بهشت

با سلام و سپاس از ارتباط تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

در ابتدا باید گفت به یقین بهشت جسمانی وجود دارد. هر چند در نگاه دقیق بین جسمانی بودن و مادی بودن فرق است ، و ما در عین این که بهشت را مادی نمی دانیم. اما آن را جسمانی می دانیم چون درباره جسمانی بودن بهشت در قرآن به صراحت سخن گفته شده ؛ از جمله فرمود:
«مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِی وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِیهَا أَنْهَارٌ مِّن مَّاء غَیْرِ آسِنٍ وَأَنْهَارٌ مِن لَّبَنٍ لَّمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَأَنْهَارٌ مِّنْ خَمْرٍ لَّذَّةٍ لِّلشَّارِبِینَ وَأَنْهَارٌ مِّنْ عَسَلٍ مُّصَفًّى وَلَهُمْ فِیهَا مِن کُلِّ الثَّمَرَاتِ،(1) مثل بهشتى که به پرهیزگاران وعده داده شده ،چون باغى است که در آن نهرهایى است از آبى که رنگ و بو و طعمش برنگشته، جوی هایى از شیرى که مزه‏اش دگرگون نشود، رودهایى از باده‏اى که براى نوشندگان لذتى است، جویبارهایى از انگبین ناب، در آن جا از هر گونه میوه براى آنان فراهم است».
این آیه در واقع رویکرد جسمانی بهشت را باز گونموده است. در جای دیگر قرآن کریم به صراحت فرمود:« وَ فاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ وَ لَحْمِ طَيْرٍ مِمَّا يَشْتَهُونَ(2) هر نوع ميوه‏اى كه آنها مايل باشند به آنها تقديم مى‏كنند. و گوشت پرندگان از هر نوع كه بخواهند ». از این گونه آیات بدست می آید که نه تنها میوه بلکه سایر طعام ها هر گونه که بخوهد در اختیار بهشتی قرار می گیرد و او از آنها تناول می کند و این خوردن هم واقعی و جسمانی است .(3)
البته بهشت هم جسمانی است وهم روحانی و معنوی و هر دو گونه لذت در آن جا است بالاترين لذت ها و نعمت هائي كه در بهشت نصيب انسان هاي صالح مي شود، نعمت رضوان الهی (4) و لقاء الهي (5) می باشد. بهشتيان در اين مقام لذتی می برند که ایشان را غرق سرور می‌سازد و هیچ کس نمی‌تواند تصوری از مرتبه آن سرور داشته باشد (6) و این سعادت بی مانند و نعمت‌های وصف ناشدنی و رحمت و رضوان و قرب الهی برای همیشه ادامه خواهد یافت این گونه لذتها روحانی ومعنوی است.
ولی در عین حال نعمت ها و لذت های جسمانی که از طریق جسم و بدن ادراک می شود نیز در بهشت وجود دارد؛ گفتنی است که همه لذت ها در آن جا از خلوص تمام برخوردار است. به علاوه ظرفیت ما در درک آن ها مانند دنیا نیست. در واقع همان احساس میل به غذای لذیذ که پس از مدتی در همان انسان سیر بی میل به غذا دوباره شکل می گیرد، در بهشتیان بدون فاصله محقق می شود. تفاوت مهم بین نعمت ها و انسان های بهشتی و دنیایی است.
حتی در مورد نعمات جسمانی و حسی بهشت نیز نوعی تکامل و تحول و تنوع برقرار است چه رسد به نعمت های روحی و مادی. دلیل این امر هم آن است که حقیقت بهشت همچون ذات و صفات خدا بی نهایت است. (7)
در باره فراز دوم پرسش باید گفت : جزییات زندگی آن دو بزرگوار در بهشت غیر اخرویشان معلوم نیست ولی به طور کلی در قرآن مسایلی بیان شده از جمله فرمود : « وَ قُلْنا يا آدَمُ اسْكُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَ كُلا مِنْها رَغَداً حَيْثُ شِئْتُماو گفتيم:(8) اى آدم! تو با همسرت در بهشت سكونت كن و از (نعمتهاى) آن، از هر جا مى‏خواهيد، گوارا بخوريد».
در جای دیگر فرمود (إِنَّ لَكَ أَلَّا تَجُوعَ فِيها وَ لا تَعْرى. وَ أَنَّكَ لا تَظْمَؤُا فِيها وَ لا تَضْحى‏ (9). تو در اينجا گرسنه نخواهى شد و برهنه نمى‏شوى . و تو در آن تشنه نخواهى شد و آفتاب سوزان آزارت نمى‏دهد. از گونه آیات بدست می آید که آدم و حوا در بهشت در کما ل آسایش بوده اند، هرچند این بهشت یک بهشتا موقتی و بهشتی غیر از بهشت اخروی بود .
پی نوشت ها:
1. محمد (47) آیه 15.
2. واقعه (56) آیه 20-21.
3. رک : مکارم ، تفسیر نمونه، نشر دار الکتب الاسلامیه تهران، بی تا، ج23، ص 214 .
4. قمر (54) آیه 55.
5. سجده (32)، آیه 17.
6. بقره(2) آیه 25 ـ 28 و آل عمران(3) آیات 36، 98 و 107.
7. ناصر مکارم شیرازی، پیام قرآن، نشر دارالکتب الاسلامیه تهران. 1383 ش، ج 6، ص 249.
8. بقره (2) آیه 35.
9. طه 20 آیه آیه 118 و 119.