با سلام و تشکر از ارتباط¬تان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
روایت مذکور که حدیثی قدسی است در کتب مشهور همان بند اول آن آمده است که خطاب به پیامبر (ص) خداوند متعال فرموده که: « لولاک لما خلقت الأفلاک» و در برخی از کتب، بند دوم «لو لا علی لما خلقتک» و در برخی دیگر نیز بند سوم « لو لا فاطمه لما خلقتکما» هم آمده است. (1) و لذا کل این روایت در منابع معتبر روایی به صورت مستند ذکر نشده است.
اما گذشته از بحث سندی درباره این روایت درباره مفاد این روایت باید بگوییم که اگر برداشت صحیحی از این روایت صورت بگیرد نه تنها با آیات الهی منافات ندارد بلکه مطابق همان معارفی است که از قرآن کریم برداشت می شود.
درباره مفاد و محتوای این روایت باید بگوییم که در روایت مذکور خلقت پیامبر به خلقت حضرت علی (ع) و خلقت این دو به خلقت حضرت زهرا (س) وابسته شده است و این وابستگی به دو نحو قابل تفسیر است:
یکی اینکه:
بگوییم دلالت بر ترتیب رتبه ای داشته باشد و دلالت بر برتری و فضیلت داشته باشد یعنی دلالت بر فضیلت و برتری حضرت زهرا (س) بر پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) و برتری حضرت علی (ع) بر پیامبر (ص) داشته باشد.
و دیگری اینکه:
ترتیب غایی داشته باشد نه اینکه دلالت بر فضیلت داشته باشد؛ یعنی رسیدن به هدف و غایت از خلقت پیامبر (ص) وابسته به خلقت حضرت علی (ع) و رسیدن به غایت و هدف از خلقت این دو بزرگوار وابسته به خلقت حضرت زهرا (س) باشد.
تفسیر و برداشت اول قابل قبول نیست و مسلّم است که فضیلت و برتری پیامبر (ص) بیشتر از حضرت علی (ع) و حضرت زهرا (س) می باشد.
اما برداشت دوم قابل قبول و مطابق معارف قرآنی می باشد؛ چرا که در قرآن کریم هدف از خلقت افلاک، خلقت انسان دانسته شده. (2)
و هدف از خلقت انسان هم تکامل وی و رسیدن به مقام خلافت الهی و انسان کامل است که مصداق حقیقی آن وجود پیامبر (ص) است و لذا وجود و خلقت ایشان، هدف خلقت افلاک می باشد؛ همچنین إکمال رسالت پیامبر (ص) نیز وابسته به وجود حضرت علی (ع) به عنوان وصی ایشان می باشد؛ چنانکه از آیه «إکمال دین» (3) که در روز غدیر خم نازل شده و «آیه تبلیغ» (4) که مربوط به ابلاغ حکم وصایت حضرت علی (ع) در روز غدیر خم است، این حقیقت کشف می شود.
علاوه بر این استمرار وجود وصی برای پیامبر (ص) با توجه به جهانی و جاودانی بودن رسالت ایشان و در راستای وجود خلیفه خدا بر روی زمین بواسطه وجود و خلقت حضرت زهرا (س) به عنوان کوثری که معصومین (ع) از نسل ایشان خلق شده محقق می شود و لذا رسیدن به هدف خلقت پیامبر (ص) و حضرت علی (ع) با وجود حضرت زهرا (س) تکمیل می شود.
در ضمن آیت الله گرامی کتابی در این زمینه دارند به نام « لولا فاطمه » می توانید آن را مطالعه بفرمایید.
پی نوشت ها:
1. نمازی شاهرودی، علی، مستدرك سفينة البحار، قم، مؤسسة النشر الإسلامي، 1419ق، ج 8، ص 243.
2. «وَ هُوَ الَّذي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ في سِتَّةِ أَيَّامٍ وَ كانَ عَرْشُهُ عَلَى الْماءِ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلا »(هود(11) آیه 7)
« او كسى است كه آسمانها و زمين را در شش روز [شش دوران] آفريد و عرش (حكومت) او، بر آب قرار داشت. (بخاطر اين آفريد) تا شما را بيازمايد كه كداميك عملتان بهتر است! »
3. «... الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتي وَ رَضيتُ لَكُمُ الْإِسْلامَ دينا...» (مائده(5) آیه 3).
« امروز، دين شما را كامل كردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به عنوان آيين (جاودان) شما پذيرفتم»
4. « يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ وَ إِنْ لَمْ تَفْعَلْ فَما بَلَّغْتَ رِسالَتَهُ وَ اللَّهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاس...». (مائده (5) آیه 67)
« اى پيامبر! آنچه از طرف پروردگارت بر تو نازل شده است، كاملًا (به مردم) برسان! و اگر نكنى، رسالت او را انجام ندادهاى! خداوند تو را از (خطرات احتمالى) مردم، نگاه مىدارد».
