وام تحصیلی

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

پرسش 1:
وام تحصيلي
شرح : با سلام 1- اگر کسي وامي را به عنوان وام تحصيلي از بانک دريافت کند و سپس آن پول را در جاي ديگري مصرف کند يا در بانک سپرده گذاري کند آيا مشکل شرعي دارد؟
پاسخ:
با سلام و تشکر از ارتباط­تان با مرکز ملي پاسخگويي به سوالات ديني

جهت تسهيل و تسريع در امر پاسخگوئي از اين پس، پرسشهاي فقهي و احکام شرعي را تنها از طريق سامانه پاسخگوئي پيامکي به شماره 30009640 ، نشاني اينترنتي http://www.30009640.ir/sms و يا تلفن 09640 مطرح نماييد.

وام اگر قرض الحسنه بوده اشکال ندارد واگر درقالب مضاربه يا جعاله يا مشارکت بوده اشکال دارد وبايد از مرجع تقليدش سوال کند و مطابق نظر او عمل نمايد.
پرسش 2:
2- منظور از اين حديث چيست: كسى كه مؤمنى را براى گناهى سرزنش كند، نميرد تا خودش آن گناه را مرتكب شود. ميزان الحكمة: ح 14854 مگر نبايد عيب مومن را گفت؟
پاسخ:

روايت مورد نظر به شرح زير است:
عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ : مَنْ عَيَّرَ مُؤْمِناً بِذَنْبٍ لَمْ يَمُتْ حَتَّى يَرْکَبَهُ . (1)
اين روايت هم از لحاظ سندي معتبر و هم از لحاظ محتوايي مطابق با مباني قرآني و روايي و عقلي است. اما بين اين روايت و روايات نهي از منکر و نصيحت و ... منافاتي نيست زيرا در نهي از منکر غرض نه فشاگري ، سرزنش ، تحقير، سرشکسته کردن و شکستن دل مخاطب است بلکه عيب او را نماياندن به اوست تا آن را برطرف کند و اوج بگيرد و زشتي گناه از او دور شود و اينها نشأت گرفته از محبت و تعهد و دلسوزي است از اين رو در قرآن در باب امر به معروف و نهي از منکر مي فرمايد:
وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ (2)
مردان و زنان باايمان، ولىّ (و يار و ياور و متعهد نسبت به) يكديگرند امر به معروف، و نهى از منكر مى‏كنند.
اما در تعيير وتحقيرو سرزنش قصد محبت و دلسوزي و به کمال رساندن نيست بلکه قصد افشاگري، تحقير، کوبيدن و کوچک کردن است و اين زشت و گناه است و خداوند دوست ندارد بندگانش تحقير شوند و مقرر فرموده اگر کسي با تمسک به رفتار و عيبي در يکي از بندگانش به سرزنش او رو آورد، خودش به همان عيب مبتلا شود. (3)
پس عيب مؤمن را بايد از ديگران پوشاند و از روي خيرخواهي و نهي از منکر به او گفت تا آن را برطرف کند نه اين که او را سرزنش کند و شکست و تحقير نمايد.
پي نوشت ها:
1. کليني ، کافي، تهران، اسلاميه، 1363 ش ،ج 2،ص 356.
2. توبه (9) آيه 71.
3. ر. ک : مولي صالح مازندراني، شرح اصول کافي، بيروت، دار احياء التراث العربي، 1421 ق، ج 10، ص 7.