سلام. امروز دریکی از برنامه های تلوزیونی به نوعی گفته شد که درخواست حضرت یوسف (ع) از زندانی ای که آزاد می شد مبنی بر اینکه اذکرنی عند ربک صحیح نبوده و موجب طولانی شدن حبس ایشان شده. بعد من به تفاسیر مراجعه کردم و جواب قانع کننده ای مبنی بر ناصحیح بودن این تعبیر در تفسیر المیزان یافتم که برایم قانع کننده بود. بعد دلیل دیگری از قرآن به ذهنم آمد که می خواهم نظر شما را درباره اش بدانم که آیا صحیح است؟
با توجه به آیات 39و41 سوری شوری ، کمک خواستن فرد مظلوم ناصحیح نیست، و چون حضرت یوسف (ع) نیز بی گناه بوده و به ناحق و مظلومانه زندانی شده بودند، کمک خواستن ایشان از آن زندانی ویا ارباب او خطا نبوده است.
با تشکر از راهنمایی شما
مظلوم حق مقابله به مثل دارد گواه اينكه صبر و گذشت فضيلتى برتر است.
" وَ لَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهِ فَأُولئِكَ ما عَلَيْهِمْ مِنْ سَبِيلٍ(1 )
اين سه آيه توضيح و پيشگيرى از شبههاى است كه ممكن است از آيه قبلى كه فرمود:" فَمَنْ عَفا وَ أَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللَّهِ" به ذهن آيد، چون ممكن بود كسى كه بر او ظلم شده توهم كند: اين دستور حق انتصار او را ضايع كرده، و خلاصه اجازه داده همه مظلومين از حق خود صرفنظر كنند. لذا براى دفع اين شبهه فرمود:" كسانى كه بعد از ستم ديدن در مقام گرفتن حق خود برآيند هيچ مانعى جلوگيرشان نيست" و در شرع الهى هيچ مجوزى نيست كه حق آنان را باطل كند.
اينكه فرمود:" وَ لَمَنْ صَبَرَ وَ غَفَرَ إِنَّ ذلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ" و دعوت به صبر و عفو نمود، به اين معنا نيست كه حق انتصار و دفع ظلم از خود باطل شود، بلكه ارشاد به فضيلتى است كه از تمامى فضائل مهمتر است، چون در مغفرت و عفو صبرى است كه از مصاديق عزم الامور است. (2)
بنا براین از همین ایات هم استفاده می شود که در خواست کمک از غیر خدا نکردن،بهتر وبرتر است. البته مواردمتفاوت است وباید شرائط وکمک کننده وعوامل دیگر را نیز مورد نظر قرار داد . چون انسان ها از نظر جایگاه ومقام بسیار متفاوت هستند. از پیامبری چون یوسف شایسته نیست که از دیگری برای نجات خود استمداد جوید،گرچه همین عمل از یک مومن متعارف ،اشکالی ندارد .
پی نوشت ها :
1. سوره شوری، آیه 41 .
2. ترجمه الميزان، ج18، ص 95.
