از آن جا كه امام زمان(عج) از دیدهها پنهان است و در پشت پرده غیبت قرار دارد، نمىتوان از راه حس و مشاهده و به صورت عادى به پاسخ دست يافت؛ نیز چون سؤال از مباحث عقلى و انتزاعى نیست، از راه برهان عقلى نمىتوان پاسخ را دریافت كرد. تنها راه پاسخ گویى، روایات پیشوایان معصوم(ع) است که چون از علم برترى بهرهمند مى-باشند، میتوانند از آینده خبر دهند که از آن جمله، حوادث و مسائل مربوط به مهدى منتظر(ع) است.
در روایات صحیح و معتبر، پاسخ روشنى به پرسش وجود ندارد؛ بلکه در برخى روایات با اشاره در این زمینه سخن به میان آمده است، از جمله:
1- از امام باقر(ع) در مورد امام مهدى(عج) فرمود: «صاحب الزمان را دوغیبت است. یکى از آن دو به اندازهاى طولانى شود که برخى مي¬گویند: حضرت از دنیا رفته و برخى مي¬گویند کشته شده است اما کسى جز آنانى که امور حضرت را پىگیرى مى کنند، از مکان و فرزندان وى آگاه نیستند».( شیخ طوسى، کتاب الغیبه، ص 162)
2- امام صادق(ع): «گویا مى بینم حضرت مهدى(عج) با اهل و عیالش در مسجد سهله است».( مجلسى، بحارالانوار، ج 52، ص 317)
3- از امام هشتم(ع) در دعایى نقل شده است: «اللّهم اعطه فى نفسه و أهله و ولده و ذریته و جمیع رعیته ما تقرّ به عینه و تسرّ به نفسه؛( سید ابن طاووس، جمال الاسبوع، ص 510) خدایا، مایه چشم روشنى و خوشحالى امام زمان(عج) را در او و خانواده و فرزندان و ذریه و تمام پیروانش فراهم فرما!».
4- نیز از آن حضرت در مورد امام زمان(عج) این دعا نقل شده است: «اللهم صل على ولاة عهده و الائمة من ولده؛ (سید ابن طاووس، جمال الاسبوع، ص 510) خدایا، بر والیان و فرزندان وى که امامند، درود فرست!».
ظاهر روایات دلالت بر زن و فرزند داشتن حضرت است.
روایات به فرض پذیرش و درستى سند و صحت انتساب آن به امام معصوم، از نظر دلالت به روشنى گویا نیست که فرزند داشتن حضرت مهدی (ع) در دوره غیبت باشد.
در برخى احادیث مشکل سندى و در برخى دیگر مشکل دلالت وجود دارد.
افزون بر این روایاتى وجود دارد که با صراحت وجود فرزند را براى حضرت نفى مى کند.( مسعودى، اثبات الوصیه، ص 221)
با توجه به روایات نتيجه مي گيريم كه در مورد زن و فرزند امام مهدى(ع) سه احتمال وجود دارد:
أ) حضرت ازدواج نکرده. لازمه این احتمال آن است که امام(ع) یکى از سنتهاى مهم اسلامى را ترک کرده باشد، که با شأن امام سازگار نیست. امّا از سوى دیگر چون غیبت از اهمیت بیش¬ترى برخوردار است، به ناچار امام از سنت چشم پوشى مى کند، که اشکالى ندارد. براى حفظ مصلحت بالاتر، از مصلحت پایینتر چشم پوشى مىگردد.
ب) حضرت ازدواج كرده امّا فرزندى ندارد. نداشتن فرزند به سبب غیبت است. آیا همسر حضرت هم از عمر طولانى بهرهمند است یا این که مدّتى با حضرت زندگى کرده و بعد از دنیا رفته است؟ در این صورت حضرت به سنت ازدواج عمل کرده و بعد بدون زن و فرزند زندگیش را ادامه مىدهد.
پ) حضرت زن و فرزند دارد. آیا آنان نیز عمرى طولانى دارند؟ فرزندان حضرت نیز فرزندانى دارند؟ اگر دارند، این همه اولاد، در پى اصل خویش مى افتند و همین کنجکاوى، مسئله را به جایى مى¬رساند که با فلسفه غیبت منافات دارد.
با توجه به مطالب مذکور، نمىتوان یکى از این سه احتمال را قاطعانه پذیرفت و این به مقتضاى خرد ورزى است: در جایى که دلیل کافى براى اثبات یا انکار چیزى وجود ندارد، از ابراز حکم قطعى خوددارى گردد.
بنابراین از راه¬هایى که پیش روى ما است، نمىتوان وجود زن و فرزند را براى حضرت مهدى(عج) ثابت كرد. نیز به دیگر پرسش هایى که در مورد زن و فرزند حضرت هست، نمىتوان پاسخ قطعى داد.( براى اطلاع بیش¬تر رجوع شود به چشم به راه مهدى، جمعى از نویسندگان)
