شبهه یک حدیث شیعه

در این که احادیث بسیاری از زبان پیامبر، امامان و اصحابشان جعل شده و در کتب روایی وارد شده، شک نیست به همین جهت پیامبر و امامان اعلام کرده اند روایاتی که به ما منسوب است را به قرآن عرضه کنید و در صورت منافات با قرآن، بدانید آنها را ما نگفته ایم.
روایت مورد اشاره در کتاب استبصار شیخ طوسی آمده، ولی شیخ در همانجا به صحیح نبودن این روایت تصریح دارد.
در باب مواردی که اعاده نماز لازم است، سخن به نماز جماعتی می رسد که امام جماعت به سهو غسل یا وضو ندارد، در این صورت اعاده لازم است یا نه؟
ابتدا روایتی از امام باقر نقل می کند که راوی می پرسد اگر امام سهوا طهارت و وضو نداشته باشد، آیا اعاده نماز لازم است؟ امام می فرماید: خود امام که بر طهارت نبوده باید نمازش را اعاده کند و اعلام نداشتن طهارت به مأمومین لازم نیست و اعاده نماز هم بر آنها لازم نمی باشد :
عن زرارة عن أبي جعفر (ع) قال: سألته عن قوم صلى بهم امامهم وهو على غير طهور يجوز صلاتهم أم يعيدونها فقال: لا إعادة عليهم تمت صلاتهم وعليه هو الإعادة وليس عليه ان يعلمهم، هذا عنه موضوع .
بعد شیخ به روایت بالا اشاره می کند که دلالت دارد بر امام لازم است اعلام نماید و مأمومین هم باید اعاده کنند و این روایت را شاذ و مخالف احادیث معتبر شمرده و پذیرفتنی نمی داند:
فأما ما رواه علي بن الحكم عن عبد الرحمن العرزمي عن أبي عبد الله (ع) قال : "صلى علي (ع) بالناس على غير طهر وكانت الظهر فخرج مناديه ان أمير المؤمنين (ع) صلى على غير طهر فأعيدوا وليبلغ الشاهد الغائب" . فهذا خبر شاذ مخالف للأحاديث، وما هذا حكمه لا يعمل عليه (1)
در رد این روایت چند اشکال کرده اند:
1. روایت شاذ و مخالف روایات معتبر است و با توجه به ادله ترجیح ، روایات مخالفش پذیرفته شده و این روایت را به کنار می نهیم.
2. سند روایت مجهول است زیرا پدر عبدالرحمن عزرمی در کتب رجال توثیق نشده و معرفی نگردیده است. (2)
3. با ادله روایی و قرآنی دلالت کننده بر عصمت و تطهیر اهل بیت منافات دارد.
4. اگر چنین اتفاقی در دوران امامت حضرت افتاده بود و نماز امام بدون وضو اعلام شده بود، مخالفین که چنین نقصی را در امامان خود فراوان نقل کرده اند و برای تطهیر آنها و تنقیص امام، دنبال هر بهانه ای بودند، فراوان این را نقل می کردند و بدان احتجاج می نمودند در حالی که چنین اتفاقی نیفتاده و این نشان می دهد روایت بعد ها ساخته شده است. (3)
بنا بر این روایت بالا را گر چه در کتب خود آورده اند ولی همگی به قبول نبودن آن تصریح کرده و علت آن را بیان کرده اند.
عصمت هم دو وجه دارد:
عصمت از گناه که مهم است و خداوند کسانی را برای نبوت و امامت برمی گزیند که به اختیار و مجاهده به این مرحله رسیده باشند.
عصمت از خطا و اشتباه که این مرحله به عنایت خداست و کسانی که به اختیار و مجاهده خود به مرحله اول رسیده باشند، مورد عنایت خدا قرار گرفته و از جانب خدا برگزیده شده و به عنایت او از خطا و اشتباه در امان شده و علم ناب به آنان افاضه می گردد و بر چنین کسانی که مخلَصین و برگزیدگان خدایند ، شیطان هیچ تسلطی ندارد:
رَبِّ بِما أَغْوَيْتَني‏ لَأُزَيِّنَنَّ لَهُمْ فِي الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعينَ إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصين (4)
پروردگارا! چون مرا گمراه ساختى، من (نعمتهاى مادّى را) در زمين در نظر آنها زينت مى‏دهم، و همگى را گمراه خواهم ساخت، مگر بندگان مخلصت را.
فَبِعِزَّتِكَ لَأُغْوِيَنَّهُمْ أَجْمَعينَ إِلاَّ عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ (5)
به عزّتت سوگند، همه آنان را گمراه خواهم كرد، مگر بندگان خالص تو، از ميان آنها!
بنا بر این امامان که با مجاهده و اختیار از گناه و لغزش خوداری ورزیده و عبودیت پیشه کرده بودند ، از جانب خدا برگزیده شده و در کنف حمایت او از تصرف شیطان و از خطا و اشتباه در امان بودند.
پی نوشت ها:
1. شیخ طوسی، استبصار، تهران، اسلامیه، 1363 ش، ج 1، ص 432-433.
2. خویی، کتاب الصلاه، قم، علمیه، 1412 ق ، ج 5، قسمت 2، ص 362.
3. همان.
4. حجر (15) آیه 39-40.
5. ص (38) آیه 82-83.