میوه های بهشتی

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

میوه های بهشتی به زمین نیامدند. بلکه خداوند که در قرآن از نعمت ها و میوه های بهشتی نام می برد. چند نمونه از آنها را که در همین دنیا هست و در دسترس مردم است را نام می برد مثل انگور، انار، خرما و...
در روایتی تعداد میوه های بهشتی در دنیا را پنج تا معرفی کرده است:
« ُ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ خَمْسَةٌ مِنْ فَاكِهَةِ الْجَنَّةِ فِي الدُّنْيَا الرُّمَّانُ الْإِمْلِيسِيُّ وَ التُّفَّاحُ وَ السَّفَرْجَلُ وَ الْعِنَبُ وَ الرُّطَبُ الْمُشَان‏»(1)
امام صادق فرموده است: پنج ميوه بهشتى در دنياست: انار ترش، سیب، گلابی، انگور، و رطب مشان (مشان نوع بسيار خوبى از رطب است).
البته میوه های بهشتی منحصر به این پنج تا نیست و در برخی روایات دیگر برخی میوه ها را به عنوان میوه بهشتی نام برده اند که غیر از این پنج تا است مثل خربزه ...
در چند آیه از قرآن از میوه های بهشتی به عنوان کثیر و فراوان یاد شده است:
« وَ فاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ »(2)و ميوه‏هايى از هر نوع كه مايل باشند.
« وَ فاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ »(3)و ميوه‏هاى فراوانى كه هرگز قطع و ممنوع نمى‏شود.
« لَكُمْ فِيها فاكِهَةٌ كَثِيرَةٌ مِنْها تَأْكُلُونَ »(4) براى شما در آن ميوه‏هاى فراوان است كه از آن تناول مى‏كنيد.
درباره سوره مبارکه تین:
اولا میوه انجیر و زیتون به خودی خود داراى ارزش غذايى فراوانى هستند و متخصصان تغذیه به اهمیت این دو پی برده اند و اینچنین نیست که بخاطر اینکه در قرآن نام این دو آمده برای آنها ارزش غذایی و اهمیت قائل شده اند. زیرا غیر مسلمانان هم که قرآن را قبول ندارند برای انجیر و زیتون در امر تغذیه ارزش و اهمیت قائل هستند. به عنوان نمونه:
سقراط" انجير را جذب كننده مواد نافع و دفع كننده مضار مى‏دانسته.
" جالينوس" رژيم مخصوصى از انجير براى پهلوانان تنظيم كرده بود، به پهلوانان روم و يونان قديم نيز انجير داده مى‏شد.
دانشمندان غذاشناس مى‏گويند انجير سرشار است از ويتامين‏هاى مختلف و قند، و در بسيارى از بيماري ها از آن به عنوان يك دارو مى‏توان استفاده كرد، مخصوصا هر گاه انجير و عسل را به طور مساوى مخلوط كنند براى زخم معده بسيار مفيد است، خوردن انجير خشك فكر را تقويت مى‏كند، خلاصه به علت وجود عناصر معدنى در انجير كه سبب تعادل قواى بدن و خون مى‏گردد انجير را غذاى هر سن و شرائطى معرفى كرده‏اند.(5)
ثانیا: در اينكه آيا منظور از « تین و زیتون »سوگند به همين دو ميوه معروف است يا چيز ديگر مفسران سخنان گوناگونى دارند.
بعضى آن را اشاره به همان دو ميوه معروف مى‏دانند كه خواص غذايى و درمانى فوق العاده زيادى دارد، بعضى ديگر معتقدند كه منظور از آن، دو كوهى است كه شهر" دمشق" و" بيت المقدس" بر آنها قرار گرفته، چرا كه اين دو محل سرزمين قيام بسيارى از انبياء و پيامبران بزرگ خدا است، و اين دو قسم با سوگندهاى سوم و چهارم كه از سرزمينهاى مقدسى ياد مى‏كند هماهنگ است. بعضى نيز گفته‏اند نام گذارى اين دو كوه بنام" تين" و" زيتون" به خاطر اين است كه بر يكى از آنها درختان انجير مى‏رويد، و بر ديگرى درختان زيتون.
بعضى نيز" تين" را اشاره به دوران آدم دانسته‏اند، چرا كه لباسى كه آدم و حوا در بهشت پوشيدند از برگ درختان انجير بود، و زيتون را اشاره به دوران نوح مى‏دانند، زيرا در آخرين مراحل طوفان نوح كبوترى را رها كرد تا در باره پيدا شدن خشكى از زير آب جستجو كند او با شاخه زيتونى بازگشت، و نوح فهميد كه طوفان پايان گرفته و خشكى از زير آب ظاهر شده است.
بعضى نيز" تين" را اشاره به مسجد نوح كه بر كوه جودى بنا شد مى‏دانند و زيتون را اشاره به بيت المقدس.
ولى ظاهر آيه در بدو نظر همان دو ميوه معروف است، اما با توجه به سوگندهاى بعد مناسب دو كوه يا دو مركز مقدس و مورد احترام مى‏باشد.(6)
لذا در حديثى از پيغمبر اكرم (ص) مى‏خوانيم كه خداوند از ميان شهرها چهار شهر را برگزيد، و در باره آنها فرمود:
«وَ التِّينِ وَ الزَّيْتُونِ وَ طُورِ سِينِينَ وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ‏ " تين" مدينه است و" زيتون" بيت المقدس و" طور سينين" كوفه" وَ هذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ" مكه است.»(7)
خلاصه آن كه آيه فوق اهميت اين دو ميوه را مي رساند.
پی نوشت ها:
1. مجلسی، بحار الانوار، چاپ بیروت، ج63، ص155.
2. واقعه(56)آیه20.
3. همان،آیه32و33.
4. زخرف(43)آیه73.
5. مکارم شیرازی، تفسير نمونه، انتشارات اسلامیه، ج‏27، ص142.
6. همان، ص140.
7. عروسی حویزی، تفسير نور الثقلين، ج 5 ، ص 606 .