تربيت

با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

قسمت مهم تحولات ذهني و رفتاري و اخلاقي فرزندان، اقتضاي سن آنان است، از اين جهت خيلي ناراحت نباشيد. اين وضعيت به صورت آشکار يا پنهان در بسياري از نوجوانان و جوانان امروزي وجود دارد. مهم آن است که خانواده هاآن را چگونه مديريت مي کنند. اما نكاتي كه مهم و شايسته توجه است عبارتند از:
1-مي دانيم كه آنان از يك سو در کنار رشد جسمي، رشد عقلي و فکري پيدا مي کنند، و از سويي ديگر با فعال شدن برخي هورمون ها و اميال دروني روبرو مي شوند.
2-اين فقط خانواده ها نيستند كه در تربيت فرزندان نقش مؤثر دارند بلكه محيط و جامعه، آموزشگاه، دوستان، محل كار، و انواع رسانه هاي امروزي نيز در شيوه و کيفيت و کميت شکوفايي عقل و انديشه و تحريک عواطف و احساسات، و فعال شدن اميال دروني تأثير شگرفي دارند. با توجه به عوامل ذکر شده است كه زمين وجود نوجوانان و جوانان آماده دريافت بذر هاي خير و شر و خوب و بد از هر طرف مي شوند. و غنچه هاي وجودشان، استعدادها و آمادگي هاي تازه اي براي شکوفا شدن پيدا مي کنند. اين ها همه مسؤليت پدر و مادر و مربيان و مسؤلان فكري و فرهنگي دستگاه عظيم تعليم و تربيت و فرهنگ عمومي جامعه را افزايش مي دهد. آنان بايد بياموزند که فرزندان خود و جامعه را در سنين تغيير و تحولات چگونه تربيت و مديريت کنند.
از اين رو مقابله با بدرفتاري يا تحول خواهي، تشخص طلبي و پيدايش گرايش هاي ذهني و فکري نو در فرزندان يکي از تلاش‌هاي بزرگ روانشناسان را به خود اختصاص داده است. يكي از پژوهشگران و كارشناسان مسايل تربيتي مي گويد: مي دانيد چرا بيش تر بچه هاي امروزي پدر و مادرها را الگوي خود قرار نمي دهند، بلکه دوستان و کار کردهاي آنان را الگوي خود قرار مي دهند؟ دلايل گوناگوني دارد، ليکن يکي از دلايل اين است که عملکرد پدر و مادرها رادوست ندارند، ولي عملكرد رفيق شان را دوست دارند. اگر اخلاق و رفتار پدر و مادرها را دوست داشتند، آن ها را الگوي خود قرار مي دادند.(1) نوشته ايد: چرا پدر و مادري كه عميقا مذهبي است و تمام اصول تربيتي را رعايت ميكند!! متاسفانه فرزندشان در بزرگي مثل اوليائش نيست و همسري لاقيد برمي گزيند. جمله اول حرف هاي شما را تا حدودي مي پذيريم بله پدر و مادرها عميقا مذهبي اند ليكن مشكل اساسي اين است كه اولا- « تمام اصول تربيتي را كه اسلام توصيه كرده يا آن را نياموخته ايم و يا رعايت نمي كنيم». ثانيا - همان گونه كه اشاره شد « همه مسايل و مشكلات تربيت فرزندان به پدر و مادر ها بر نمي گردد زيرا نقش مؤثر محيط و جامعه، آموزشگاه، دوستان، محل كار، و انواع رسانه ها ي صوتي و تصويري، سينما، انترنت و تلفن همراه وغير آن را نبايد فراموش كرد. بنا براين ممكن است پدر و مادري هم به قول شما عميقا مذهبي باشند، و هم اصول تربيتي اسلام را بدانند و هم به آن عمل كنند ليكن عوامل تأثير گذار ديگر باعث شوند كه فرزندان از مسير اعتقادي و عمل مورد رضايت پدر و مادر خارج شوند و در نهایت باید گفت که خواست خود فرد به عنوان یک انسان مختار نیز دخالت اساسی دارد.
در ذيل برخي از منابع را كه به طور نسبي بعضي از اصول تربيتي اسلام را مطرح كرده اند، ذكر مي شود اگر در خصوص مسايل و اصول تربيتي از ديدگاه اسلام سؤالي داشتيد مي توانيد مجددا نامه بنويسيد و يا با شماره 09640 بدون كد با واحد تلفني اين مركز تماس بگيريد.
1- آيين مهرورزي، فصل هفتم، اثر محمد رضا کاشفي، چاپ، قم - مرکز انتشارات دفتر تبليغات اسلامي.
2- حقوق فرزندان در مکتب اهل بيت (ع)، تأليف محمد جواد طبسي، چاپ، قم - مرکز انتشارات دفتر تبليغات اسلامي.
3- والدين و مربيان مسؤول، اثر رضا فرهاديان، چاپ، قم - مرکز انتشارات دفتر تبليغات اسلامي.
4- نقش دين در خانواده،صادق احسان بخش، ناشر ستاد نماز جمعه رشت، 1372.
5- راهنماي پدران و مادران و شيوه هاي برخورد با كودكان، محمد علي سادات، دفتر نشر فرهنگ اسلامي - تهران 1372.
6- ريحانه بهشتي، مؤلف سيما مخبر، قم - نور الزهرا (س).
پي نوشت ها :
1.اخلاق و تربيت، حسين احساني فر، ص 250 -252، زمينه سازان حضور - قم.