بسم الله الرحمن الرحیم
با سلام و عرض تحیت
لطفاً در مورد حدیث نورانی معصوم علیه السّلام که فرموده اند:
نَََحْنُ حُجَجُ اللَّهِ عَلى خَلْقِهِ وَ جَدَّتُنا فاطِمَةُ حُجَّةُ اللَّهِ عَلَيْنا - ما (ائمّه) حجت خدا بر مردم و مادرمان فاطمه حجت خدا بر ماست.
توضیح و شرحی مستدل ارایه فرمایید.
باتشکّر فراوان- موسسه مکتب وحی – مشهد الرضا علیه السلام
خداوند متعال در ميان امت اسلامي چهارده نفر «حجت معصوم» آفريده، بدون ترديد فاطمهي زهرا عليهاالسلام جزو برترين آنان است و پس از رسولخدا و اميرالمومنين (ع) سومين شخصيت جهان هستي به حساب ميآيد و حتي برتري مقام او بر تمام پيامبران پيشين و حضرات ائمه، غير از علي(ع) ثابت است.
حضرت امام باقر(ع) در عظمت و جلالت مادرش فاطمه عليهاالسلام ميفرمايند: لقد کانت عليهاالسلام مفروضه الطاعه علي جميع من خلقاللَّه من الجن و الانس و الطير و الوحش و الانبيا و الملائکه (1).
اطاعت فاطمه عليهاالسلام بر تمام بندگان الهي حتي جن و انس، پرندگان و حيوانات، پيامبران و ملائکه واجب است.
اگرچه اين اطاعت، «اطاعت تشريعي» نيست، بلکه منظور از آن «اطاعت تکويني» است. ولي تقدم او را بر انبياي ديگر نشان ميدهد. (2) و لذا حضرت امام حسن عسکري(ع)در اين باره ميفرمايد:
نحن حجهاللَّه و فاطمه حجه علينا.(3)
ما حجت خدا و فاطمه (س) حجت ما ميباشد.
و حضرت امام زمان - عجلاللَّه تعالي فرجه الشريف - در توقيع مبارکشان ميفرمايند:
و في ابنه رسولاللَّه (ص) اسوه حسنه(4)
(فاطمه) دختر پيامبر خدا(ص) الگو و اسوه زيبا براي مردم است. اين احاديث سهگانه (به عنوان نمونه)، نشان ميدهد حضرت فاطمهي زهرا(س)يکي از حجتهاي خداوندي است و جنبهي الگويي و رهبري دارد و حضرات ائمهاطهار عليهاالسلام او را بر خود مقدم، اعمال و رفتار وي را سرمشقشان قرار ميدادند... و پيامبر(ص)، نيز ميفرمايند: ان اللَّه جعل عليا و زوجته و ابنائه حجج علي خلقه ، خداوند متعال علي، همسر و فرزندانش را حجت خود در ميان مردم قرار داده است.(5)
در پاسخ به قسمت دوم پرسش شما توجه به این نکته لازم است چهارده معصوم نور واحدند و مبنای رفتار و سیره آنان نیز یکی است اگر تفاوتی در مواضع و عملکرد آنان دیده می شود به علت اختلاف شرایط محیطی و مکانی است که هر یک مطابق وظیفه الهی عمل می کردند و این معنای حجت بودن است. یعنی اگر یکی در جای دیگری قرار می گرفت و شرایطی مانند شرایط او پیدا می کرد مثل او عمل می کرد نه خلاف او.
به دیگر سخن حجت بودن فاطمه(س) بر امامان(ع) این است که بر فضل و برتری و کمال و شرف او اعتراف دارند و سخنان او بر آنان حجت اطاعت او بر آنان به استننای علی (ع) واجب است (6) حتی علی(ع) در پاره ای جاها که فاطمه(س) پیام پیامبر(ص) به ابلاغ می کرد موظف به اطاعت بود. چنان که مجلسی (ره) در تشریح آخرین لحظات عمر پیامبر (ص) می نویسد : در حالی که دست فاطمه(س) در دست پیامبر (ص) بود آن را در دست علی(ع) گذاشت و فرمود : ... یا علی انفذ ما امرتک به فاطمه فقد امرتها باشیاء امر بها جبرئیل ع 7 یا علی آن چه فاطمه(س) به تو امر کرد به کار بند چه او را به چیزهایی مامور کردم که جبرئیل(ع) به آن امر کرده است دقت در جمله (ما امرتک آن چه به تو امر کرد )حائز اهمیت است.
پی نوشت ها:
1. بحرانی اصفهانی، عوالم، ج 11، ص 190، دلائل الامانه، ص 172.
2. گفتنی است روايات ديگري که در فضيلت رسولخدا و اميرالمومنان آمده و اين حديث را تفسير و مقيد نموده است، بنابراين حضرت زهرا از نظر رتبه پس از آن دو بزرگوار است.
3. همان، ص 7.
4. همان ، ص 8 و علامه مجلسی ره، بحار الانوار، ج 52، ص 180 .
5. حسکانی ،عبید الله بن عبد الله، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، التابعه لوزاره الثقافه و الارشاد الاسلامی، ج 1، ص 76. (عوالم ج 11، ص 107).
6. ر.ک انصاری زنجانی ،اسماعیل، الموسوعه الکبری عن فاطمه الزهراء ،نشر دلیل ما ، ج 19، ص 358.
7. علامه مجلسی ، بحار الانوار، ج 22، ص 484.
