دین

با سلام و سپاس از ارتباطتان با مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی

در قرآن فلسفه آفرینش زن و مرد در کنار هم به خوبی تبیین شده است ،«وَ مِنْ ءَايَاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكمُ مِّنْ أَنفُسِكُمْ أَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُواْ إِلَيْهَا » (1)« از نشانه های خدا این که از جنس خودتان برای شما جفت و همسر آفرید تا در کنار همسر آرامش یابید». با اندک توجهی به آیه شریفه خواهیم دید مخاطب "لکم" هم مرد و هم زن است و هم چنین است "ازواج" هم به معنای مرد و هم زن است.
مرد و زن لباس هم اند و هم مرد در کنار زن آرامش می یابد و هم زن در کنار مرد، به همین جهت در آیه دیگر می فرماید:« هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَ أَنتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ »(2) ؛«زنان لباس شما و شما لباس آنانید.» لذا همانطور که اشاره فرمودید ؛ راز اصلی همراهی زن و مرد در قالب یک خانواده فراتر از مسائل شهوانی و تامین لذت های جنسی یکدیگر می باشد ،بلکه همه این دستورات الهی فراهم نمودن آرامش لازم جهت رسیدن به کمالات دنیوی و اخروی می باشد که آن هم با انجام وظایف و دستورات الهی حاصل می شود اگر چه این وظائف نسبت به افراد و شرایط های مختلف ، متفاوت می باشد ،ولی در نهایت راه رسیدن به کمال برای هر فرد عمل به همان وظائفی است که در دنیا متوجه او می باشد (مثل عبادتهای فردی و اجتماعی ، وظائف و تکالیف در مقابل اعضاء خانواده مثل والدین و همسر و شوهر و فرزندان و ...).
البته نباید تفاوت تکالیف زن و مرد نسبت به برخی مسائل نظیر مسائل جنسی و زناشوئی و یا الزام زن به اطاعت و تمکین از شوهر در مسائل زناشویی باعث احساس تبعیض شود، زیرا این تفاوت ها ناشی از تفاوت در ارزش ذاتی افراد نیست بلکه متناسب با تفاوتهای جسمی و روحی طرفین و نقش آفرینی آنها در عرصه خانواده و زندگی می باشد .
لذا توصیه هائی نظیر اینکه فرمودند جهاد زن در خوب شوهر داری نمودن اوست معنی و مفهوم دقیقی دارد که در همین راستا می باشد و به همین دلیل حقوق زن و شوهر نسبت به همدیگر حقوق دوجانبه است ،که از بيان حضرت امير(ع) در نهج‏البلاغه نیز مى‏توان همین مطلب را برداشت نمود . (3) يعنى اگر براى زن نسبت به شوهر حقى واجب مى‏شود، در برابر آن براى شوهر هم نسبت به همسر حق ديگرى واجب مى‏گردد و هر دو، هم حق دارند (حقى كه به سود آنان است) و هم وظيفه (حقى كه بر عهده آنان است و بايد ادا كنند).
البته حق الزامی شوهر بر زن فقط بهره‏گيرى جنسى و لوازم آن از جمله حق تعيين مسكن می باشد . زن هم در قبال آن حق نفقه و همخوابى و معاشرت نيكو دارد.اما حقوق فراوان ديگرى كه افراد به عنوان حق شوهر و یا همسر شمرده مى‏شوند در بسیاری موارد اصلا مخصوص حوزه زن و شوهر نظیر زناشوئی نیست ، بلکه نوعا از حقوق انسان ها بر عهده یک دیگر می باشند.و روایاتی هم که حقوقی فراتر از موارد مذکور برای شوهر اثبات می کند، یا از لحاظ سندی و روایی اشکال دارند، یا دلالت بر حق ویژه ای برای مرد به نحو "حق و وجوب" نمی کند و حداکثر توصیه برای استحکام خانواده و زیاد شدن صمیمیت بین زن و مرد است.
در جمع بندی همه حقوق متقابل زن و شوهر به جهت انجام وظایف آن ها تعریف شده و همه این تکالیف با همه تفاوت های ظاهری به یک هدف منتهی می گردد که همان کمال و تعالی فرد در پیشگاه الهی باشد و شکل وظیفه را نمی توان در خصوص نتیجه دخیل دانست بلکه همان نتیجه ای که مرد از جهاد در راه خدا می برد ، زن از حُسن شوهر داری می برد .

- پی نوشت ها:
1. روم(30)آیه21.
2.بقره(2)آیه187.
3. عبده، محمد، خطب الامام علی (نهج البلاغه)،دار الذخائر، قم، 1412 ق.، ج 2، ص 198