دست بوسی

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

امام صادق(ع) فرمود: "یکی از شما هنگامی که برادر (دینی) خود را ملاقات کرد، موضع سجده را که محلّ نور است ببوسد".(1)
نیز فرمود: "سر و دست کسی بوسیده نشود مگر (دست و سر) رسول خدا یا کسی به عنوان رسول خدا".(2)
مرحوم مجلسی در توضیح قسمت پایانی حدیث می‏فرماید: آن‏ها ائمه اطهار هستند و غیر ائمه از سادات و علما بنابر اختلاف در نظر.
علامه مجلسی در ادامه می‏فرماید: اگر چه در کلام اصحاب و حدیث و فتاوای علما کسی را ندیدم که به حرمت تصریح کند (یعنی بوسیدن دست و سر غیر پیامبر و امام معصوم حرام باشد) پس شاید مراد از کسی که اراده رسول خدا از او می‏شود، ائمّه اطهار باشند. چنان که از حدیث بعدی استفاده می‏شود . نیز احتمال دارد که این حکم شامل علما بشود؛ علمایی که عامل به علم و هادی مردم هستند که فعل و قولشان یکی است، چون علمای راستین وارث پیامبران هستند.
پس بعید نیست افرادی که به عنوان پیامبر مورد احترام و دست بوسی قرار می‏گیرند، مشمول روایت باشند.(3) البته عرف مردم نیز علما و بزرگان دین را به عنوان نایبان و قائم مقام‏ پیامبر و معصومان(ع) می‏دانند.
آیت الله مکارم شیرازی می فرماید: از آن جا که علمای اعلام و فقهای عظام طبق روایت، ورثه و ادامه دهندگان راه انبیا(ع) هستند و احترام به آنان احترام به رسول اللّه(ص) است، بوسیدن دست آنان جایز، بلکه مستحب می‏باشد.(4) در مورد روایت‏های مربوط به بوسیدن دست و صورت به بحارالانوار، ج 73، چاپ بیروت، صفحه 37 و... مراجعه کنید.
پی نوشت‏ها:
1. بحارالانوار، ج 73، ص 37، حدیث 34.
2. همان، حدیث 35.
3. همان، ص 38.
4. آیت اللّه ناصر مکارم شیرازی، استفتائات، ج 1، ص 494، سؤال 1605.