سوال از قرآن

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

انسان ها نسبت به هم حقوقی دارند که باید رعایت کنند. انسان ها بخصوص مؤمنان ولیّ همدیگرند و نسبت به هم تعهد ایمانی دارند و به همین جهت موظفند همدیگر را به معروف امر و از منکر نهی کنند و باید برای هم احترام قائل باشند و بر مبنای عدل (پرهیز از ظلم) و احسان (گذشت و فداکاری و ...) با هم رفتار نمایند و همدیگر را به صبر و حق سفارش کنند و ...:
الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَر (1)
مردان مؤمن و زنان مؤمن دوستان يكديگرند. به نيكى فرمان مى‏دهند و از ناشايست باز مى‏دارند.
إِنَّ الْإِنْسانَ لَفي‏ خُسْرٍ إِلاَّ الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ (2)
كه آدمى در خسران است مگر آنها كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته كردند و يكديگر را به حق سفارش كردند و يكديگر را به صبر سفارش كردند.
ِ وَ لْيَعْفُوا وَ لْيَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَكُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحيمٌ (3)
بايد ببخشند و ببخشايند. آيا نمى‏خواهيد كه خدا شما را بيامرزد؟ و خداست آمرزنده مهربان.
زن و شوهر علاوه بر وظایف بالا که همه مسلمانان نسبت به هم دارند، نسبت به هم حقوقی خاص دارند که رعایت آن بر هر دو لازم است از جمله این که هر کدام باید برای دیگری کانون آرامش و سکون باشد:
وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً لِتَسْكُنُوا إِلَيْها وَ جَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ في‏ ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُون (4)
و از نشانه‏هاى قدرت اوست كه برايتان از جنس خودتان همسرانى آفريد. تا به ايشان آرامش يابيد، و ميان شما دوستى و مهربانى نهاد. در اين عبرتهايى است براى مردمى كه تفكر مى‏كنند.
و هر کدام باید لباس و سبب زینت و آراستگی و پوشاننده عیب دیگری و کامل کننده آن باشد:
هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباس (5)
آنها لباس شما هستند و شما لباس آنها (هر دو زينت هم و سبب حفظ يكديگريد).
و هر کدام موظف به تکریم دیگری است، ولی زن و همسر حقوق فوق العاده ای ندارد. بلکه حق زن و شوهر متقابل است از این رو با توجه به موارد فوق لزومی به تصریح به لزوم تکریم همسر در قرآن نبوده و همین دستورهای کلی کافی است و در روایات و سنت و سیره پیامبر و امامان این تکریم مورد تاکید قولی و عملی قرار گرفته است. اما مادر و پدر حق ویژه ای دارند که مختص خود آنان است و حق پدر و مادر بعد از حق خدا بر انسان ، بزرگترین حق ها است از این رو در قرآن مورد تاکید خاص قرار گرفته است.
علاوه بر اين كه آيات فوق به طور ضمني خواستار تكريم شخصيت زن را شده است وقتي مي گوييد مرد وزن به منزله لباس همديگرند كه عيبهاي همديگر را پوشيده و مايه زينت همديگر باشند و در سرما و گرماي زندگي با هم باشند. و يا اين كه در آيه بعد بيان مي كند همسر انسان مايه آرامش است. معلوم است كه هر شخصي بايد قدرنعمتي كه مايه زينت و آرامش اوست بداند. احترام او را نگه دارد.
پی نوشت ها:
1. توبه (9) آیه 71.
2. عصر (103) آیه 2-3.
3. نور (24) آیه 22.
4. روم (30) آیه 21.
5. بقره (2) آیه 187.