نماز

پرسش گر گرامی کاهلی در نماز علت های مختلفی دارد که به آن می پردازیم. ولی قبل از آن باید یک نکته مهم را به شما یادآور شویم و آن این که واجبات وظیفه ما هستند و ما باید آن ها را فقط برای رضای خدا و انجام دستورات او به جا آوریم و نباید انجام دادن آن ها را مشروط به برآورده شدن حاجات مان کنیم. چرا که بر آورده شدن حاجات شرایطی دارد و گاهی اوقات موانعی برای برآورده شدن حاجات هست که،رسیدن به آن حاجات را به تاخیر می اندازد. و اگر ما انجام دادن وظایف مان را مشروط به حاجت های مان کنیم ،نتیجه اش همین می شود که با کوچک ترین تاخیری در استجابت دعا ،وظایف مان را ترک می کنیم. آیا خداوندی که این همه نعمت به ما داده است، نعمت سلامتی امنیت ولایت اهل بیت و نعمت هایی که به فرموده خودش اگر بخواهیم، به شماره در بیاوریم، ناتوانیم، سزاوار است که ما به خاطر تاخیر در استجابت دعای مان، از او تشکر عملی نکنیم و نماز نخوانیم؟! این خود کمال ناسپاسی در حق او است.
در ضمن باید بدانیم انجام ندادن وظیفه و نماز نخواندن، هیچ ضرری به خداوند نمی زند،فقط ضررش و عذابش را خود انسان می بیند . همانطوری که خداوند می فرماید:«إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُم‏»(1)؛ اگر كفران كنيد خدا از شما بى‏نياز است‏.
مثلا بعد از هر نماز وقت دعا و استجابت دعا است که انسان با نماز نخواندن، این فرصت را از دست می دهد و به خود ضرر می زند و اصلا مهم تر این که ترک نماز نافرمانی خدا است و خود نافرمانی کردن ،مانع استجابت دعا است. امام علی(ع) می‏فرماید: «المعصیة تمنع الاجابة؛(2) گناه مانع اجابت دعا است».
در ضمن گاهی دعا مستجاب می‏شود، ولی از روی مصالحی تحقق عملی آن به تأخیر می‏افتد، حتی ممکن است تاچند سال طول بکشد تا محقق گردد. از این رو مؤمنان ثابت قدم هیچ گاه از تکرار دعا مأیوس نمی‏شوند، بلکه می‏گویند:
دسـت از طلب نـدارم تا کـام من برآید یا جان رسد به جانان یا جان ز تن درآید
در مورد ازدواج توصیه می‌شود:
1- در حد امکان از هر گونه تلقین و بزرگ نمایی نیاز به شوهر و تأهل در خود بکاهید. تلقین های کارآمد دیگر را جایگزین آن نمایید. اشتغالات ذهنی شما در برطرف کردن این نیاز،ممکن است به اشتغالات فکری و عملی بی مورد و گاهی آسیب زا بیا‌نجامد.
2ـ تمرکز خود را تا زمان آمدن خواستگار و فراهم شدن مقدمات ازدواج، از ازدواج به امور مثبت دیگر ببرید. به هیچ عنوان اجازه ندهید ازدواج تمام فضای ذهنی شما را اشغال کند.
3ـ هیچ گاه از رحمت بیکران الهی ناامید نباشید. همواره خواهان امور دنیایی و آخرتی البته با قید مصلحت و حکمت از خداوند حکیم باشید، نه استجابت دعا و برآورده شدن حاجات به هر قیمتی. پس از بی قراری و عجز و ناله افسرده ساز (حتی به صورت دعا) به شدت بپرهیزید. تأخیر در برخی امور به ظاهر مثبت و ضروری نشان دهنده، بی‌توجهی خداوند به امور بندگانش نیست.
4-تفریحات و معاشرت های سالم خود را افزایش دهید.
5ـ همواره به خود گوشزد نمایید که سن من برای ازدواج به هیچ عنوان دیر نشده و فرصت برای ازدواج موفق را خواهم داشت. این نکته را به هیچ‌عنوان خود فریبی قلمداد نکنید . به یادآوری هر روزه این نکته ملتزم باشید.
6ـ نقش واسطه ها در معرفی دختران خوب و شایسته و دم بخت را کم نگیرید.
7-در جلسات مذهبی و به طور کلی در جمع های زنانه حضور فعال داشته باشید. ضمن حفظ کرامت و شخصیت و وقار، انسانی بشاش و خوشرو و پر انرژی باشید. مطمئناً هم درشادابی و طراوت شما و هم در جلب نظر دیگران بسیار موثر خواهد بود.
اما در مورد کاهلی در نماز بدانید:
اول : آگاهی و معرفت درمان هر دردی است.
یکی از علل ترک نماز یا سستی در انجام آن عدم آشنایى با فلسفه نماز است . اگر انسان بداند نماز یعنی چه؟ چرا نماز می خواند؟ پایبندی و تقید به نماز اول وقت چه آثاری و برکاتی در زندگی دنیا و آخرت او دارد و سبک شمردن نماز و عدم پایبندی به نماز اول وقت یا ترک آن چه عواقب و نتایجی خواهد داشت، قطعا با میل تمام، بلکه عاشقانه به سوی نماز خواهد رفت.
دوم: آگاهی از عواقب ترک نماز یا سستی و کاهلی در آن
اگر انسان از بی خبری و حال و هوای بچگی در آید و به عواقب زیان بار گناهان از جمله سستی و کاهلی در اقامه نماز یا ترک نماز آگاهی پیدا کند، گناه نمی کند. هرگز جرأت نمی کند در نماز یا هر عبادت دیگری سستی کند. زیرا آن را با هلاکت و نیستی خویش برابر می بیند.
در این جا فقط به یک روایت معروف در مورد عواقب سبک شمردن نماز که جامعیّت دارد، اشاره مى کنیم:
حضرت رسول (ص) مى فرماید: «هر کس نماز را سبک بشمارد، دچار پانزده بلا مى شود: شش بلا در دنیا، سه بلا هنگام مرگ، سه بلا در قبر و سه بلا هنگامى که از قبر بیرون مى آید. آن چه در دنیا به آن دچار مى شود:
1. خداوند برکت را از عمر او بر مى دارد.
2. خداوند برکت را از روزى اش بر مى دارد.
3. چهره خوبان از او گرفته مى شود.
4. کار نیک وى پاداش نخواهد داشت.
5. دعایش به اجابت نمى رسد.
6. از دعاى خوبان بهره‏اى نخواهد برد.
امّا آن چه هنگام مرگ به آن دچار مى شود:
1. با ذلت و خوارى مى میرد.
2. گرسنه از دنیا مى رود.
3. تشنه مى میرد.
امّا آن چه در قبر گریبانش را مى گیرد:
1. خداوند ملکى را در قبر وى مى گمارد تا او را شکنجه دهد.
2. قبر بر وى تنگ خواهد گرفت.
3. درون قبر وى تاریک خواهد بود.
آن چه در قیامت هنگام برخاستن از قبر به آن دچار مى شود:
1. خداوند فرشته‏اى بر او مى گمارد تا وى را با صورت بر زمین بکشد.
2. با وى محاسبه سختى خواهد داشت.
3. هرگز خداوند به وى نظر رحمت نمى افکند». (4)
تذکر:
هیچ کس با خواندن یک یا چند کتاب و رساله یا پای منبر نشستن و موعظه شنیدن، به معرفت لازم و محرک و شوق آور در مورد خدا و نماز نخواهد رسید. این ها تماماً ابزارهایی هستند که می توانند سبب بیداری و آگاهی انسان گردند، درست مثل همین نامه که برای شما نوشته ایم. آن چه که آگاهی ها را به « نور » و « هدایت » تبدیل می کند و به معرفت محرّک و مشوّق مبدّل می سازد، « اراده و تصمیم جدی، عمل آگاهانه و خالصانه» شما است.
پی نوشت ها :
1. زمر (39) آیه 7.
2. غرر الحكم و درر الكلم، عبدالواحد بن محمد التميمي، في جزء واحد، مكتب الإعلام الإسلامي - قم، 1366 ه. ش، ص193.
3. مؤسسه البهجه، بهجه القلوب ( زندگی نامه آیة الله بهجت )، مرکز تنظیم و نشر آثار حضرت بهجت، ص 16.
4. المحدث النوري، مستدرك الوسائل، مؤسسه آل البيت، قم، 1408 ه.ق، ج 1، ص 17.