قرض

در روايت آمده است كه " خداوند هر کس را دوست داشته باشد (بنده شايسته او باشد)، رزق و روزيش را به اندازه نياز و کفاف حالش مي‌دهد".(1) خوشا به حال کسي که خداي تعالى روزي‌اش را به اندازه کفاف و ظرفيتش بدهد و بنده بر آن مقدار راضي و صابر باشد».(2) پيامبر اكرم (ص) در دعاي خويش به خداوند عرض کرد:«خدايا به محمد و آل محمد و به همه شيعيان و دوستان آنان پاکدامني و ثروت به اندازه نياز عنايت فرما و به دشمنان‌شان مال و فرزندان بسيار بده».(3)
فزوني ثروت گاهي موجب سركشي و طغيان مي گردد. از اين رو خداوند به بندگان مؤمن ثروت به قدر نياز و كفاف مي دهد.
روزي مردي از انصار به نام ثعلبه بن حاطب خدمت پيامبر اکرم(ص) رسيد و عرض کرد يا رسول الله از خدا بخواه به من رزق و روزي زياد عطا کند، پيامبر فرمودند: «اي ثعلبه روزي اندکي که بتواني از عهده شکرش برآيي بهتر است از مال فراواني که از اداي شکر آن ناتوان گردي، آيا نمي‌خواهي از پيامبر خود پيروي کني؟ سوگند به خدايي که جانم در دست قدرت اوست اگر بخواهم، کوه‌ها طلا و نقره شوند و با من حرکت کنند، مي‌توانم اين کار را انجام دهم. ولي به مقدار کفاف و نياز قناعت مي‌کنم». ثعلبه رفت، زماني ديگر آمد و گفت يا رسول الله از خدا بخواه روزي مرا زياد کند. سوگند به آن خدايي که تو را به حق به پيامبري فرستاد، اگر خدا رزق و روزي مرا زياد کند،‌ حق هر صاحب حق را به او مي‌رسانم (در راه خدا انفاق مي‌کنم و کارهاي خير انجام مي‌دهم) پيامبر(ص) نيز دعا کرد. ثعلبه مال‌دار شد، گوسفنداني خريد و به تدريج گوسفندانش رو به افزايش گذاشت تا آن حدي که ديگر مدينه گنجايش گوسفندانش را نداشت، ناچار از مدينه بيرون رفت و در يکي از صحراها و بيابان‌هاي اطراف جا گرفت. ثعلبه ديگر نتوانست از فيض نماز جمعه و جماعت و مصاحبت و همراهي با پيامبر(ص) بهره‌مند شود. روزي پيامبر(ص) مأمور فرستاد تا زکات گوسفندان را از ثعلبه بگيرد، ثعلبه امتناع کرد و گفت: زکات نوعي جزيه است که از کفار مي‌گيرند. اين گوسفندان حاصل زحمات خودم است،‌چرا بدهم ديگران بخورند. من زکات نمي‌دهم.(4)
ببينيد چگونه مال زياد سبب طغيان و سرکشي انسان مي‌شود، از اين روست که پيامبر اکرم(ص) مي‌فرمايد: بهترين روزي آن است که به اندازة نياز و کفاف باشد.(5)
بنابر اين اگر انسان به همه عوامل مادي و معنوي توسل جست و نهايت تلاش و تدبير را به کار گرفت، در عين حال وضع مالي‌اش خوب نشد و درها را به روي خود بسته ديد، بداند که در اين امر حکمت و مصلحتي وجود دارد. چه آن که «خداوند هيچ‌گاه در روزي مؤمني را نمي‌بندد مگر آن که در جاي ديگر جبران نمايد و دري بهتر از آن به رويش بگشايد».
عوامل معنوي مؤثر در رزق و روزي
خداوند براي دستيابي به وسعت رزق، دو دسته عوامل (مادي و معنوي) را تأثيرگذار قرار داده، هيچ يک از عوامل جايگزين ديگري نمي‌شود، مثلاً کار و تلاش، تدبير و برنامه‌ريزي، ارزيابي و آينده‌نگري، نظم و انضباط، موقعيت سنجي، ملاحظه امکانات مادي، توانايي جسماني، استعدادهاي عقلاني و رواني، از اصول اوليه پيشرفت و توسعه است.
بر اساس آيه شريفه «ليس للإنسان إلاّ ما سعي» (6) هر ميزان از اين اصول بهره گرفتيم و تلاش کرديم، در مسير پيشرفت و توسعه قرار خواهيم گرفت. در کنار آن اصول تأثيرگذار، عوامل ديگري تحت عنوان عوامل معنوي، جهت وسعت رزق در معارف اسلامي آمده است که به برخي اشاره مي‌شود:
1- سحرخيزي، استغفار و تلاوت قرآن کريم، به ويژه سورة واقعه در هر شب و خواندن برخي دعا ها و نمازها كه درفهرست مفاتيح الجنان مي توانيد مجموعه اي از آن ها را بيابيد.
2- صله ارحام ، صدقه و انفاق مال به فقرا و ارائه هر نوع خدمات به نيازمندان.
3- خوش اخلاقي ، داشتن کرامت نفس، و با زبان خوش ‌و احترام ‌آميز با ديگران سخن گفتن.علي(ع) فرمود: «بحسن الأخلاق تدرّ الأرزاق؛(7) اخلاق نيکو سبب فزوني و سرازير شدن رزق و روزي مي‌گردد».
4- رفق و مدارا و محبت کردن به ديگران، و سهل و آسان گرفتن بر خانواده. علي(ع) فرمود: «من استعمل الرفق، استدرّ الرزق؛(8) هر کس نرمي و ملايمت با مردم را در پيش گيرد،‌ روزيش زياد مي‌شود».
5- پرداخت زکات امور مالي واجب مثل فطريه و خمس.(9)
6- پيوسته با وضو و طهارت بودن. پيامبر اکرم (ص) به مردي فرمود: «أَدِمِ الطهارةِ يَدُم عليک الرزق؛(13) پيوسته با وضو و طهارت باش تا روزي‌ات زياد شود».
7- مداومت بر خواندن زيارت عاشورا(10) و زيارت امام حسين(ع) از نزديک و حضور در ضريح مطهر آن حضرت.(11)
8- شکر نعمت ها که سبب ازدیاد آنها می گردد و نیاز به توضیح ندارد.
ضمنا شما می توانید برای طرح دقیق مسائل خود و گرفتن راهکار های بیشتر با بخش تلفنی مرکز(09640 بدون کد) تماس بگیرید. موفق باشید و پیروز
پي‌نوشت‌ها:
1. کنز العمال، متقي هندي، ج 3، ص 390، ناشر مؤسسه الرساله - بيروت، لبنان1409.
2. همان، ص392.
3. بحار الانوار، علامه مجلسي، ج 69، ص59، مؤسسه الوفاء بيروت - لبنان، سال انتشار 1404 ق.
4. الميزان، علامه طباطبایی، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی، ج 9، ص 476، ناشر دفتر انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1374 ش.
5. مجموعه ورام، ورام بن ابي فراس، ص 255، ناشر مكتبه الفقيه - قم .
6. نجم (53)، آيه 39.
7. بحارالانوار، ج 75، ص 68.
8. بحار، ج 100، ص 21.
9. مستدرك الوسايل، محدث نوري، ج 3، ص 421، مؤسسه آل البيت، قم 1408 ش.
10. مفاتيح الجنان،‌فضيلت زيارت عاشورا
11. التهذيب، شيخ طوسي، ج 6، ص 43، دار الكتب الاسلاميه - تهران، 1365 ش.