سلام.کدام ایه از قران درباره اختیار کردن زن تا4تا هست؟, این 4 تا همه آنها دائمی هستند با موقت یا دائمی و موقت؟از نظر فقهی تا اختیار چند زن جایز هست؟آیا تناقضی با قانوان حمایت از خانواد ندارد؟شرایط خاصی برای اختیار کردن چند زن لازم هست؟
با سلام و سپاس از ارتباط¬تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
در سوره نساء دو آیه وجود دارد که یکی از آن آیات اجازه اختیار کردن تا چهار همسر دایم و دیگری اجازه اختیار همسر موقت بدون تعیین عدد و محدودیت را به مرد می دهد و البته در آیه شریفه مربوط به چهار زن دایم، هشداری به چشم می خورد که اگر ترس از عدم اجرای عدالت از طرف مرد نسبت به چند همسری وجود دارد، به تک همسری اکتفا کند.
خدای متعال فرمود:
"... فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ فَإِنْ خِفْتُمْ أَلاَّ تَعْدِلُوا فَواحِدَةً أَوْ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ ذلِكَ أَدْنى أَلاَّ تَعُولُوا" (1)
... با زنان پاك (ديگر) ازدواج نمائيد، دو يا سه يا چهار همسر و اگر مىترسيد عدالت را (درباره همسران متعدد) رعايت نكنيد، تنها يك همسر بگيريد، و يا از زنانى كه مالك آن ها هستید استفاده كنيد، اين كار، از ظلم و ستم بهتر جلوگيرى مىكند.
مفاد این آیه شریفه این است که مردان می توانند تا چهار همسر دایمی از راه نکاح اختیار کنند و اگر خوف و ترس از اجرای عدالت دارند تنها یک همسر بگیرند.
و اما در آیه ذیل، محدودیتی برای اختیار همسر موقت برای مردان وجود ندارد و در صورت متعه(عقد موقت) می بایست اجرت آن را به زنی که با او عقد موقت بسته اند،بدهند و معنای استمتاع مربوط به عقد موقت است.
"...فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ فَريضَةً وَ لا جُناحَ عَلَيْكُمْ فيما تَراضَيْتُمْ بِهِ مِنْ بَعْدِ الْفَريضَةِ إِنَّ اللَّهَ كانَ عَليماً حَكيماً"(2)
... و زنانى را كه متعه (ازدواج موقت) مىكنيد،واجب است مهر آنها را بپردازيد. و گناهى بر شما نيست در آنچه بعد از تعيين مهر، با يك ديگر توافق كردهايد. (بعداً مىتوانيد با توافق، آن را كم يا زياد كنيد.) خداوند،دانا و حكيم است.
باید بدانیم قرآن و احادیث منابع اصلی استنباط احکام فقهی اند و فقه بدون اجازه آن منابع نمی تواند به طور مستقل حکمی را وضع یا رفع کند. فقه همان چیزی را باید بگوید که کتاب(قرآن) و سنت(روایات)می گویند.
البته باید یاد آوری کنیم مباحث مربوط به ازدواج مجدد چه به شکل دایم و یا موقت مباحثی حساس و پر تنش است و ورود در این حوزه باید با رعایت همه جوانب باشد. و همین که می بینیم در آیه شریفه، به موضوع عدالت تصریح شده است، می طلبد که بدانیم این موضوع، موضوع آسانی نیست. در این زمینه می توانید از مطالعه کتاب نظام حقوق زن در اسلام تاليف شهيد مطهري بهره مند شوید.
پی نوشت ها:
1. سوره نساء، آیه 3 .
2. همان، آیه 24 .
