اقتصادی دینی اجتماعی

با سلام و سپاس از ارتباط¬تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

پرسش 1:
اقتصادي ديني اجتماعي
شرح : با سلام من چندتا سوال در باب هاي مختلف دارم. فقط انشاءالله سريع بم جواب بديد ممنون ميشم سوالات من اينه: 1-آيا دانشگاه علمي کاربردي بهتره يا آزاد؟
پاسخ:

با اميد و آرزوي توفيق و تحصيلات همراه با آگاهي خدمت شما عرض کنم شما بهتر است با مشاوران تحصيلي که در مراکزي مانند قلم چي، ماهان و... هستند در ارتباط بوده و مشاوره تحصيلي بگيريد. موفق باشيد.

پرسش 2:
کسي که متاسفانه عمل استمنا را انجام مي دهد و براش عادت شده روز قيامت به بهشت ميره ياجهنم؟
پاسخ:

مي توان از دو جنبه به سوال شما نظر افکند:
از نظر روانشناختي:
1. همان طورکه مي دانيد تقريباً صد درصد استمناها قابل درمان هستند و اگر شما به بدترين وجه به استمنا عادت کرده باشيد باز مي توانيد با يک دارودرماني ساده و موقت و همچنين 5 و 6 جلسه رواندرماني به درمان آن نايل آمد. مثلاً اگر شما به يک روانپزشک مراجعه نماييد مي توانيد با صلاحديد و تجويز ايشان به مصرف داروهاي کاهنده اضطراب و افکار پريشان بپردازيد. اين داروها مي تواند بدون هيچ گونه اعتيادي، رهايي بخش شما از دام عادت استمنا باشد.
همچنين يک روانشناس باليني مي تواند تکنيکهاي تن آرميدگي (ريلکسيشن)، تکنيک هاي حواس پرتي و فنون شناختي -رفتاري مقابله با افکار مزاحم جنسي را به شما بياموزد.
اگر شما به نحو اصولي به درمان اين عادت ناپسند همت گماريد شک نکنيد که بين 2 تا 6 ماه از اين عادت رها خواهيد گشت.
از نظر ديني:
مسلم آن است که استمناء از اعمال زشتي بوده که داراي آثار روحي و جسمي فراوان است و دين نيز آن را حرام شمرده و فاعل آن را مستحق عذاب الهي مي داند. آن چنانکه از امام صادق (ع) نقل شده است که فرمود روز قيامت خداوند با شخص خودارضا گفتگو نمى‏کند و از چشم خدا مى‏افتد.(1) و يا در حديث ديگري از امام نقل شده است كه فرمود" سه گروهند كه خداى روز رستاخيز با آنان سخن نمى گويد و به آنان نظر رحمت نمى‏فرمايد و آنها را نخواهد ستود و ايشان را عذابى دردناك است،... و آنان كه استمناء كنند (2) و در روايت ديگري از رسول خدا (ص) نقل شده است كه فرمود: کسى که خودارضايى مى‏کند، ملعون است. (3)
بر اين اساس براي چنين شخصي عذاب و جهنم بيان شده است و هيچگاه نمي توان به بهانه عادت و ...خود را معذور و در نتيجه مستحق عذاب نداند. چرا که در اين صورت تمامي افراد گنهکار مانند زناکاران و سارقان و جانيان و... خود را معذور دانسته و خود و ديگران را به تکرار و در نتيجه عادت به اين عمل سوق مي دهند به علاوه آنکه اساساً وعده عذاب و جهنم براي جلوگيري از افراد از اصل گناه و يا حداقل براي جلوگيري از عادت به گناه است. حال اگر کساني که به گناه عادت کرده،عذاب نشوند افراد عادي به طريق اولي نبايد عذاب شوند.
البته توجه داشته باشيد گر چه چنين شخصي مستحق مذمت و عذاب است. اما استحاق عذاب لزوماً ورود به جهنم را به همراه ندارد، زيرا چه بسا ممكن است شخص با بلاي دنيوي، يا عذاب حين مرگ، يا عذاب در برزخ و... مجازات شده و پاك شود و در نهايت با روحي پاك وارد قيامت شود يا امکان دارد افرادي كه در طول عمر خود برخي از گناهان را مرتکب شده و با عذاب هاي ياد شده هم پاک نشوند، به خاطر برخي اعمال نيك، شفاعت شامل حال آن ها شده و در نتيجه وراد جهنم نشوند. آن ها مستحق عذابند. اما به خاطر شفاعت، جهنم از آن ها دور شده است.
بر اين اساس آنچه ما انسان ها مي توانيم بيان كنيم، حداكثر آن است كه بگوييم چنين فردي مستحق عذاب است اما آيا ضرورتاً به خاطر اين استحقاق، وارد جهنم مي شود ؟ از داوري ما خارج است به علاوه آنكه با فرض ورود، اين امر به معناي آن نيست كه جهنم دائمي بوده و امكان ورود به بهشت براي او فراهم نباشد. لذا ممكن است مقداري عذاب شده و در نهايت وارد بهشت شود.
پي نوشت ها:
1. محمدي ري شهري، محمد، ميزان‏الحکمه، چ دارالحديث، قم، 1387ه ش، ج12، ص5654.
2. نيشابورى، ‏فتال، روضة الواعظين و بصيرة المتعظين‏، چ رضى،‏ قم، بي تا، ص746.
3. محمدي ري شهري، محمد، ميزان‏الحکمه، چ دارالحديث، قم،1387ه.ش، ج12، ص5654.

پرسش 3:
چرا پول خمسي از ما مي گيرند به آخوندها مي دهند. براي چي اگر دولت طرفدار آخوندهاست. بودجه اي براي آنها در نظر نمي گيرد؟ با تشکر
پاسخ:

تمامي علما و فقها و مفسران اصل وجوب خمس را قبول دارند. هيچ کدام آن را مستحب ندانسته اند. سخن را از آيه خمس در قرآن آغاز مي نماييم:
و اعلموا انما غنمتم من شيء فان لله خمسه و للرسول و لذي القربي و اليتامي و المساکين و ابن السبيل ان کنتم آمنتم بالله و ما انزلنا علي عبدنا يوم الفرقان يوم التقي الجمعان و الله علي کل شيء قدير (1)
بدانيد که هر گونه غنيمتي به دست آورديد، خمس آن براي خدا، و براي پيامبر، و براي ذي القربي و يتيمان و مسکينان و واماندگان در راه ( از آن ها ) است، اگر به خدا و آن چه بر بنده خود در روز جدايي حق از باطل، روز درگيري دو گروه ( با ايمان و بي ايمان ) روز جنگ بدر نازل کرديم، ايمان آورده ايد، و خداوند بر هر چيزي تواناست .
در ادامه تنها به بيان نكاتي بسنده مي كنيم.
1- اختيار مصرف خمس در زمان حضور امام معصوم (ع) با آنها است و در زمان غيبت با مجتهد جامع الشرائط مي باشد.
2- مجتهد در زمان غيبت بايد سهم امام (ع) را در امور مربوط به دين مانند تبليغ دين و دفاع از دين و بيان احکام دين و امثال اين امور مصرف کند.
به عبارت ديگر بايد در اموري مصرف کند که مورد رضايت امام زمان (عج) باشد و يکي از مواردي که يقينا مورد رضايت امام زمان است صرف در امور دين و حوزه هاي علميه است که زندگي حوزويان وقف در امور دين مي باشد.
هر چند در موارد ديگري نيز اگر مجتهد مصلحت بداند اجازه مصرف مي دهد.
3- جامعه به اقشار مختلف نياز مند، است همان طوري که جامعه به دکتر و مهندس و غيره نياز دارد به روحاني نيز نيازمند است و قسمت عمده مشکلات جامعه ديني را روحانيت برطرف مي کند.
4- با توجه به گسترش شبهات در امور ديني و گسترش علوم مختلف و پاسخ گوي در برابر شبهات، آن قدر وقت گير مي باشد که يک طلبه نمي تواند در کنار تحصيل علوم ديني مشغول به کارهاي اقتصادي شود و اگر مشغول به کار هم باشد از مقصد و هدف اصلي باز مي ماند، و به ناچار زندگي خود را بايد وقف تحصيل و تبليغ علوم ديني نمايند و با همان شهريه نا چيز و با فقر اقتصادي بسازد که از اين جهت طلاب حوزه قابل تقدير و ستايش اند.
اينكه گفته شود دولت به حوزه حقوق بدهد تا خمس نگيرند افزون بر اين اشكال كه پرداخت خمس واجب است. اگر چه صرف در حوزه علميه نشود. زيرا بايد در مصرفهاي جايگزين هزينه شود.
اشكالي ديگري در اين باره وجود دارد كه حوزه هاي علميه شيعه همواره استقلال مالي خود را از حكومت ها حفظ نموده اند و در اين راستا توفيقات بسياري براي جامعه مسلمين داشته كه از جمله آنها بركت انقلاب اسلامي است و به فرض پذيرش دولت مبني بر پرداخت حقوق به حوزويان حوزه علميه اين پيشنهاد را نمي پذيرد. زيرا هميشه دولت حامي حوزه علميه نبوده و چه بسا نباشد بنا بر اين اگر وابسته به دولتها و حكومت ها باشد بايد نسبت به حكومت جانبدارانه و نه حقيقت محور عمل كند و اين بزرگترين آسيب براي حوزه علميه است. وانگهي چنانچه در مسير بيان حقيقت و روشنگري مردم مخالفت با حكومت نمايد از آن رو كه وابستگي مالي به حكومت دارد. حكومت آن را به عنوان اهرم فشار عليه حوزه به كار مي گيرد.
بنا بر اين همان گونه كه در زمانهاي گذشته حوزه علميه از راه اعانات مردمي و وجوهات مومنين تامين مي شده و به هيچ روي وابستگي مالي به حكومتها نداشته، حتي در جمهوري اسلامي ايران نيز همين رويه بايد ادامه داشته باشد. همان گونه مقام معظم رهبري نيز بر اين ديدگاه تاكيد دارند.
چنانچه مايل به پي گيري اين مبحث هستيد مي توانيد به كتاب بررسي تاريخي و فقهي خمس / (سير تاريخي و احکام خمس) / قم / بوستان کتاب / عبد الرحمن انصاري و...، مراجعه نماييد.
پي نوشت ها
1. انفال(8)آيه 41 .