در هر شریعتی برای مومنان اعمال و تکالیفی تعیین شده است که برخی مربوط به رفتارهای فردی و برخی مربوط به روابط اجتماعی است. برخی از کارها هم در حوزه روابط بین انسان و خداوند تعریف می شود که به عنوان عبادات شناخته می شود ، در همه شرایع چنین تکالیف عبادی وجود داشته و دارد .
در اسلام هم این دستورات در قالب های گوناگون بیان شده که یکی از آن ها لزوم روزه گیری در ماه مبارک رمضان است . اما ضرورت انجام تكاليف مربوط به همه افراد نبوده و تنها براي افرادي كه به سطح معيني از رشد فكري و جسمي - كه به آن بلوغ گفته مي شود - رسيده اند ، تكليف مي شود .
دختران از آن رو كه در برخي ویژ گی های جسمي و فكري متفاوت از پسران هستند ، در سنين پايين تر يعني در پايان نه سالگي به انجام تكاليف ديني مكلف مي شوند .
در انجام وظايف ديني علاوه بر شرط بلوغ، شروط ديگري هم در لزوم و وجوب عمل وجود دارد ، يعني ضرورت انجام تكاليف مانند روزه داري با فرض برخورداري از برخي شرايط بر هر انسان بالغی ضروری و لازم است .
یکی از شرایط توان و قدرت روزه داری است ، در نتيجه اگر فردی توان جسمی روزه گرفتن را نداشته باشد و یا دچار بیماری و مانند آن باشد، از انجام تکلیف معاف می شود، بلکه نباید روزه بگیرد. در خصوص دختران تازه بالغ، یعنی کسانی که وارد ده سالگی شده اند ، اگر شرایط زمانی و جغرافیایی و توانایی های جسمی آنان اجازه روزه داری را بدهد- هرچند اين كار با فراهم آوری مقدمات توسط خانواده باشد- انجام تکلیف بر آن ها ضروری است، چنان که بسیاری از دختران در این سنین بدون مشکلی به انجام وظیفه مشغول می شوند .
اما اگر طول روز یا وضع خاص محیطی و محل زندگی یا ضعف جسمی دختر به حدی بود که بر اساس ضوابط معیّن شده شرع ، توان روزه داری وجود نداشت ، تکلیف بر عهده او نخواهد بود و تکالیف جایگزین یا بدل – كه فقها بيان کرده اند – برای ايشان در نظر گرفته می شود .
در نتیجه روزه گرفتن دختر بچه نه ساله که توان روزه دارای را دارد، بر اساس تکالیف انسانی او و رفتاری کاملا انسانی و در عین حال شرعی است ؛ بلکه بر عکس، ترک این دستور و مخالفت با دستورات الهی( که می تواند موجب از دست دادن سعادت ابدی گردد ،) عملی غیر عقلانی و غیر انسانی شمرده می گردد .
اما اگر فرد به دلايل خاص توان انجام اين عمل را ندارد ، از جانب شريعت هيچ اصرار بي مورد و الزام غير منطقي در اين مساله وجود ندارد. در همه تكاليف اسلامي جاي مشخص موارد خاص و استثنايي ديده شده و براي آن ضابطه و قاعده اي تعريف شده است .
۱۳۹۱/۰۲/۰۱ ۱۳:۵۷
شناسه مطلب: 66699






