پرسش: چه منابعی برای رسیدن به یقین کامل وجود دارد؟
پاسخ:
با سلام و سپاس از ارتباط تان با مركز ملی پاسخگویی به سوالات دینی
موفقيت در هر كاري و رسيدن به هر مقام و منزلتي در درجه اول نيازمند به علم و معرفت است . تا انسان معرفت به اصل موضوع و اهميت و فوايد و آثار آن نداشته باشد ، شوق و رغبت لازم كه بتواند او را در فرايند حركت ثابت و استوار نگه دارد ايجاد نمي شود . تا انسان از كم و كيف راه ها و مسيرهاي منتهي به مقصد اطلاع كافي نداشته باشد، و با امكانات و مقدمات لازم آن حركت نكند ، هرگز نمي تواند به مقصد خويش برسد . از اين رو است كه برخي افراد ، نسنجيده و ارزيابي نكرده وارد شغلي و كاري مي شوند يا راه خود سازي و تهذيب نفس را شروع مي كنند ولي در وسط كار بلكه در گام هاي اوليه حركت خود به حيرت و سرگرداني و يأس و نا اميدي گرفتار مي شوند و از ادامه راه منصرف مي شوند .
رسيدن به مقام يقين نيز در مرحله نخست نيازمند، «معرفت» است . تا « ايمان » بر پايه معرفت شكل بگيرد و ثبات پيدا كند . هر چه مقام و مرتبه معرفت فزوني يابد ، رتبه ايمان بيشتر صعود مي كند. هر اندازه ايمان قوي تر گردد ، مقام« تسليم » و « ولايت » پذيري انسان در برابر عظمت خدا و دين و شريعت الهي از تثبيت و تحكيم قوي تري برخوردار مي گردد. مقام « يقين » پس از مقام تسليم و ولايت پذيري شكل مي گيرد . چنان كه امير موقنان و مؤمنان عليه السلام مي فرمايد :
«إِنَّ الْإِسْلَامَ هُوَ التَّسْلِيمُ وَ التَّسْلِيمَ هُوَ الْيَقِينُ وَ الْيَقِينَ هُوَ التَّصْدِيقُ وَ التَّصْدِيقَ هُوَ الْإِقْرَارُ وَ الْإِقْرَارَ هُوَ الْعَمَل »(1) اسلام (حقيقي ) عبارت است از تسليم شدن در برابر حق تعالي ، و تسليم همان يقين است و يقين ، اعتقاد راستین و باور راستین ، همان اقرار درست و اقرار درست ، انجام مسولیت ها، و انجام مسولیت ها همان عمل کردن به احکام دین است. كسي كه به مقام تسليم محض برسد و خود را در زير چتر ولايت خدا قرار دهد و از نهانخانه ضمير باطنش به خدا در قلب و قول و عمل ايمان بياورد و آن را تصديق كند ، در فرايند حركت خدا جويانه خويش به مقام يقين خواهد رسيد.
البته تا رسيدن به مقام تسليم و يقين مراتب بسياري است . همان گونه كه لازمه ورود به دانشگاه و تحصيل در آنجا نيازمند گذراندن درس هاي دبستان و راهنمايي و دبيرستان است ، براي ورود به مقام يقين نيزبايد كلاس ها و مراتبي را گذراند . امام سجاد عليه السلام در مقام بيان مراتب زهد كه بعد از معرفت و ايمان آغاز مي شود ، مي فرمايد : زهد ده درجه دارد عالي ترين درجه آن پايين ترين مرتبه « ورَع» است .و ( ورع نيز ده مرتبه دارد ) عالي ترين مرتبه ورع ، پايين ترين درجه يقين است ...(2) رسيدن به اين مقام اگر چه ممكن و شدني است اما سهل و آسان نيست .چنان كه در كلام معصومين عليهم السلام آمده است : مَا قُسِمَ فِي النَّاسِ شَيْءٌ أَقَلُّ مِنَ الْيَقِينِ (3) در ميان مردم چيزي كمتر از يقين تقسيم نشده است . بديهي است كه سختي مقام يقين به خاطر آثار و فوايد ملكوتي و آسماني آن است . اگر كسي از راه معرفت بتواند شمه اي از آثار « يقين » را درك كند قطعا از هر رنج و زحمت و مشقتي براي رسيدن به آن مقام ، با كمال شوق و علاقه استقبال خواهد كرد .
جهت تحقيق در مورد يقين مي توانيد به منابع زير مراجعه كنيد .
1-اصول كافي ، ترجمه مصطفوي ، ج3 و ترجمه كمره اي ج4و 6
2-بحار الانوار، علامه مجلسي ،ج15 ،ترجمه عزيز الله عطاردي
3-الحياة ، محمد رضا حكيمي ، ج3و4و 5 ، ترجمه احمد آرام
4-ارشاد القلوب ديلمي ، ترجمه مسترحمي ، ج 2، باب 37يا ترجمه رضايي و يا سلگي ، ج1 ، باب 37
5-تفسير نمونه ، آيت الله مكارم شيرازي ، ج 27
6-تفسير هدايت ، محمد تقي مدرسي ، ج 3و 4
7-از يقين تا يقين ، دكتر يحيي يثربي
8-هفت ركن دين در عبادات اهل يقين ، دكتر امير حسين
9-كتاب يقين ، اثر شهيد عبد الحسين دستغيب
10-حق اليقين ، علامه مجلسي
11-حق اليقين في معرفت رب العالمين ، شيخ محمود شبستري
12-حديث حق اليقين ، ج1و 2، مركز تحقيقات رايانه اي قائميه اصفهان
13-حق اليقين عبدالله شبر
14-چهل حديث امام خميني
15-ترجمه و تحقيق مفردات الفاظ قرآن ، علامه مصطفوي.
پي نوشت ها :
1.الكافي، شيخ كليني ، ج2 ، ص45 ، دار الكتب الاسلاميه ، تهران ، ش 1365
2.همان ، 51
3.همان ، ص62
