عرفان

آرمان پاكي كه داريد، شايسته تحسين است. نامه شما قبل از هر چیز نشان روح پاک و بی آلایش شما است. از این که در آغازین روزهای نوجوانی در اندیشه ساختن روح و جان خویش برآمده تا با عزم و اراده قوی به وادی نور و پاکی قدم نهید، بسیار خوشحالیم.
حقیقت آن است که هرچند وجود استاد اخلاق در روند تهذیب نفس بسیار مؤثر و مفید است. ولی نبود آن مانع تهذیب نیست. انسان باید تلاش کند هرگز معصیتی در زندگی اش رخ ندهد و واجبات انجام شود که این امر نیاز به مراقبه و محاسبه است. یعنی پس از آن که هر روز صبح تصمیم بر چنین نکاتی گرفته شود، در طول روز مراقبت نماید و شب ها محاسبه کند. به مقداری که موفق بوده‌ خدا را شکر کند. اگر مرتکب گناهی شده‌ استغفار کند. در ابتدا سخت است. ولی پس از مدتی شیرین خواهد شد.
آری ، اگر واقعاً استاد خوبی نصیب انسان شود، بسیار سودمند خواهد بود، اما اگر دسترسی به استاد نیست، یا انسان به کسی اطمینان ندارد و یا به هر دلیل شرایط و فرصت آن مهیا نیست، باید آگاهی خود را بالا ببرد و به آن چه دانسته است عمل کند. اگر چنین کند خداوند به تدریج آگاهی‏های او را افزون تر می‏سازد و این مسأله خلأ استاد را پر می‏کند.
از آیة الله بهجت رحمه الله علیه در همین موضوع سؤال می‌‌شود: آیا در سیر به سوی خداوند، باید استاد داشت؟ با فرض نبودن استاد چاره چیست؟ ایشان می‌‌فرمایند "استاد تو علم تو است. به آنچه می‌‌دانی عمل کن، آنچه را نمی‌دانی، کفایت می‌‌شود."
ایشان در جایی دیگر می فرمایند:«هر کس به آن چه می‌داند و یاد گرفته است، عمل کند ،خداوند دانش آن چه را که نمی‌داند به او عنایت می‌کند». (1) روایات و احادیث متعددی به همین مضمون وارد شده است(2)
با توجه به آن چه گذشت:
رهنمود ما برای رسیدن به مقامات بالای معنوی شما دوست محصل عزیز، رعايت یک نکته کلیدی و راهبردی است که در یک عبارت خلاصه می شود : " تحصيل همراه با تهذيب ".
امام خميني (ره) در سفارش به جوانان مي فرمود:
تحصيل همراه با تهذيب و همراه اخلاق فاضله انساني است كه مي تواند ما را به حيات انساني برساند و مي تواند كشورها را از وابستگي نجات بدهد. اگر شما جوان ها دنبال تحصيل كه مي رويد، دنبال اين معنا باشيد كه يك تصديقي (مدركي)، دیپلمی و... بگيريد و آن را وسيله قرار بدهيد براي استفاده مادي خودتان، اين همان انحرافي است كه آن ها (دشمنان) مي خواهند.(3) شما جوانان از حالا بايد شروع كنيد به جهاد اكبر (خودسازي). نگذاريد كه قواي جواني از دست تان برود. هر چه قواي جواني از دست برود، ريشه هاي اخلاق فاسد در انسان زيادتر مي شود و جهاد مشكل تر... اگر چنانچه شما خودتان را ساختيد و فضایل انساني را در خودتان ريشه دار كرديد، آن وقت در همه مراحل پيروز هستيد. مملكت تان را مي توانيد نجات دهيد. (4)
بنابراین برای حرکت در مسیر بندگی در کنار تحصیل به خودسازي توجه ویژه داشته باشید. درس را برای خدا و خدمت به بندگان خدا بخوانید. مطمئن باشید قله های علم و دانش و معرفت را فتح خواهید کرد.
مقام معظم رهبری نیز در توصیه های خود به جوانان و نوجوانان بر تهذیب نفس در کنار تحصیل تاکید کرده اند و در سخنی حکیمانه فرموده اند:
من به جوان ها مى‏گويم: تحصيل، تهذيب، ورزش. تحصيل كنيد؛ يعنى نيروى خرد، فكر، مغز، علم در شما تقويت شود. ... در كنار تحصيل، تهذيب باشد. دل هاى شما جوان ها نورانى است؛ فطرت الهى در شماها زنده و درخشان است...تهذيب شامل رفتارها هم مى‏شود؛ رفتار با پدر و مادر. پدر و مادرهاي تان را هم دوست بداريد و هم اين دوستى را به آن ها ابراز كنيد؛ هم احترام شان كنيد. هم اطاعت شان كنيد؛ در داخل محيط خانه، اخلاق شما، رفتار شما مى‏تواند يك خانواده را بسازد. (5)
در روایات آن چه درسوال مطرح کرده اید، نیافتیم شاید مراد ناقل آن مراحل خاصی از سیر و سلوک است. در این زمینه می توانید با همکاران ما در بخش تلفنی به شماره (09640) صحبت کنید.
موفق باشید.
پي نوشت ها:
1. مؤسسه البهجه، بهجه القلوب ( زندگی نامه آیة الله بهجت )، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت بهجت، ص 38.
2. شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مؤسسه آل البيت عليهم‏السلام قم، 1409 ه.ق، ج27، ص164.
3. صحيفه نور، موسسه نشر آثار امام خمینی، ج 14، ص 13.
4. همان، ج 7، ص 211.
5. به نقل از پایگاه اطلاع رسانى مقام معظم رهبرى، جملات فوق بخشى از بیانات مهم و حکیمانه رهبر فرزانه انقلاب در جمع جوانان انجمن هاى اسلامى دانش آموزى در تاریخ نوزدهم اردیبهشت ماه سال 1386 مى باشد.