ترازوهای دینی

با سلام و تشكر از ارتباط شما با مركز ملي پاسخگويي به سوالات ديني
تکالیفی واجب که از انسان فوت شده، باید آنها را قضا نماید. مثلا نماز های نخوانده را به صورت قضا بجا آورد. وروزه های نگرفته را به صورت قضا بگرد. و اگر ازروی عمد و با آگاهی روزه های رمضان را نگرفته، باید غیر از قضا هر روز آن دو ماه ویک روز کفاره دارد. (1) و مسله روزه و نماز فوت شده از پدر و مادرش نیز همین حکم را دارد. (2) اما آچه در مفاتیح در باره ثواب های برخی اعمال ذکر شده در جای خود درست است. ولی باید توجه داشت که آنها اولا نسبت به اعمال مستحب است و نه اعمال واجب مثلا اینکه در آن کتاب آمده روزه روز بیستم وهفتم ماه رجب برابر با هفتاد سال روزه است.(3) این نسبت سنجی با روزه های مستحبی است و نه روزه واجب ماه رمضان. ثانیا ذکر آن پاداش های برای جبران اعمال واجب ترک شده نیست. بلکه برای رسیدن به درجه برتر در اعمال مستحبی است وگر نه هر گز از طریق اعمال مستحبی نمی توان واجبات را جبران نمود. گرچه با انجام عبادات می توان اثر گنا هان را بر طرف نمود لذا قران فرمود: إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ ذلِكَ ذِكْرى‏ لِلذَّاكِرينَ (4) حسنات، سيئات (و آثار آنها را) از بين مى‏برند اين تذكّرى است براى كسانى كه اهل تذكّرند!
از آنجا كه جمله فوق (إِنَّ الْحَسَناتِ يُذْهِبْنَ السَّيِّئاتِ) بلا فاصله بعد از دستور نماز ذكر شده يكى از مصداقهاى روشن آن، نمازهاى روزانه است(5)
مطالعه کتاب حکمت عبادات تالیف ایت الله جوادی آملی برای شما بسیار مفید است .
پی نوشت ها :
1. توضیح المسایل مراجع، نشر جامعه مدرسین، ج1، ص 963.
2. همان، ص859 .
3. شیخ عباس قمی، مفاتیح الجنان، نشر دفتر نشر اسلامی تهران 1370 ش، ص272 .
4. هود (11) آیه 114.
5. ناصر مکارم، تفسير نمونه، نشر دار الکتب الاسلامیه تهران، بی تا، ج‏9، ص 268.