یرد علم الساعه

پرسش 1:
يرد علم الساعه
شرح : با سلام از ارسال پاسخگويي به سوالات قبلي، گرچه با تاخير جواب مي آيد: 1- يرد علم الساعه در چه آيه اي قرار دارد و به چه معنا است و شبيه آن آيا در قرآن وجود دارد.
پاسخ:

« إِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ ما تَخْرُجُ مِنْ ثَمَراتٍ مِنْ أَكْمامِها وَ ما تَحْمِلُ مِنْ أُنْثى‏ وَ لا تَضَعُ إِلاَّ بِعِلْمِهِ وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكائِي قالُوا آذَنَّاكَ ما مِنَّا مِنْ شَهِيدٍ »(1)
اسرار قيامت (و لحظه وقوع آن) را تنها خدا مى‏داند، هيچ ميوه‏اى از غلاف خود خارج نمى‏شود و هيچ مؤنثى باردار نمى‏گردد و وضع حمل نمى‏كند مگر به علم و آگاهى او....
منظور از « علم الساعة » علم به قيامت و زمان وقوع و کيفيات آن است. « اليه يرد علم الساعه » يعني علم قيامت به خداوند بر مي گردد و کسي غير از او به آن علم ندارد. در اين آيه علم به چند چيز را منحصر در خداوند دانسته است:
1- قيامت 2- زمان ميوه دادن 3- بارداري ماده ها 4- وضع حمل آنان
شبيه به اين آيه، آيه آخر سوره مبارکه لقمان است که خداوند علم به پنج چيز را منحصر در خودش دانسته است:
« إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَ يَعْلَمُ ما فِي الْأَرْحامِ وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ ما ذا تَكْسِبُ غَداً وَ ما تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ »(2)
آگاهى از زمان قيام قيامت مخصوص خداست، و او است كه باران را نازل مى‏كند، و آنچه در رحم مادران است مى‏داند، و هيچكس نمى‏داند فردا چه مى‏كند، و هيچكس نمى‏داند در چه سرزمينى مى‏ميرد، فقط خداوند عالم و آگاه است.
پي نوشت ها:
1. فصلت(41)آيه 47.
2. لقمان(31)آيه34.
پرسش 2:
2-آيا راجع به باران و تشبيهات آن در قرآن چيزي وارد شده است؟
پاسخ:

« وَ هُوَ الَّذي أَرْسَلَ الرِّياحَ بُشْراً بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهِ وَ أَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً »(1)
و او كسى است كه بادها را بشارت گرانى پيش از رحمتش فرستاد و از آسمان آبى پاك كننده نازل كرديم.
در قرآن کريم آيات مختلفي راجع به باران وجود دارد و تمام آياتي که تعبير «مِنَ السَّماءِ ماءً » در آنها وجود دارد که 20 مورد است اشاره به باران دارد.
اما در دو آيه از قرآن مراحل پديد آمدن باران را بيان مي کند:
« اللَّهُ الَّذِي يُرْسِلُ الرِّياحَ فَتُثِيرُ سَحاباً فَيَبْسُطُهُ فِي السَّماءِ كَيْفَ يَشاءُ وَ يَجْعَلُهُ كِسَفاً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلالِهِ فَإِذا أَصابَ بِهِ مَنْ يَشاءُ مِنْ عِبادِهِ إِذا هُمْ يَسْتَبْشِرُونَ »(2) خداوند همان كسى است كه بادها را مى‏فرستد تا ابرهايى را به حركت درآورند، سپس آنها را در پهنه آسمان آن گونه كه بخواهد مى‏گستراند، و متراكم مى‏سازد در اين هنگام دانه‏هاى باران را مى‏بينى كه از لابلاهاى آن خارج مى‏شوند، هنگامى كه اين (باران حياتبخش) را به هر كس از بندگانش كه بخواهد مى‏رساند خوشحال مى‏شوند.
و آيه ديگر يعني 43 نور هم شبيه به همين است.
در قرآن از يک نوع ديگر باران يعني باران عذاب هم نام برده شده که اين باران به صورت سنگ براي عذاب بعضي امت هاي پيشين که دعوت انبياء را نپذيرفتند، نازل شده و از آن تعبير به « مطر السوء يا فساء مطر » شده است.
« وَ لَقَدْ أَتَوْا عَلَى الْقَرْيَةِ الَّتي‏ أُمْطِرَتْ مَطَرَ السَّوْءِ أَ فَلَمْ يَكُونُوا يَرَوْنَها بَلْ كانُوا لا يَرْجُونَ نُشُوراً »(3) آنها از كنار شهرى كه باران شر (بارانى از سنگهاى آسمانى) بر آن باريده بود (ديار قوم لوط) گذشتند، آيا آن را نديدند؟ (آرى ديدند) ولى آنها به رستاخيز ايمان ندارند.
« وَ أَمْطَرْنا عَلَيْهِمْ مَطَراً فَساءَ مَطَرُ الْمُنْذَرينَ »(4) و بارانى (از سنگ) بر آنها فرو فرستاديم، چه باران بدى بود اين باران انذار شدگان.
در دو آيه از قرآن اشاره به اين حقيقت شده كه افراد با ايمان نبايد انفاق هاى خود را به خاطر منت و آزار، باطل و بى اثر سازند و دو مثال جالب براى انفاق هاى آميخته با منت و آزار و رياكارى و خودنمايى و همچنين انفاق هايى كه از ريشه اخلاص و عواطف دينى و انسانى سرچشمه گرفته بيان مى‏كند.(5)
« يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‏ كَالَّذِي يُنْفِقُ مالَهُ رِئاءَ النَّاسِ وَ لا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوانٍ عَلَيْهِ تُرابٌ فَأَصابَهُ وابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً لا يَقْدِرُونَ عَلى‏ شَيْ‏ءٍ مِمَّا كَسَبُوا وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْكافِرِينَ وَ مَثَلُ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللَّهِ وَ تَثْبِيتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُكُلَها ضِعْفَيْنِ فَإِنْ لَمْ يُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ »(6)
اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد بخشش هاى خود را با منت و آزار، باطل نسازيد همانند كسى كه مال خود را براى نشان دادن به مردم، انفاق مى‏كند، و به خدا و روز رستاخيز، ايمان نمى‏آورد، (كار او) همچون قطعه سنگى است كه بر آن، (قشر نازكى از) خاك باشد و رگبار باران به آن برسد و آن را صاف رها كند. آنها از كارى كه انجام داده‏اند، چيزى به دست نمى‏آورند، و خداوند، جمعيت كافران را هدايت نمى‏كند. و (كار) كسانى كه اموال خود را براى خشنودى خدا، و تثبيت (ملكات انسانى در) روح خود، انفاق مى‏كنند، همچون باغى است كه در نقطه بلندى باشد، و باران هاى درشت به آن برسد و ميوه خود را دو چندان دهد و خداوند به آنچه انجام مى‏دهيد، بيناست.
واژه « وابل » در اين دو آيه شريفه به معناي باران سنگين دانه درشت است و از آن براي هر دو تشبيه ( انفاق منفي و مثبت ) استفاده شده است.

پي نوشت ها:
1. فرقان(25)آيه48.
2. روم(30)آيه 48.
3. فرقان،آيه40.
4. شعراء(26)آيه173و نمل(27)آيه58.
5. مکارم شيرازي،تفسير نمونه،ج2،ص324.
6. بقره(2)آيه264و 265.
پرسش 3:
3-آيا با توجه به آيه 24 سوره سبا روزي خدا فقط براي دنيا است
پاسخ:

قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَ إِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى‏ هُدىً أَوْ في‏ ضَلالٍ مُبينٍ (1) بگو چه كسى شما را از آسمانها و زمين روزى مى‏دهد؟ بگو: خداى و هر آينه ما يا شما بر راه راستيم يا در گمراهى آشكار.
اين آيه شريفه در ادامه آياتي است که خداوند از پيامبرش مي خواهد از مشرکان سوال کند تا فطرتشان را بيدار کند و به آنها بفهماند که بت هايشان قادر به انجام کاري برايشان نيستند.
در اين آيه از طريق ديگرى براى ابطال عقائد مشركان وارد مى‏شود و مساله رازقيت خداوند را عنوان مى‏كند، که بفهمند آنچه مي خورند روزي است که خداوند از برکات آسمان ها و زمين به آنها مي دهد و بت هايشان به آنها روزي نمي دهند و هيچكس از آنها نمى‏توانستند بگويند اين بتهاى سنگى و چوبى باران را از آسمان نازل مى‏كنند، گياهان را از زمين مى‏رويانند، تا ما از اين طريق روزي کسب کنيم.
اما اينکه آيا خداوند فقط در دنيا روزي دهنده است، از اين آيه شريفه چنين چيزي استفاده نمي شود و هيچ يک از مفسرين نگفته اند.
مگر صدها آيه راجع به نعمتهاي بهشتي نيست؟ آيا اينها روزي خداوند در آخرت نيست؟
پي نوشت:
1.سبا(34) آيه24.