مرتد

با سلام و سپاس از ارتباط تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

در ابتدا باید گفت : گرچه در قرآن کریم به طور صریح در باره حکم اعدام مرتد چیزی نیامده است. ولی حکم این مساله در روایات به تفصیل بیان شده مثلا در روایتی آمده عمار ساباطي می گويد: از امام صادق (ع) شنيدم كه فرمود: هركس از مسلمانان از اسلام برگردد(مرتد شود) و پيامبري حضرت محمد(ص) را انكار كند و به او نسبت دروغ دهد، براي هركسي كه مي‌شنود خون او مباح است و زنش براي هميشه از او جدا مي‌شود و مالش بين ورثه تقسيم مي‌شود و زنش عده وفات مي‌گيرد.(1) روایات این مسله در منابع ذیل بیان شده. (2)
پس در مجموع باید گفت: حكم مرتد فطري قتل است وحكم مرتد ملي ابتداء توبه ودر صورت نپذيرفتن توبه قتل است. (3)
اما در مورد وقوع عملی ارتداد و اجرای حکم آن بايد گفت: موارد متعددي در زمان پيامبر و ائمه عليهم السلام مشاهده شده كه حكم اعدام براي برخی افراد که به مرتد مشهورند اجرا شده است، هرچند ممکن است در نگاه دقیق فقهی در مرتد بودن برخی ازاین افراد تردیدهایی وجود داشته باشد و حکم قتل ایشان جنبه های دیگری داشته باشد.
به عنوان مثال در فتح مكه پيامبر از خونريزي خودداري كردند، اما در عين حال كساني را نام برد و مسلمانان را امر فرمود كه هر يك از آنان را هر كجا بيابند بكشند. اين افراد عبارتند از:
1-عبدالله بن سعد ابي سرح، كه قبلا اسلام آورد و سپس مرتد و مشرك شده و نزد قريش بازگشت. بعد از فتح مكه عثمان بن عفّان (خليفه سوم) كه برادر رضاعي اش بود ، او را پنهان كرد و پس از آن كه آرامش برقرار شد، او را نزد رسول خدا آورد و امان خواست. پيامبر خاموش ماند تا شايد كسي از مسلمانان او را گردن بزند.
2-عبدالله بن خطل ادرمي كه قبلا اسلام آورده بود ،مرتد شد و به مكه گريخت . در فتح مكه او را در حالي كه پرده كعبه را گرفته بود، آوردند و كشتند.
3-قيس بن صبابه ليثي كه وارد مدينه شد و اسلام آورد و سپس مرتد شد و گريخت و در روز فتح مكه كشته شد.(4)

پی نوشت ها:
1. حر عاملی وسائل الشيعه،نشر دار الاحیا التراث العربی، بیروت 1412ق، ج 28، ص 324.
2. کلینی فروع كافي، نشر دار الکتب الاسلامیه، تهران 1388 ق، ج 7، ص 257.صدوق من لايحضره الفقيه، نشر جامعه مدرسین قم، بی تا، ج 3، ص 152، روايت 3552.
3. مكارم شيرازي، ناصر، پيام قرآن، تفسير موضوعي قرآن، قم، جامعه مدرسين حوزه علميه قم، 1377، ج 1، ص207.
4. آيتي، تاريخ پيامبر اسلام، تهران، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاهي، 1359، ص564 .