سلام.خسته نباشید.
آیا ائمه در مورد انتخاب همسر توصیه ای داشته اند؟
اگر بوده لطفا راهنمایی کنید.
با تشکر...
با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
ملاک هایى که در انتخاب همسر باید در نظر گرفته شود، دو نوع است:
ا. آن هایى که رکن و اساس اند و براى یک زندگى سعادتمندانه حتما لازم اند.
ب. آن هایى که شرط کمال هستند و براى بهتر و کامل تر شدن زندگى اند و بیش تر به سلیقه و موقعیت افراد بستگى دارد.
ملاک هاى دسته اول عبارتند از:
1. تدین و دین دار بودن فرد:
زیرا انسانى که دین ندارد ، هیچ ندارد. انسان بى دین در حقیقت مرده متحرک است . کسى که پاى بند به دین (که اصلى ترین مسئله زندگى است) نباشد، هیچ تضمینى وجود ندارد که پاى بند به رعایت حقوق همسر و زندگى مشترک باشد. انسان دیندار هرگز نمى تواند با همسر بى دین کنار بیاید و با هم زندگى سعادتمندانه اى داشته باشند. البته منظور از دینداری و تدیّن این است که اسلام را با جان و دل پذیرفته و در عمل به آن کوشا باشند، نه تدین سطحی و بی ریشه و بی عمل.
پیامبر (ص) به شخصی که میخواست ازدواج کند، فرمود: "علیک بذات الدین؛ (1) بر تو باد که همسر دیندار بگیری".
در مورد دیگری فرمود: "کسی که با زنی به خاطر ثروتش ازدواج کند، خداوند او را به حال خودش وامیگذارد . کسی که فقط به خاطر زیبایی با زنی ازدواج کند، در او امور ناخوشایند خواهد دید. کسی که به خاطر دین و ایمانش با او ازدواج کند، خداوند همه آن امتیازات را برایش فراهم خواهد کرد". (2)
2. اخلاق نیک داشتن:
اخلاق خوب از ویژگیهای لازم و اساسی برای همسر است. منظور از اخلاق خوب این است که علاوه بر خنده رویی و خوش خلقی مؤدب به آداب اسلامی باشد .
پیامبر (ص) فرمود: "اذا جاءکم من ترضون خُلقه و دینه فزوّجوه و ان لا تفعلواتکن فتنة فی الارض و فساد کبیر؛ (3) با کسی که اخلاق و دینش مورد پسند باشد، ازدواج کنید. اگر چنین نکنید، فتنه و فساد بزرگی در زمین به وجود خواهد آمد".
فردی از امام رضا (ع) سؤال کرد: برای دختری خواستگاری آمده که بد اخلاق است. آیا دخترم را به او بدهم؟ حضرت فرمود: "لا تزوّجه ان کان سیئی الخُلق؛ (4) اگر بد اخلاق است، دخترت را به او نده".
نمونه اخلاق بد، لجاجت و یکدندگی، تکبر نسبت به همسر، بی ادب بودن، بی وفایی، کینه توزی، سوءظن داشتن، سبکی و هرزگی، کم ظرفیتی و بی تابی، خساست، تنبلی و رخوت، با محبت نبودن و بد چشم بودن است.
3. شرافت و اصالت خانوادگى :
منظور از شرافت خانوادگی، شهرت و ثروت و موقعیت اجتماعی نیست، بلکه منظور نجابت و پاکی و تدین خانوادگی طرفین است، زیرا ازدواج با یک فرد مساوی است با پیوند با یک خانواده و فامیل و ایجاد و یک نسل. در ازدواج و انتخاب همسر معقول نیست که انسان بگوید: من میخواهم با خود این فرد زندگی کنم و کاری به کار خانوادهاش ندارم. پیامبر (ص) فرمود: "انظر فی أی شی تضع ولدک فان العرق دساس؛ نیک بنگر که فرزندت را در کجا قرار میدهی، زیرا نطفه و ژنها و خصوصیات ارثی، خواه ناخواه منتقل میشود و تأثیر میگذارد".
4. عقل:
باید زن و شوهر براى اداره زندگى و تربیت فرزندان از نیروى عقل و فهم مجهز برخوردار باشند. رشد عقلى و فهم کافى پیدا کرده باشند، همان طور که ائمه اطهار ما را از ازدواج با افراد احمق و کم عقل نهى فرموده اند.
معیارهای دسته دوم :
چهار ملاک مزبور به عنوان ملاک های اصلی و دسته اول می باشند . معیارهای بعدی اگر چه به عنوان ملاک دسته دوم شمرده می شود، ولی نباید از توجه به آن غفلت کرد و به سادگی از آن گذشت، زیرا چه بسیار اتفاق افتاده که علت ناهنجاری ها در زندگی که باعث طلاق و جدایی زن و شوهر شده، ناهماهنگی در معیارهای دسته دوم بوده است .
1. زیبایی :
زیبایی نیز یک امتیاز است . در شیرینی و سعادت زندگی زناشویی تأثیر به سزایی دارد. اگر انسانی، قیافه ظاهری و اندام همسرش را نپسندد و او را دوست نداشته باشد، ممکن است به طور ناخواسته به او ستم و جفا کند و از او بهانه و ایراد بگیرد و زندگی را بر او تلخ نماید یا به مشکلات دیگری گرفتار گردد.
2. تناسب همتایى و کفو همدیگر بودن :
از حساس ترین نکاتى است که باید در انتخاب همسر مورد توجه قرار گیرد. همتایى و تناسب از جنبه هاى مختلف باید لحاظ شود. برخی جنبه ها جزو دسته اول قرار می گیرد و برخی دیگر مربوط به دسته دوم است :
ا) تدین و میزان پاى بندى به دستور شرع .
ب) همتایى و هماهنگى فرهنگى و فکرى .
ج) همتایى اخلاقی و پاى بندى به آداب اخلاقی .
د) امروزه نزدیک بودن اندیشه های سیاسی و اجتماعی .
ه) تناسب در زیبایى .
و) تناسب سنى .
ز) تناسب مالى و سطح اقتصادى .
براى اینکه بتوانید به یک تصمیم صحیح و عاقلانه اى برسید ،بهتر است با افراد مورد اعتماد مثل والدین، یا اقوام نزدیک دلسوز و عاقل و داراى تجربه مشورت کرده و با دقت کافى تصمیم مناسبى اتخاذ شود.
مطالعۀ کتاب:جوانان و انتخاب همسر, علی اکبر مظاهری , انتشارات پارسایان،را پیشنهاد می کنیم.
موفق باشید.
پینوشتها:
1. ثقه الاسلام كليني، الكافي، دار الكتب الاسلاميه، طهران، 1365 ه.ش، ج5، ص 332 .
2. محمد بن الحسن الحر العاملي، وسائل الشيعه،مؤسسه آل البيت، قم، 1409 ه.ق، ج 20 ،ص 51 .
3. همان، ص 76.
4. همان ، ص 81.
