سوال در مورد اموات

با سلام و سپاس از ارتباطتان با مركز ملي پاسخگويي به سؤالات ديني
انسان پس از مرگ اگر چه به لحاظ ظاهری پرونده اعمال دنیویش بسته شده و عمر جسم او پایان می یابد، اما مرگ حقیقتا برای نفس و روح انسان یک انتقال از عالم دنیا به عالم برزخ می باشد، لذا روح اموات پس از مرگ در عالم برزخ به سر می برد و ارتباطشان با دنیا به کلی قطع نمی شود؛ و از اعمال و رفتار گذشته خود و همچنین سایر انسانهای مرتبط با خود تاثیر می پذیرد، لذا همانطور که بخشی از پرونده اعمال آنها باز می ماند و پس از مرگ نیز نتیجه اعمال و رفتار و آنچه از خود به جای گذاشته اند به آنها بر می گردد (1)
به همین صورت دعا ها و صدقات و خیرات و ثوابهائی که دیگران نثار آنها می کنند نیز به آنها می رسد و در وضعیت آنها در عالم دیگر تاثیر گذار خواهد بود ، امام صادق (ع)فرمود: میت به خاطر طلب رحمت و استغفار بازماندگان خوشحال مى شود، همان گونه که افراد زنده با هدایا خوشحال مى شوند.(2)
یکی از کارهای نیک در این زمینه رفتن به مزار اموات است و در روایات دیگر نیز تأکید شده که وقتی برای زیارت اهل قبور رفتید، برای همه آنها طلب مغفرت و رحمت نمایید.(3) لذا بهترین چیزی که می توان برای اموات خواند واز خداوند درخواست نمود طلب رحمت و مغفرت برای آنها می باشد که هم می توان با دعا نمودن و در خواست مستقیم از خداوند این کار را انجام داد و هم می توان با دادن صدقات و خیرات همچنین خواندن قرآن ویا جزئی از آن بخصوص سوره های فاتحه، قدر، توحید، یس و ... به نیابت از اموات و یا نثار ثواب آن به روح آنها زمینه آن را فراهم نمود.
البته همه این اعمال خیر نظیر خواندن قرآن و دعاها غیر از رحمت ومغفرتی که برای میت به دنبال خواهد داشت و باعث خوشحالی او در عالم برزخ می‏شود. بیش از آن برای شخص خواننده مفید خواهد بود و باعث تذکر و یاد قیامت و آخرت و هدایت و نورانیّت قلب خود او خواهد شد .(4)
به هر حال با توجه به اينكه روح درگذشتگان جز در موارد خاص كه متوجه عالم دنيا و فرزندان و اطرافيان مي گردد ، در عالم برزخ بوده و بدون توجه به عالم دنيا به سر مي برد ، نيازي به حضور مرتب و روزانه بر سر قبور آنها نيست اگر چه براي تذكر خود افراد مفيد است ولي توصيه نشده است ،خصوصا كه مي توان از راه دور هم به ياد آنها بود و خيراتي را نثار روح آنها نمود ، ولي در هر صورت حضور زياد بر سر مزار آنها آزاري براي آنها به دنبال نخواهد داشت.اما با توجه به اینکه زيارت قبور مؤمنين بخصوص والدين در صبح جمعه توصيه بيشتري شده است نيكوست طبق سيره و روش متعارف و پرهيز از زياده روي به صورت هفتگي به زيارت قبور آنها اقدام نمائيم.(5)

- پی نوشت ها:
1. زلزله (99) آیه 7و 8.
2. فیض کاشانی، المحجة البیضاء، نشر جامعه مدرسین قم 1370 ش، ج 8، ص 292.
3. شيخ حر عاملى، وسائل الشيعة، مؤسسه آل البيت (ع) قم، 1409ق،ج 2، ص 862.
4. علامه مجلسی، بحار الانوار، الوفاء بیروت،1404ق، ج99، ص 263.
5. بحار الانوار همان ، ج 6، ص 256