پرسشگر محترم با سلام و تشکر از ارتباط تان با این مرکز؛
شهادت به ولایت علی (ع) به عقیده شیعه جزء اذان نیست، بلکه به قصد رجا و ثواب بیان می شود، ضمن آن که به عنوان شعار شیعه شناخته می شود.
دراین جا از نظر روایات و هم از نظر اقوالی که بین علما مطرح است، بحث مفصل است. به طور خلاصه بعضی روایات بر جواز شهادت به ولایت دلالت دارد. مانند این دو روایت:
روایت اول -امام صادق علیه السلام می فرماید : هنگامی که خداوند آسمان و زمین را خلق نمود ،منادی به امر خداوند سه مرتبه چنین ندا نمود:«أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ أَشْهَدُ أَنَّ عَلِیّاً أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ حَقّاً».(1)
روایت دوم باز از امام صادق علیه السلام روایت شده است : هروقت یکی از شما بگوید «لا إله إلا الله محمد رسول الله» پس باید بگوید «علی امیر المؤمنین ولی الله»(2) هم چنین روایات دیگری که دلالت بر جواز و استحباب شهادت به ولایت علی علیه السلام «درکنار شهادت به وحدانیت خداوند و رسالت پیامبر اسلام » دارد ،چه در اذان و اقامه نماز باشد یا درجای دیگر.
مرحوم مجلسى(ره) اول در روضة المتقین ،ج 2، ص 245 (شرح من لایحضر الفقیه) می فرماید :عمل شیعه در مورد شهادت به ولایت امیر المومنین (ع)از زمان قدیم مرسوم بوده است .علت اینکه در اخبار و روایاتی که در مورد اذان وارد شده، ذکر از شهادت به ولایت امیرالمومنین علی علیه السلام نشده است ،شاید تقیه باشد.
مرحوم صاحب جواهر (ج 9، ص 87) فرمود : مرحوم مجلسی فرموده که به شهادت شیخ و علامه و غیر این دو بزرگوار بعید نیست شهادت به ولایت امیر المومنین علیه السلام از اجزای مستحب اذان باشد، که بر ورود اخبار دراین زمینه شهادت داده اند.
با توجه به اینکه بعضی از بزرگان در سند این دسته از روایات خدشه کرده اند و از طرف دیگر اصل جواز شهادت به ولایت علی علیه السلام از مسلمات بین شیعه و سنی است، علما گفته اند شهادت به ولایت در اذان و اقامه نماز که از اجزای مستحب نماز است ،نه از اجزای واجب، اگر به قصد رجا گفته شود و نه به قصد جزء اذان بودن، جایز می باشد.
فتوای مراجع شیعه نیز چنین است که شهادت به ولایت امیر المؤمنین علی علیه السلام جزء اذان و اقامه نیست، لکن خوب است به قصد تیمّن و تبرک و رجا گفته شود.با قصد رجا، به صورتی گفته شود که معلوم شود جزء اذان و اقامه نمی باشد.(3)
پی نوشت:
1. اصول کافی، ج 1، ص 441، باب مولد النبی (ص) و وفاته.
2. بحار الانوار، ج 38، ص 318، باب 67.
3. توضیح المسائل مراجع، ج 1، مسئله 919.
