علم و تمدن عقب اند که آن هم علل خود را دارد . برخی کشورهای آفريقایی نظیر اتيوپی در فقر و عقب ماندگی به سر می برند ، در حالی که برخی کشورهای اسلامی نظیر ایران ،ترکیه و پاكستان به لحاظ پیشرفت و تمدن وضع مطلوبي دارند . خصوصا ايران در چند سال بعد از انقلاب پيشرفت هاي خوبي داشته، ولي استكبار جهاني شديدا با آن مخالفت و عليه آن كار شكني مي كنند. علل عقب ماندگی کشورهای اسلامی را باید در عوامل مورد اشاره جستجو نمود و نه در اسلام .
پینوشتها:
1. محمد باقر مجلسی، بحارالانوار ،ج 2، ص 99،نشر دار الاحیا ،بیروت، 1403 ق.
2. ناصر مکارم شیرازی ، اسرار عقب ماندگی شرق، نشر نسل جوان ، قم، 1375 ش.
3. محسن فیض کاشانی ،محجة البیضاء، ج 1، ص 91، نشر مکتبه صدوق، 1339 ش.
4. بحار الانوار، ج 1، ص 168.
5. همان، ص 177.
6. انفال (8)، آیه 60؛ تفسیر نمونه، ج 7 ص 220، نشر دار الکتب الاسلامیه، تهران .
7. تفسیر نمونه، ج 16، ص 350 - 351.
