این قانون که فردی که دارای مرجع تقلید نباشد نماز و روزه اش درست نیست از کجا آمده است؟

با سلام و سپاس از ارتباط¬تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

این قانون از آیات و روایات آمده و به این صورت است:
یک فرد یا باید خود مجتهد و اهل استنباط باشد و بتواند دستور اسلام را از آیات و روایات به دست آورد و عمل کند.
یا باید به احتیاط عمل کند و اگر در مساله ای دو یا چند فتوا هست به گونه ای عمل کند که هر کدام از آن فتواها مطابق واقع بود ، او به آن عمل کرده باشد.
یا باید از مجتهد و اسلام شناسی که توان درک و فهم دستورات و احکام از قرآن و روایات را دارد و از دیگر مجتهدان توانمند تر و عالم تر است، تقلید کند. (1)
چون غالب افراد خود به حدی نرسیده اند که با مراجعه مستقیم به قرآن و روایات، احکام فرعی خود را استنباط کنند و استنباط احکام کار هر فردی که عربی بداند و بتواند ترجمه آیات و روایات را بفهمد، نیست. زیرا اولا آیات و روایات ناسخ و منسوخ و مطلق و مقید و عام و خاص و مجمل و مبین و ... دارند و بسیاری از روایات جعلی است یا معتبر نمی باشند و بسیاری از آیات و روایات در نگاه اول با هم تعارض دارند و باید فرمول های رفع تعارض یا ترجیح را بداند و ... ؛ از این رو برای فهم دستورات باید تبحر داشته و مقدمات فراوانی را کسب کند و اطلاع فراوان داشته باشد که فقط در توان عالمان با استعدادی است که سال ها با پشتکار و تلاش فوق العاده به مرتبه استباط رسیده باشند.
عمل به احتیاط هم بسیار مشکل است. چون هم باید موارد اختلاف فتوا را بداند و هم چگونگی احتیاط را؛ از طرف دیگر عمل به احتیاط به غایت مشکل و سنگین است زیرا گاهی تکلیف فرد را دو یا چند برابر می کند.
از این رو بهترین و عاقلانه ترین راه ،عمل به فتواهای اسلام شناسی است که شرایط استباط را دارد و از جانب خدا و پیامبر اجازه دارد فتوا بدهد و مردم هم در عمل به فتوای او مأجور و معذور می شوند. این دستور قرآن و روایات است که از عالمان اطاعت شود تا هدایت حاصل گردد:
يا أبت إني قد جاءني من العلم ما لم يأتك فاتبعني أهدك صراطا سويا(2)
پدر (عمو ) از علمی که به من داده شده پیروی کن تا تو را به راه راست ببرم.
من كان من الفقهاء صائنا لنفسه مخالفا لهواه مطيعا لأمر مولاه فعلى العوام أن يقلدوه (3)
هر کدام از فقیهان که خویشتن دار، مخالف هوا و هوس و مطیع اوامر خدا و رسول بود، باید عوام مردم که به اجتهاد نرسیده اند، از او تقلید کنند.
آیات و روایات در این زمینه که حکم روشن عقل است، فراوان می باشد.
خلاصه آن که همانطورکه ما در همه امور حکم می کنیم که ناآگاهان به آگاهان باید مراجعه کنند. و اگر شخصی متخصص فن و حرفه ای نباشد و اقدام به آن کار کند همه عقلای عالم او را ملامت می کنند. در امور مربوط به دین هم همینطور است.اگر قراراست ما دین دار باشیم و دستو.رات خدا را عمل کنیم. باید گروهی باشند تا دستورات دین را از میان منابع آن (قرآن و روایات و...) برای ما استخراج کنند. این گروه همان عالمان دینی هستند.
آیا به نظر شما همه مردم قادرند تمام احکام را از منابع آن استخراج کنند؟ آیا این کار نیاز به تخصص ندارد؟ آیا صحیح است بگویم تمام مردم در زمان مریضی خودشان را درمان کنند؟ چطور طبابت نیاز به تخصص دارد. اما استنباط احکام از میان صدها هزار آیه و روایت نیاز به تخصص ندارد؟
پس تقلید کردن از عالمان دینی چیزی است که علاوه بر روایات عقل تمام انسانها به آن حکم می کند.
پی نوشت ها:
1. امام خمینی، تحریر الوسیله، ترجمه اسلامی، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1383 ش، ج 1، ص 5.
2. مریم (19) آیه 43.
3. عاملی ، مدارک الاحکام ، قم ، آل البیت، 1414 ق، ج 1، ص 7.