استخاره

متأسفانه بسیاری از مردم نمی‌دانند که استخاره چیست و در چه مواقعی می‌بایست استخاره کرد. استخاره به معنای طلب خیر است؛ یعنی انسان از خداوند بخواهد که او را به نیکی و خیر برساند.
خداوند انسان را عاقل آفرید که با کمک عقل بتواند از گمراهی و ظلمت نجات پیدا کند. عقل در تمام ابعاد زندگی چون چراغ هدایتی است که نورافشانی کرده و جهالت را از بین می‌برد. عقل آن اندازه اهمیت دارد که در شرع یکی از منابع استنباط احکام به شمار آمده است و رابطه نزدیکی با شرع و دین دارد.
انسان عاقل می‌بایست در هنگام تصمیم بر هر کاری، ابتدا عقل خود را حاکم کرده و از آن نظر بخواهد، مثلاً برای ازدواج، عقل می‌گوید: فردی را برای همسری برگزین که دارای اصالت خانوادگی بوده و از اخلاق و ایمان برخوردار باشد. فهم این موضوع همگانی است. کیست که نداند؟! پس در مورد ازدواج انسان ابتدا به عقل مراجعه ‌کند. چون استخاره بدون تفکر و تعقل معنی ندارد .
عامل دیگری که همسو با عقل است، مشورت است که می‌تواند تأثیر بسیاری در رفع اضطراب و شک بگذارد. قرآن می‌فرماید: «شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلين‏؛ در كارها با آنان مشورت كن، و چون تصميم گرفتى، بر خدا توكل كن، زيرا خدا توكل كنندگان را دوست دارد.»(1)
حال اگر با عقل و مشاوره راه به جایی نبرد و هنوز زاویه‌ هایی پنهان و ناشناخته باقی مانده باشد، برای اطمینان خاطر و نجات از حیرت و سردرگمی، نوبت به استخاره می رسد. برای گرفتن استخاره باید به شخص عالمی که با آشنا با معانی و اشارات قرآن باشد، مراجعه شود تا با راهنمایی این کتاب آسمانی، از حیرت و اضطراب بیرون آید.
بنابراین استخاره تنها در مواردی است که انسان بعد از تعقل و تفکردر حیرت و سرگردانی مانده باشد. بر این اساس در امر مهمی مثل ازدواج، مشورت با دیگران و کمک گرفتن از عقل مقدم بر استخاره است. چون به نتیجه رسید، نیازی به استخاره نیست، ضمن آن که استخاره هیچ لایه پنهانی را برای انسان آشکار نمی سازد، بلکه تنها نقش آن بیرون آمدن از تردید و دو دلی است. هیچ حکم شرعی نیز بر آن بار نمی شود.
بنابراین در مورد مهمی چون ازدواج ، استخاره بدون هیچ مقدمه ای درست نیست. بلکه تصمیم عاقلانه آن است که به جای استخاره، در این مورد مشورت بیش تری با دیگران داشته باشند.
علاوه بر آن که در انتخاب همسر ملاک هایی وجود دارد که باید به آن ها توجه شود. استخاره هیچ کدام از این ملاکات را برای طرفین روشن نمی کند.در صورت تمایل در مکاتبات بعدی در این زمینه صحبت می کنیم.
در صورتی که فرد استخاره کرد و بد آمد، بهتر است برای مدتی صبر کند و بار دیگر در این باره فکر کند و با صاحب نظران مشورت کند. اگر بعد از تعقل و تفکر باز هم در حیرت و سرگردانی مانده باشد می تواند دوباره استخاره کند.

پی‌نوشت‌ :
1. آل عمران (3 ) آیه 159.